Tokat mv. reşat doğru'nun (6/1053,1564,1676,1701,1843,1844,1845,1954,1987,1988,1997,2070), malatya mv. ferit mevlüt aslanoğlu'nun (6/1359,1732,1951), aksaray mv. osman ertuğrul'un (6/1386), ardahan mv. ensar öğüt'ün (6/1405,1538,1778,1831,1879,1893,1929,1936), şırnak mv. hasip kaplan'ın (6/1487), tunceli mv. kamer genç'in (6/1547), kütahya mv. alim ışık'ın (6/1728), tunceli mv. şerafettin halis'in (6/1770), bitlis mv. mehmet nezir karabaş'ın (6/1781,1783), mersin mv. akif akkuş'un (6/1847,1886,1887,1888,2006), adana mv. hulusi güvel'in (6/2076); sözlü soru önergeleri ile ulaştırma bakanı binali yıldırım'ın cevabı

MEHMET NEZİR KARABAŞ (Bitlis)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Askerlik Kanunu, Askeri Ceza Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nun bazı maddelerinde değişiklik yapma teklifi üzerinde söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Tabii, vicdani retle ilgili bir yasayı tartışıyorken Mecliste, başta iktidar partisi milletvekilleri olmak üzere, diğer milletvekillerinin birçoğu çok ilgili değiller. Biz şunu diyoruz: Bununla ilgili olabilmek için vicdan lazım. Önce vicdan lazım ki vicdani hakkı savunabilelim. Birçok zaman çok sıradan, toplumun gündemi olmayan, halkın beklentisi olmayan, toplumun çok küçük bir kesimini bile ilgilendirmeyen bazı yasa teklif ve tasarıları Hükûmet tarafından getiriliyor ve gerekçe olarak da diyor ki: “Avrupa Birliğiyle uyum yasaları...” Şimdi, biz Avrupa Birliğiyle, Avrupa Birliğine girişle ilgili uyum yasaları yapıyoruz. Avrupa Birliği ülkelerinin -Türkiye ve Azerbaycan hariç- tümünde vicdani ret hakkı varken ve Türkiye’de bir yasa çıkardık, yüz binlerce genç seyahati, çalışması durumunda askere gitmediği için GBT’den çıkarılıp birçok zaman derdest edilip eli kolu bağlanıp askere götürülüyordu. Yüz binlerce gencimiz, askere gitmek istemediği için, bir şekilde askere gitmek istemediği için kaçak durumundadır. Özellikle başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere Orta Anadolu’da, Karadeniz’de birçok insan askere gitmediği için ve askere de gitmek istemediği için bulunduğu kentte yaşayamıyor. Neden? Çünkü askerlik. Askere gitmeme, askere gitmeyi reddetme, “Ben askerlik yapmıyorum.” deme hem Askerlik Kanunu’nda hem Askeri Ceza Kanunu’nda hem Türk Ceza Kanunu’nda suçtur. Bu insanlar, bunun için, birçoğu çok zor koşullarda, rahatça, demokratik bir şekilde seyahat özgürlüğünü kullanamadan, istediği işte çalışma koşulları yaratamadan çalışmaktadır. Türkiye’de askerlik yapmamış gençlerin durumu, bugün Avrupa’nın, Amerika’nın veya iş koşulları olan birçok ülkede göçmen işçilerin -orada kaçak çalışmaya giden, oturma izni olmayan, yasal alt zemini oluşturulmamış göçmen işçiler- durumundadır.

Bu sorun bu kadar yakıcıyken, bu kadar önemliyken bununla ilgili hiçbir düzenleme yapılmıyor. Üstelik, Avrupa Birliği uyum yasası çerçevesinde de mutlaka düzenleme yapmamız gerekir ve uluslararası sözleşmelere göre, attığımız imzalara göre, Anayasa’mızın 90’ıncı maddesine göre de yasamızda, Anayasa’mızda kabul edilmesi, Anayasa’mızın üstün hükmü olması gereken bir konuda ne iktidar bu konuda bir teklif ve tasarı getiriyor ne de bu konu görüşülürken çok ilgili görünüyor.

Şimdi -Sayın Akın Bey de dile getirdi- on binlerce genç belli mesleklerde, belki Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu, şu anda birçok alanda, yetişmiş eleman sıkıntısı yaşadığı alanlarda -doktor, mühendis, avukat, serbest meslek sahibi- veya belli alanlarda meslek sahibi iken askere gitmemiş, belli işini kurmuş, düzenini kurmuş. Eğer askere gidecekse işi, düzeni, evliyse aile yaşamı, evlilik yaşamı riske girecek. Bu konu da birçok zaman dile getiriliyor, birçok zaman talepler var, toplumun birçok kesiminden Meclise, Meclisteki siyasi parti gruplarına, milletvekillerine talepler var. Bunun da zemini yaratılamıyor. Neden? Tek nedeni şudur: Hem vicdanı ret hakkının bu Meclise getirilip geçirilmemesinin hem bedelli askerlik konusunun bu Meclise getirilmemesinin tek nedeni, süren çatışma ortamı, şiddet ve savaştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun efendim, konuşmanızı tamamlayınız Sayın Karabaş.

MEHMET NEZİR KARABAŞ (Devamla)Tamamlıyorum Başkan.

Eğer bu ülkede çatışma ortamını, şiddeti ve savaşı sonlandırmazsak ne vicdanı ret hakkını -Avrupa Birliğine girmek istiyorsak bile- ne de bedelli askerliği burada rahat tartışamayız çünkü haklı olarak birçok insan “Orada çatışma sürüyor, benim çocuğum ölüyorken parası olan askere gitmeyecek.” diyor, hiç kimse de cesaret edip buraya getirmiyor. Biz de vicdanı reddin bir insan hakkı olduğunu, insanın vicdanıyla ilgili olduğunu, hiçbir hâlükârda, hiçbir koşulda, savaş koşullarında bile bu hakkın, insanın vicdanıyla ilgili bir kararın yasalarla, devlet gücüyle düzenlenemeyeceğini belirtiyoruz. Onun için, bu yasa teklifinin oylanmasını ve bu konuda bir değişiklik yapılmasını istiyoruz.

Hepinize saygılar sunuyorum. (BDP sıralarından alkışlar)