2003 mali yılı bütçesinde 5 inci tur görüşmeleri

MİLLÎ SAVUNMA BAKANI MEHMET VECDİ GÖNÜL (Kocaeli) -Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Millî Savunma Bakanlığının 2003 yılı bütçesiyle ilgili açıklamalarda bulunmak üzere huzurunuza gelmiş bulunuyorum; sizleri, şahsım ve mesai arkadaşlarım adına selamlıyor ve saygılar sunuyorum.

Dünyamız, 21 inci Yüzyıla hızlı değişimlerle girerken, bilim ve teknolojinin baş döndürücü ilerleyişiyle birlikte, sadece ekonomik ve siyasî alanda değil, aynı zamanda savunma alanında da yeniliklere sahne olmuştur. Bu çerçevede, Türk Silahlı Kuvvetlerinin, içinde bulunduğumuz dönemin güvenlik ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir yapı içerisinde, imkân ve kabiliyetleri nitelik bakımından daha geliştirilerek, daha az mevcutlu; ancak, daha yüksek teknolojiye sahip, daha modern, ateş gücü yüksek ve manevra kabiliyeti yüksek bir güce kavuşması için gerekli çalışmalar yapılmaktadır.

Bu kapsamda, Savunma Sanayii Müsteşarlığının kuruluşundan bu yana geçen süre içerisinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin modern ekipmanla teçhiz edilmesi, savunma sanayii altyapısının oluşturulması ve geliştirilmesi yönünde çaba gösterilmektedir. Ulu Önder Atatürk, 1 Kasım 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılış konuşmasında savunma sanayiine verilmesi gereken önemi belirtirken şu ifadeleri kullanmışlardır: "Harp sanayii tesisatımızı, daha ziyade inkişaf ve tevsi için alınan tedbirlere devam edilmeli ve endüstrileşme mesaimizde ordu ihtiyacı ayrıca gözönünde tutulmalıdır." Bizler de, bugün, bu direktifin ışığında savunma sanayiimize gereken önemi vererek her türlü gayret ve faaliyet içerisinde çalışmalarımızı sürdürmeye devam etmekteyiz.

1991-2001 yılları arasında on yıllık dönemde tamamlanan, toplam bedeli 2,3 milyar ABD Doları olan 12 projede yaklaşık yüzde 40 yerli katkı oranına erişilmiştir. Aynı zamanda, yurtdışı rekabet gücü yüksek bir millî savunma sanayiinin geliştirilmesi için, bu sanayi, Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından teşvik edilmekte ve bu amaçla kaynak temini için gayret gösterilmektedir.

Sayın Başkan, değerli üyeler; son yıllar, savunma teçhizatı ürünlerimizin ihracatı açısından da önemli bir dönem olmuştur. Savunma sanayii kuruluşlarımız tarafından üretilmekte olan ürünlerle ilgili önemli bağlantılar yapılmakta ve yurtdışında uluslararası ihalelere katılım gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, Birleşik Arap Emirlikleri tarafından FNSS Anonim Şirketi firmasına sipariş edilmiş olan 136 adet, Türk yapımı, değişik modellerde zırhlı muharebe aracının teslimatı tamamlanmıştır. Yine, FNSS firmasına, Malezya'yla yaptığı anlaşma sonucunda imzalanan sözleşme gereği, 2004 yılı sonuna kadar Malezya Silahlı Kuvvetlerine 211 değişik tipte zırhlı muharebe aracını teslim etmek üzere, gerekli çalışmalar takvime uygun bir şekilde devam etmektedir. Bu projeyle, ilk defa, ülkemizden yurtdışına, Malezya'ya teknoloji transferi de gerçekleşmiş olmaktadır.

Ayrıca, Türkiye ile Tunus arasında yürütülen savunma sanayii işbirliği faaliyetleri sonucunda, 300 adet 4x4 tekerlekli hafif arazi aracının Tunus'a satılması maksadıyla, Tunus ile Otokar Anonim Şirketi arasında imzalanan kontrat çerçevesinde araçların teslimi tamamlanmıştır.

Makine Kimya Endüstrisi Kurumu ise, 17 Haziran 2000 tarihinden itibaren Millî Savunma Bakanlığıyla ilgilendirilmiştir. Bu kurum, 233 sayılı Kamu İktisadî Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükmüne tabi bir iktisadî devlet teşekkülü olup, kurumun ana görevi, Türk Silahlı Kuvvetlerinin her türlü silah, mühimmat, roket ve benzeri malzemelerini üretmektir. Daha etkin ve verimli bir üretim için, Yüksek Planlama Kurulu kararı gereği, Makine Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü bağlı ortaklığı olan 12 şirketin tasfiyesi infisah suretiyle tüzelkişilikleri kaldırılarak, fabrika işletme statüsüne dönüştürülme çalışmalarına başlanmıştır.

Bu yılki bütçemizle ilgili bilgileri şöyle özetlemek mümkündür. Bakanlığımız 2003 yılı bütçe teklifi, Türkiye'nin içinde bulunduğu bölgedeki askerî ve siyasî gelişmeler, mevcut ekonomik ve sosyal politikalar, kalkınma planları, ekonomik istikrarı sağlama ve enflasyonla mücadele programı çerçevesinde hazırlanmıştır ve savunma alanındaki kamu harcamalarının azaltılması çalışmaları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin zorunlu ihtiyaçları ile uluslararası siyasal durum dikkate alınarak, azamî tasarruf prensibiyle düzenlenmiştir.

Bütçemiz, 2002 yılına göre, yüzde 24 artışla 10 katrilyon 209 trilyon 250 milyar lira olarak huzurunuza getirilmiş bulunmaktadır. Bu bütçenin yüzde 29,4'ü personel giderlerini oluşturmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin barınma, beslenme, giyim gibi yasalarla belirlenmiş istihkakları, akaryakıt, yakacak, taşıma, ulaşım gibi tüketim mal ve hizmet alımları ile diğer modernizasyon programlarının yer aldığı diğer cari harcamalar bölümünün 2003 yılı Millî Savunma Bakanlığı bütçesi içindeki payı ise yüzde 61'dir.

Bu kaynağın yüzde 45'i, personelin yasal istihkakları ile tüketim mal ve hizmetlerinin tedarikine; yüzde 55'i ise, Türk Silahlı Kuvvetleri için yatırım niteliğinde olan stratejik hedef planı, 2003 yılı programı kapsamında modernizasyon faaliyetlerine ayrılmıştır.

Bütçe teklifinin binde 1'ine tekabül eden ve 9 trilyon olan yatırım harcamaları ödeneği ise, şehitliklerimizin onarımı ve yapımı ile teknolojik araştırma projeleri, ekonomik ömrünü doldurmuş ve bakım-onarım masrafları çok yüksek bazı araçların yenilenmesine kullanılmasına amaçlanmıştır.

Bu vesileyle, dikkatlerinizi bir hususa çekmek istiyorum. Ana malzeme ve silah sistemlerini içeren modernizasyon projeleri, ekonomik anlamda yatırım kapsamında olmakla birlikte, bütçe tekniği bakımından, az önce arz ettiğim gibi, bütçe teklifimizin diğer cari bölümünde yer almaktadır.

Bütçe teklifimizin yüzde 29'luk bölümünü kapsayan ve 301 trilyon 130 milyar lira olan transfer harcamaları, NATO başta olmak üzere, üyesi bulunduğumuz uluslararası kuruluşlara yapılacak üyelik aidatlarının ödenmesi, Türk cumhuriyetleri ve diğer dost ülkelerin eğitim maksadıyla gelen personelinin masraflarının karşılanması, ve altyapı ihtiyacı için gerekli kamulaştırma bedelleri gibi unsurlardan oluşmaktadır.

Sayın Başkan, değerli üyeler; 2003 yılı bütçe teklifimiz, hazırlanışı sırasında, azamî tasarruf ve kaynakların etkin kullanımı ilkelerini temel almıştır. Bütçemizde, sözleşmesi yapılmış ve devam eden projeler, kanunlara dayalı istihkaklar, sefer stoku tamamlama, uluslararası görevler, işletme, bakım, idame ihtiyaçları, dost ülkelerdeki birliklerimizin ihtiyaçları için planlanan ödeneklerden vazgeçilmesi, takdir edersiniz, mümkün değildir.

Bu sebeple, diğer ihtiyaçların bir bölümünü gelecek yıllara ertelemek suretiyle idame ve modernizasyon ihtiyaçlarının kısmen karşılanması hedeflenmiştir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; daha önceki konuşmalarda geçen bazı hususlarda, özellikle Sayın Şükrü Elekdağ'ın temas ettiği noktalarda görüşümü arz etmek istiyorum.

Sayın Elekdağ'ın temas ettiği noktalar tamamen tezkereyle alakalı hususlardır. Burada iki itirazım var kendilerine; birincisi, bu bütçeyle Irak'a bir operasyon yapılacaktır ve bu sebeple, Irak bütçesi olarak şu ödenekleri getirdik diye bizim herhangi bir bütçe tahminimiz yoktur. Bu sebeple, bütçemizle Irak operasyonu arasında ilişki kurulması bütçe müzakereleri bakımından doğru olamaz.

İkincisi, tezkereyle ilgili bir araştırma önergesi verilmiş ve bu önerge kabul edilmiş değildir ki, tezkerenin mahiyetiyle ve Bakanlar Kurulunun bunu uygulamasıyla ilgili görüşmelere yer verelim.

Bildiğiniz gibi, Anayasanın 98 inci maddesi Meclis araştırmasını "belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemelerden ibarettir" diye özetlemekte, İçtüzüğün 104 üncü maddesi Meclis araştırması açılması için "genel görüşme açılmasındaki hükümler uygulanır" demekte ve 102 nci madde ise "genel görüşme açılıp açılmamasına Genel Kurul karar verir" demektedir. Genel Kurulumuzun böyle bir kararı yoktur; ancak, Sayın Elekdağ, Cumhuriyet Halk Partisinin saygın bir üyesidir; bu sebeple, bir iki noktayı hemen edindiğimiz bilgiler olarak arz etmek istiyorum, eğer sizler de müsaade ederseniz..

Hava üssünün, daha doğrusu (over flight) havadan geçişin açılmasına izin veren ülkeleri arz etmek istiyorum: Kanada, Hollanda, İtalya, Belçika, Polonya, Danimarka ve özellikle Almanya -Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve NATO ülkelerinin, üst geçişine ve aynı ülkelerin transit geçişine izin verilmesi için karar vermiştir Yunanistan, Fransa...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)