Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

MEHMET NEZİR KARABAŞ (Bitlis)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; teklifin 5’inci maddesi üzerinde verdiğimiz önerge üzerinde söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Tabii, bu yasa teklifinin diğer maddelerinde olduğu gibi sendikalarla ilgili değerlendirmeler yapıldığında iktidar milletvekillerini dinledik. Bilmeyen, mevcut yasalardan haberdar olmayan, Türkiye’deki işçinin, kamu emekçisinin, emeklinin, işsizin, mevsimlik çalışanın sorunlarını ve önündeki örgütlenme ve sendikal engelleri bilmeyen Türkiye’yi âdeta bir sendikalar, sendikalı olma, sendikal özgürlükler cenneti sanır!

Sayın milletvekilleri, şu anda, hem Anayasa’mızda hem de yasalarımızda, sendikalı olma, sendikal örgütlenme, sendikaların özgürce faaliyet yürütmesi, sendikaların toplu sözleşme ve grev yapma hakları önünde bir sürü engel var. Tabii, şu andaki değişiklik teklifinde sendikal haklarla ilgili bazı düzenlemeler var. Onlarla ilgili yeri geldiğinde daha detaylı değerlendirmeler yapacağız.

51’inci maddedeki değişikliğe baktığımızda, birden fazla sendikaya üye olmanın önündeki engelin kaldırılması önemlidir. Ancak, burada, millî güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık, genel ahlak, başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla sendika kurmanın önüne engeller konulabiliyor.

Şimdi, bizler, hem Türkiye’de hem benzer ülkelerde, böyle, genel, “millî güvenlik”, “kamu düzeni”, “genel ahlak” denildiği zaman ne kadar geniş tutulduğunu, yeri geldiği zaman sendikaların tümüyle faaliyetlerinin engellendiğini veya kuruluşlarının engellendiğini biliyoruz. Bu madde duruyorken, bu bent duruyorken sadece bir bendin değiştirilmesi ve buna “devrim” denilmesi kabul edilebilir değil.

Yine “Toplu sözleşme” diyoruz. Toplu sözleşme… Tabii ki işçinin, emekçinin, kamu emekçisinin, sendikalı olanın işverenle -bu işveren ister kamu olsun ister tüzel kişi olsun ister şahıs olsun- pazarlık yapma ve anlaşamadığı zaman da işçi sendikalarının, sendikal örgütlenmenin, çalışanın örgütlenmesinin bugüne kadarki silahı grevdir. Sizin grev hakkını koymadığınız andan itibaren işçinin, emekçinin, memurun sendikal örgütlenmesinin, toplu sözleşme görüşme yapabilmesinin hiçbir anlamı yoktur.

Yine, Türkiye’de birçok kesimin sendika kurmasının ve sendikalı olmasının önünde engel var. Biraz önce Sayın Bakana sorulan bir soru vardı ve Sayın Bakanın da işte “Biz, onlar işsiz ve boşta kalıyorken Hükûmetimiz, iktidarlarımız döneminde 4/C’yi çıkararak onları iş sahibi yaptık.” Şimdi 4/C’ler başta olmak üzere, Türkiye’de başta kamu çalışanları olmak üzere, birçok kesimin sendikalı olmasının, örgütlenmesinin önünde engel vardır. Soruyoruz burada hem AKP’nin değerli sendikacıları -gündüz bir konuşma yaptı Sayın Agâh Kafkas- çalışanlara, işçilere bugüne kadar hükûmetleri, iktidarları döneminde ve bugün de bu değişiklikle çok önemli haklar tanıdıklarını söyledi. Şimdi, 4/C’lilerin sendikalaşma hakkı var mı?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)