İş kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı; trabzon mv.cevdet erdöl ve 2 mv. ile şanlıurfa mv.ramazan başak'ın çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifleri (s.s.:224)

MEHMET UFUK URAS (İstanbul)Sayın Başkan, değerli vekiller; şimdi önergeye geçebiliriz.

Tasarının bu maddesiyle, iş yeri dışında kurulu bulunan sağlık ve güvenlik biriminden hizmet alan işverenlerin, doğrudan hizmet alma yönüyle yerine getirilen yükümlülükleri çerçevesinde, ayrıca iş yeri hekimi, mühendis veya teknik personel istihdam etme zorunluluğu ortadan kalkacaktır.

Bu maddede düzenlenen iş sağlığı ve güvenliği uzmanlığı ile belgelendirme işleminin Bakanlık tarafından yapılması Danıştay tarafından eleştirilen bir konudur. Bu konudaki bakanlık yetkisi hukuken tartışmalıdır.

İstihdam artırıcı önlemler kapsamında bu maddeyle yapılan düzenlemeler, özünde işverenlerin sağlık ve güvenlik konularındaki yükümlülüklerini azaltmaya ya da ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu yaklaşımın gerisinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin özelleştirilmesi çabası ve anlayışı yatmaktadır. İşverenlerin doğrudan yükümlülüklerini ortadan kaldıran ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini dışarıdan hizmet almaya indirgeyen bir modeli benimseyen bu yaklaşımla, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak olanaklı değildir.

İş kazaları ve iş yerlerinde ölüm olayları artarak sürerken işverenlerin iş yerinde hekim bulundurma yükümlülüğünü kaldırarak işletmeleri kurumsallaşmamış, işleyişi ve denetimi tanımlanmamış özel kuruluşlardan hizmet satın almaya yönlendirmek, yaşanacak başka ölümlere çağrı yapmak ve iş sağlığı ve güvenliği konusunu piyasanın insafına terk etmek demektir.

İş kazalarının ağırlıklı olarak yaşandığı küçük işletmelerde, gerçekte piyasa kurallarının acımasız işleyişinden, rekabet üstünlüğü sağlamak için kısıtlanan maliyetlerden kaynaklanan iş sağlığı ve iş yerindeki güvenlik sorunlarını, yine aynı kuralların geçerli olduğu mekanizmalar aracılığıyla çözmek olanaklı değildir. Kâr amacıyla kurulmuş bir özel sağlık ve güvenlik işletmesinde, en yüksek kârlılık için, sağlık ve güvenliği gözden çıkarmaya hazır olarak faaliyet yürütülecektir. Bu tür kuruluşların yükümlülükleri ve denetimleri de belirlenmemiş olduğundan, kamunun gözetim ve sorumluluğunda yürütülmesi gereken bir konu tümüyle sorumsuz bir alana yönlendirilecektir. Bu çerçevede değişiklik öneriyoruz. Zaten bütününe de baktığınızda AKP Hükûmeti tarafından büyük iddialarla ortaya atılan bu paket, işverenlerin zorunlu istihdam yükümlülüklerinin azaltılmasını, iş gücü maliyetlerinin hafifletilmesini ve çalışma koşullarının daha da esnekleştirilmesini hedeflediği için her bir maddede aynı anlayışın iz düşümlerini görüyoruz.

İstihdam paketi, işverenlerin bir dizi sosyal yükümlülüğünün kaldırılmasını ve bir kısım yükümlülüklerin ise kamu kaynaklarından hazine ve İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmasını öngörüyordu. Bu hâliyle zaten bir istihdam paketi değil, işverenlere kaynak aktarma paketi ile yüz yüze olduğumuz ortadadır. İstihdam paketinde yer alan düzenlemeler yıllardır işveren örgütleri tarafından zaten dile getirilen taleplerdir. İş Yasası’nda yer alan zorunlu istihdam yükümlülüklerinin kaldırılması yıllardır zaten işveren örgütleri tarafından savunulmaktaydı. Tasarı ile bu konudaki taleplerin neredeyse tamamı karşılanmaktadır. Tasarı bir istihdam paketi değil, İş Yasası’nda kalan az sayıdaki koruyucu düzenlemelerin de esnetilmesi ve hazine ve İşsizlik Sigortası Fonu’ndan işverenlere kaynak aktarılması paketi olmuştur. Tasarı, İşsizlik Sigortası Fonu’na devlet katkısını fiilen ortadan kaldırmakta, işsizlik sigortası devlet katkısı işveren desteğine dönüşmektedir.

Tasarıyla, sermayeye yasalarla getirilen sosyal sorumluluklar neredeyse tümüyle ortadan kaldırılmaktadır. Bu maddede de bunun açık bir devamını görüyoruz.

Tasarıyla, sigorta primleri işveren payının 5 puanlık tutarının hazine tarafından karşılanması öngörülmektedir.

Ayrıca, tasarıya göre, işe yeni alınan yeni işçilerin yaş şartı olmaksızın, kadın işçiler için, on sekiz-yirmi dokuz yaş arası işçilerin SSK işveren primleri beş yıl boyunca İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacaktır. Böylece, İşsizlik Sigortası Fonu’ndan işverenlere kaynak aktarılmış olacaktır.

Bu maddeyle, İşsizlik Sigortası Fonu amacı dışında kullanılacak, işçilerin ve işsizlerin parasıyla finanse edilecektir.

İşsizlik Sigortası Fonu’nun yatırımlarda ve işveren sigorta…