Şanlıurfa ili halfeti ilçesinin sorunları hk.

MEHMET VEDAT MELİK (Şanlıurfa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Şanlıurfa İlinin Halfeti İlçesinin yıllardır çözülemeyen bazı sorunlarını anlatmak üzere gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlarım.

Değerli milletvekilleri, Halfeti İlçe merkezi dört mahalleden kurulu bir yerleşim birimi iken, Birecik Barajının yapılmasıyla birlikte, Rüştiye ve Şimaliye Mahallelerinin yüzde 25'i, Çekem Mahallesinin yüzde 80'i ve Başbostan Mahallesinin tamamı baraj gölünün altında kalmış, bunun üzerine, evleri sular altında kalan yurttaşlarımızın, ilçe merkezine yaklaşık 8 kilometre uzaklıkta bulunan Karaotlak Köyündeki 3 559 dekarlık tapulama dışı alana nakledilmesine ve evleri sular altında kalan insanlara dağıtılmak üzere 2 000 adet konut yaptırılmasına karar verilmiş; fakat, olanaklar ölçüsünde, ancak 220 konut yaptırılabilmiş, konutların inşaatının tamamlanmasından sonra da, söz konusu insanlar "Halfeti" adı verilen bu yeni yerleşim birimine nakledilmişlerdir.

Ancak, bu bölgeye nakledilen insanlar, taşındıkları günden bu yana büyük bir tedirginlik içindedirler; çünkü, yaşadıkları yerin idarî statüsü belli değildir; yani, köy müdür, mezra mıdır, ilçe merkezi midir veya mahalle midir?.. Kısacası, devlet eliyle yaptırılan; ancak, ne olduğu belli olmayan bir yerleşim alanı yaratılmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına 12 Aralık 2002 tarihinde bu konuyla ilgili vermiş olduğum yazılı soru önergesine Sayın Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanımızın verdiği cevapta ise, yeni yerleşim biriminin mahalle olarak Halfeti Belediyesine bağlanma taleplerinin 1580 sayılı Belediye Kanununun 7 nci maddesindeki mesafe şartına uymadığı, yeni bir belediye kurulmasının da, nüfusunun 2 000'in altında olması münasebetiyle, mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Değerli milletvekilleri, yeni oluşturulan ve adına da "Yeni Halfeti" denilen yerleşim birimi, yöre sakinlerinin kendi arzularıyla oluşturduğu bir yer değildir. Bu vatandaşlarımızdan hiçbirisi, yöre şartlarına ve iklimine uygun olarak yapılmış, birçok hatıralarının bulunduğu, doğup büyüdükleri bu evleri isteyerek terk etmemişlerdir. Yapılan barajdan da doğrudan faydalanmamışlar, aksine, doğrudan zarar görmüşlerdir; yani, Karaotlak'ta oluşturulan bu yerleşim birimi, doğal bir gereksinim veya genel kamu yararına yapılan bir yatırım, dolayısıyla devletin yaptığı bir tasarruftur. Bu yüzden, mevcut yasalar uyarınca değil, olağanüstü şartlar çerçevesinde değerlendirilmeli, sorunları çözecek yasalar en kısa zamanda çıkarılmalıdır; çünkü, mevcut yasalar, deprem, sel felaketi ve büyük çaplı baraj yapımı veya fay çatlağı nedeniyle oluşturulan yeni yerleşim alanlarında, yine mevcut yasalardaki hükümlere göre, belediye kurulmasını öngörmekte; fakat, mahalle olarak bağlanmayı dikkate almamaktadır. Halbuki, geçmişte yaşadığımız Gediz depreminden sonra, ilçe merkezine 10 kilometre mesafede kurulan Yeni Gediz, çıkarılan özel bir yasayla mahalle yapılarak, eski ilçe merkezine bağlanmıştır. Yeni adı verilen bu yerleşim birimi de, olağanüstü koşullarda oluştuğu gözönüne alınarak, yeni bir yasayla veya bir türlü Meclise getirilemeyen Mahallî İdareler Yasasına ilave edilecek bir madde ile mahalle yapılmalı ve ilçe merkezine bağlanmalıdır.

Değerli arkadaşlar, ülkemizin gelişmesini daha da artırmak, insanlarımızın refah düzeyini daha da yükseltmek, elbette ki, hepimizin arzusu ve bütün iktidarların da aslî görevidir. Bu amaçla, barajlar yapılacak, birçok köy ve ilçe sular altında kalabilecektir; ancak, bütün ülkeyi ilgilendiren bir yatırımdan dolayı, neden yalnızca çok az sayıda kişi mağdur olacaktır ve mağduriyetleri de bir türlü giderilemeyecektir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Melik.

MEHMET VEDAT MELİK (Devamla)Teşekkür ederim.

İşte, yine, Halfeti İlçesi Çekem Mahallesi halkından evleri sular altında kalanların, evleri kamulaştırılarak, Yeni Hafeti'de yapılan konutlara yerleştirilirken, geriye kalan yaklaşık 30 aile ise, evleri doğrudan sular altında kalmadığı için, oldukları yerde bırakılmışlardır. Ancak, bu mahallenin, ilçe merkeziyle bağlantısını sağlayan yolunun, okulunun, camiinin ve elektrik, telefon, içmesuyu gibi bütün sistemlerinin sular altında kaldığını, evler arasındaki ulaşımın -Venedik gibi- kayıklarla yapıldığını; ayrıca, bahar ve yaz aylarının gelmesiyle birlikte, harabeye dönüşen ve etrafı sularla çevrili olan bu yerin, yılanların istilasına uğradığını; bu yüzden, evlerde aile fertlerinin dönüşümlü olarak geceleri yılanlara karşı nöbet tuttuğunu söylersek, bütün ülkenin yararına yapılan bir yatırımın Türkiye gibi büyük bir ülkeye göre çok az sayıdaki insanı nasıl perişan ettiğini ve bu insanların bürokrasi çarkları arasında nasıl ezildiğini belki biraz dile getirmiş oluruz.

Değerli milletvekilleri, Karaotlak'ta oluşturulan yeni yerleşim biriminin eski Halfeti'ye mahalle olarak bağlanması veya bütün ilçenin Karaotlak'ta birleştirilmesi konusuyla Sayın İçişleri Bakanımızın derhal ilgileneceğini ve Çekem Mahallesinde mahsur kalan vatandaşlarımızın da sorunlarına çözüm bulunması için Şanlıurfa Valiliğine talimat verileceği umuduyla hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)