Toprak koruma ve arazi kullanımı kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun ve diğer kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.: 111)

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır) –Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, öncelikle, Sayın Özdemir’in üç tane sorusu var. Bunlardan bir tanesi, verilen teklif ile kaç metrekareye izin verileceği soruluyor.

Şimdi, bu kanun teklifinde bizim tahminlerimize, hesaplamalarımıza göre 4.500 hektar alan, bu amacı dışında, bu kanun çıkmadan önce amacı dışına çıkarılmış alandır. Yani 2005 yılında kanun çıkıncaya kadar 4.500 hektar. Bahse konu firma ile ilgili ise, firmanın kullandığı alan ise 212 dekardır. 212 dekar, yani 212 dönüm. Dolayısıyla, bunu, aslında geneli içerisinde -4.500 hektar demek 45 bin dönüm demektir- 45 bin dönüm içerisinde 212 dönümü sadece bu firmayla, sözü edilen firmayla ilişkilidir.

Şimdi, dolayısıyla genel anlamda bu aslında genel bir sorunu çözmeye dönüktür. Daha önceki düzenlemeler de aslında bu şekilde, bu amaçla yapıldı. Şimdi, burada bir hususa dikkatinizi çekmek isterim. Esasen 2005 yılına kadar böyle bir kanun yoktu. Yani Türkiye’de tarım arazileri, çok kolay bir şekilde, kanun olmadığı için amacı dışına tarım arazileri çıkarılabiliyordu. İlk defa 2005 yılında bu söz konusu kanun, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çıkarılmak suretiyle, hiç değilse kanunun yayınlandığı tarihten itibaren arazilerin amacı dışına çıkarılmasına bir kısıtlama getirilsin, bir sınırlama getirilsin, bir tahditle karşılaşsın, belirli bir süzgeçten geçirilsin... Bu amaçla, bu kanunun çıkış amacı bu.

Üçüncü sorusu Sayın Özdemir’in; bununla meraların azalıp azalmayacağı hususunu soruyor, bunu içime sindirip sindiremediğimi soruyor. Şimdi, tarım arazilerinde de meralarda da cumhuriyet tarihinde -bunu iftiharla söylüyorum- hiçbir hükûmet döneminde, benim mensubu olduğum, üyesi bulunduğum Hükûmet kadar mera ıslahı yapılmamıştır. Rakamlar ortada. Ben onların bütün detaylarını sizlere şimdi verebilirim. Örneğin, sadece 2004 yılında 703 bin dekar, 2005 yılında 900 bin dekar, 2006 yılında 531 bin 800 dekar ve 2007 yılında 540 bin dekar alanda mera ıslahı yapılmıştır.

Şimdi, bunu benden önceki hükûmetin, bizden önceki hükûmetin dönemiyle mukayese edeceğim müsaade ederseniz. O da şudur: 2000 yılında sadece 6.600 dekar, 2001 yılında 8.800 dekar, 2002 yılında 68 bin dekardır.

Şimdi, ben, aradaki farkı hem yüce Meclisin hem Türk milletinin takdirlerine sunuyorum.

Sayın Genç’in soruları daha çok Komisyonumuzla ve Başkanlık Divanıyla ilgili. Ancak bizimle ilgili sorusu şu, benim not aldığım iki tane soru: “Bu, Cargill’e af amaçlı mıdır?” diye sordu.

Tabii, bu bir tekliftir, bir tasarı değildir. Yani, gerçekte niyetinin ne olduğunun detayını teklif sahibi ancak çok iyi bilir. Ama bizim önümüzdeki teklif -biraz önce de söylediğim gibi, Türkiye’de genel bir problem var, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ndan kaynaklanan- biraz önce söylediğim 45 bin dekar alanla ilgili en az 20 bin kişiyi ilgilendiren bir kanundur. Dolayısıyla, bir tek şahsa veya bir tek firmaya bunun irca edilmesinin ben çok haklı olduğunu düşünmüyorum.

Bir sorusu daha oldu Sayın Genç’in. O da, işte, ceza olarak 5 YTL’nin bir dekar için uygun olup olmadığını sordu.

KAMER GENÇ (Tunceli)Bedeli değil mi?

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Efendim, bedeli değil bu. Bu, bedeli değil. Bu şudur: Şimdi, 5403 sayılı Kanun 2005 yılında çıkarılırken denildi ki: Bundan sonraki süreçte, bundan sonra tarım arazilerinin amacı dışına çıkarılması zaten kanunla artık yasak. Ancak mevcut duruma kadar, bugüne kadar, geçmişte amacı dışına çıkarılmış olan ve üzerine tesis kurulan tarım arazilerinin durumu ne olacak, bunlara ne yapılacak, nasıl bir müeyyide uygulanacak? İki şey yapılabilir: Ya bunların tamamını getirip yıkarsınız ki, bu hem pratik olarak mümkün değil hem doğru değil hem de üzerine bina yapılmış, atölye yapılmış, fabrika yapılmış bir araziyi, binayı yıksanız dahi o araziyi artık bir daha tarımsal amaçlı olarak kullanmanız teknik olarak mümkün değildir. Birinci sebep bu. İkincisi: Üzerinde bir ekonomik varlık vardır ve bu varlık Türk milletinin varlığıdır. Dolayısıyla, onu da bir şekilde rehabilite etmek ve belirli bir yapının içerisine oturtmak gerekiyordu. O nedenle de dendi ki –bu, yüce Meclisin iradesi- yüce Meclis dedi ki, efendim, altı ay içerisinde müracaat edenlerden bu şekilde dekar başına 5 YTL alınmak suretiyle bunların amacı dışında kullanılabilmesine imkân sağlanmış olmasına kanun cevaz verdi. Mesele bundan ibarettir.

KAMER GENÇ (Tunceli)Dekarı değil, metrekaresi.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Evet, doğrudur, metrekaresi 5 YTL. Siz ama o şekilde söylediniz de onun için.

KAMER GENÇ (Tunceli)Hayır, ben dekar demedim.

TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANI MEHMET MEHDİ EKER (Diyarbakır)Şimdi, Sayın Ünlütepe’nin sorusu: “Cargill’le ilgili müteaddit yargı kararları vardır, bu tasarıyla yıkımını niçin uygulamıyorsunuz?” dedi. Tabii, bu bir tekliftir ve yargı kararlarıyla ilgili olarak da şunu arz edeyim: Şimdi, Kanun çıktıktan sonra, Kanun’un ilk şeklindeki geçici 1’inci madde, yani bu biraz önce bedelini söylediğimiz miktarla ilgili, düzenlemeyle ilgili Anayasa Mahkemesine bir iptal davası açıldı. İptal davasını da ana muhalefet partisinin değerli üyeleri açtı. Ve orada konu şu: 1) Bu Kanun’un tümünün şekil yönünden, 2) Geçici 1’inci maddesinin ise esas yönünden yürütmesinin durdurulması, yürürlüğünün durdurulmasını ve iptalini istedi. Şimdi, Anayasa Mahkemesinin bu konuyla ilgili kararı şu. Anayasa Mahkemesi sonuç itibarıyla şunu söylüyor, diyor ki: “Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nun 1) Şekil yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine oy birliğiyle, 2) Geçici 1’inci maddesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine 1 karşı oyla, oy çokluğuyla 22/12/2006 tarihinde karar verildi.” diyor Anayasa Mahkememiz. Şimdi, düzenleme… 20 Ocak 2007 tarihinde 5578 sayılı Kanun’la geçici 1’inci maddenin yerine bir geçici 3’üncü madde ihdas edildi. Bunun yürütmesinin durdurulmasına, yirmi gün içerisinde Anayasa Mahkemesi tarafından karar verildi. Şimdi, tabii, yirmi gün sürdüğü için ve yürütmenin durdurulması olduğu için bunun yerine esasen bir düzenleme yapmak gerekiyor. Çünkü yürütmesi durdurulmuş, bir boşluk söz konusu ve bunun mutlaka düzeltilmesi gerekiyor, bunun yerine bir şey konması gerekiyor. Bu bakıma da bu teklif böyle bir ihtiyacı gideriyor.

Şimdi, biraz önce de söylediğim gibi, Kanun’la tabii kastedilen şey Türkiye’de bir sorunu çözmektir. Ve Türkiye’de 2005 yılında çıkarılan bu Kanun yayımlanmadan önce, bu Kanun olmadan önce olmuş birtakım, yapılmış birtakım işler var. Bunlara ait bir düzenleme yapılması gerekiyor. Bunu getirip sadece bir firmayla ilişkilendirmek, onunla ilişkiliymiş gibi göstermek de doğrusu çok doğru değildir.

Sayın Ünlütepe’nin yine bunun işte dış kaynaklı bir talep olduğu yönündeki bir değerlendirmesi, bir sorusu var. Ona da tabii katılmadığımı söylemek istiyorum. Hiçbir Türkiye Cumhuriyeti hükûmeti başkanı da üyesi de, dışarıdan talimatla kendi yasasını değiştirmez, kendi yasasını koymaz; tüm yasalar burada, Türkiye Büyük Millet Meclisinin iradesiyle ortaya çıkar, sizlerin verdiği oyla kabul edilir veya reddedilir; bu da onlardan bir tanesi.

Sayın Macit’in mera alanlarının kapsam dışına çıkarılmasıyla ilgili bir değerlendirmesi oldu. Burada, Balıkesir ve Bursa’yla ilgili, tahsis amacı değişikliğinin ne kadar olduğuna dair bir sorusu var. Benim elimdeki bilgiye göre -meraların tahsis amacı değişikliğiyle ilgili- 1998-2007 yılları arasında, Balıkesir’de 1.241 dekar, Bursa’da da 1.143 dekar alan için tahsis amacı değişikliğiyle ilgili olarak başvurulmuş ve buna ait işlem yapılmış.

Sayın Tankut’un, “Amacı dışına çıkan toplam miktar nedir ve bununla ne kadarlık bir alan affedilmiş olacak?” sorularına, zannediyorum daha önce verdiğim soruların cevabı içerisinde bu da var, çünkü amaç dışına çıkarılan toplam miktar 4.500 hektar ve eğer kanun yürürlüğe girer ve bizim arzu ettiğimiz şekilde, Türkiye’de bu konuyla ilgili vatandaşlarımızın tamamı müracaat ederlerse de 20 bin kişi bundan yararlanmış olacaktır.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.