Bilgi edinme hakkı kanunu tasarısı ile avrupa birliği uyum ve adalet komisyonu raporu (s:s:248)

MEHMET MELİK ÖZMEN (Ağrı)- Sayın Başkan, kıymetli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Kanun tasarısının bu maddesi üzerinde şahsım adına birkaç görüş aktarmak istiyorum.

Şimdi, bizim Hukuk Usulü Muhakemeler Kanunumuz var; bunun 8 inci babı ihtiyarî tahkim usulünden bahseder. Ceza davaları dışında taraflar arasındaki ihtilaflarda, eğer sözleşmelere konulmamışsa mahkemeler yoluyla; ama, sözleşmeye konulmuşsa hakemler yoluyla nizaların çözülebileceğine dönük olarak düzenlenmiş çok önemli bir kanundur.

Burada, taraflardan biri bir hakem, diğeri bir hakem seçer; iki hakem bir başhakem seçer ve konu tahkim süresi sınırlandırılır. Hakemler, itiraz ya da nizayı tartışırlar, dosyalarını hazırlarlar ve belirlenen gün ve saatte başhakeme dosyalar sunulur. O dosyalar başhakem tarafından incelenir, irdelenir ve karara varılır; Yargıtaya temyiz yolu da açıktır. Aynen, Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinin gücüne, bu tahkim kurulları sahiptir.

Tasarının bu maddesine benim eleştirim bu tabiî ki. Bir taraftan, son derece demokratik bir kanun çıkarıyoruz, herkesin bilgi edinme hakkını savunuyoruz; diğer taraftan, 14 üncü maddeyle, herkesin bilgi edinmesiyle ilgili işlemlerde... Halbuki, kanunun her tarafında gerekli ilgili kısıtlamalar var; devletin güvenliğine ilişkin, ekonomik gelişmeler sonucu rant elde etmeye dönük olan bilgilere ilişkin, özel hayatı ilgilendiren konulara ilişkin hükümler var. O hükümler çerçevesinde herkes bunlara saygı duymak suretiyle... Herkes özgürce her tür bilgiye sahip olur demiyor kanun, şu şu özgürlükler içerisinde herkes istediği bilgiye sahip olur diyor. Bütün bunlar varken, böyle bir kurula ihtiyaç olmadığına inanıyorum.

Bunun iki yolu var; bir, ihtiyarî tahkim usulüyle barolara, yani, ilgili illerde itirazlar barolara başvurmak suretiyle, taraflardan birisi, hangi kurum ise, o kurum barolardan bir hakem avukat seçer -Avukatlık Kanunu da bunu söylüyor zaten- itiraz eden, bilgi edinmeyle ilgili problemi olan da bir avukat hakem seçer, aynı baro içerisinden iki avukat hakem bir başhakem seçer -yine avukat- ve konu bu şekilde sonuçlandırılabilir veya -demokrasiyi işletebilmeyle ilgili çabaları hepimiz biliyoruz, hepimiz de bunun için çaba sarf ediyoruz, özellikle katılımcı demokrasiyi daha etkin kılmayla ilgili olarak- böyle bir kurul mutlaka kurulacaksa, süresi belirlenir, seçim döneminde halkın oy vermiş olduğu siyasî partilerin almış olduğu oy nispetine göre, siyasî partilerin önerdiği hakemlerden oluşan bir kurul oluşturulur; bu da demokratik bir tavır olur.

Ben, bunları özellikle söylemek istedim. Demokrasiye geçmek, demokrasiyi yaşatmak ve katılımcı demokrasiyi geliştirmek, gerçekten, çaba isteyen bir meseledir; bununla ilgili gerekli çabayı da Meclisimiz göstermektedir. Dolayısıyla, bu şekilde, yargı bağımsızlığına da bir katkı olur umuduyla söz istemiştim; ama, bu noktadan sonra yapılacak bir şey olmadığını görüyorum.

Hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (Alkışlar)