Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının kuruluş ve görevleri hk. (s.s. 839)

AK PARTİ GRUBU ADINA MİKAİL ARSLAN (Kırşehir)Sayın Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürolarının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı hakkında konuşma yapmak üzere, Grubum adına söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Konuşmama başlamadan önce, Erzincan yakınlarında 12.5.2005 tarihinde elim bir trafik kazası sonucunda hayatını kaybeden değerli meslektaşım Akın Ekinci'ye Allah'tan rahmet dilerken, kederli ailesine, çalışma arkadaşlarına ve meslektaşlarımıza başsağlığı diliyorum. Gerçekten, harita camiası büyük bir duayenini kaybetmiş oldu.

AK Parti Hükümetiyle, kadastro hizmetleri konusunda büyük yenilikler ve değişiklikler yapılmıştır. Bu çalışmada emeği geçen Bakanlık yetkililerini ve Genel Müdürlük yetkililerini özellikle tebrik ediyor ve teşekkür ediyorum.

Kadastro Kanunu değişikliğiyle, tesis kadastrosu yapılmamış yerlerde, mülkiyet kadastrosuyla birlikte orman kadastrosu da tek elden yapılması, teknik hataların idarî yoldan düzeltilmesi ve kadastro verilerinin sayısal hale getirilmesi, bilgi sistemine aktarılması imkânı sağlanmıştır. Şu anda Genel Kurulda görüşülen Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Büroları Kanunu Tasarısıyla da, tescile konu olmayan harita ve planların yapım ve kontrol işlemleri ile tescile konu olanların ise yapım işlerinin kamu sorumluluğu taşıyan özel bürolara devri sağlanacaktır.

Bakanlar Kuruluna sunulan büyük ölçekli harita ve harita bilgilerinin üretim yönetmeliğiyle, büyük ölçekli haritalarda standart birliği sağlanmış olacaktır. Tapu Sicil Tüzüğü değişikliğiyle, Tapu Sicil Tüzüğünün yeni Medenî Kanun hükümlerine uyumu sağlanmış olacaktır. Üzerinde çalışılan emlak müşavirliği yasa tasarısıyla da, emlakçilik sektörünün yasal bir statüye kavuşturulması ve yasal sorumluluk anlayışıyla hizmet vermesi sağlanacaktır. Ayrıca, TAKBİS bilgi sisteminin yaygınlaştırılması, TARBİS, yani, Tapu Arşiv Otomasyon Bilgi Sisteminin başlatılmış olması çok önemli çalışmalardır. 1460 yılından beri el atılmayan tapu arşivleri mikrofilme alınmakta ve sayısallaştırılmakta, daha sonra da Türkçeleştirmek yönünde çalışmalar devam etmektedir.

Yine, Kadastromuz, yıllardır bir türlü bitirilemeyen ve yılan hikâyesine dönen kadastronun bitirilmesi konusunda da önemli dev adımlar atmış olup, sadece 2005 yılında 4 000 birimin kadastrosunu tamamlayacak, önümüzdeki yılda da 5 000 birimin kadastrosunu tamamlayarak Türkiye'deki kadastro çalışmalarını bitirmiş olacaktır. Tabiî ki, istikrar başarıyı getiriyor. Bu çalışmalar yapılırken kadastro mensupları üç ay, altı ay gibi geçici görevlerle, çok zor şartlarda, kadastrosu yapılmayan yerlerde çalışmalar yapmaktadırlar. Bu personeli canı yürekten tekrar tebrik ediyorum.

Yine, bu kanunla kadastro teknik hizmetlerinin yıllık işlem hacmi yaklaşık 1 000 000 adet olduğu düşünülürse, tasarıyla kurulması öngörülen büroların, bir büronun ortalama 1 000 işlem hacmine sahip olduğu düşünüldüğünde, ülke çapında 1 000 tane yeni lisanslı harita kadastro mühendislik bürosunun kurulacağı düşünülmektedir. Ayrıca, kadastro teknik hizmetleri bu bürolara bırakıldığında, bu işlerle görevli kamu personeli kadastro hizmetlerine kaydırılacağından, kadastro hizmetlerinin daha etkin ve hızlı yürütülmesi sağlanacağı düşünülmektedir.

Tabiî, mülkiyet sınırlarının gösterilmesi, aplikasyonu, taşınmaz mallarda yapılan sınır değişiklikleri, yargıya yönelik bilirkişilik hizmetleri gibi birçok hizmeti bu bürolar vasıtasıyla yapmış olacağız. Bunların hepsi kadastro sonrası işlemlerdir. Bunlar halen kadastro müdürlükleri tarafından yapılmaktaydı; artık, lisanslı bürolar tarafından yapılacaktır.

Yine, kanunla belli bir meslekî deneyim, örneğin, en az beş yıl tecrübesi olan nitelikli personel istenilmekte, yemin şartı getirilmekte ve nüfus ve iş yoğunluğunun fazla olduğu il ve ilçelerde de birden çok lisanslı büro kurulabilmektedir. Lisanslı bürolar diğer haritacılık faaliyetlerine de devam edebileceklerdir.

Bu tasarıyla özel sektörde çalışan yetkin ve istekli meslek mensuplarına kamu sorumluluğu verilmesi amaçlanmıştır. Taslak, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası ve bakanlıkların görüşleri alınarak hazırlanmıştır.

Kadastro müdürlükleri tarafından ortalama yıllık 1 000 000 benzeri işler yapılmakta olduğuna göre, bu büroların kurulması ve işlemlerinin devriyle özel sektörde yaklaşık 5 000 nitelikli personelin istihdamı sağlanmış olacaktır. Kadastro sonrası talebe bağlı hizmetlerin devriyle de yüzde 25-30 kapasite artışı ortaya çıkacak ve bu kapasite, kadastro yapımına ve tapu sicil hizmetlerine yönlendirilecektir.

Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının kurulması oniki yıl öncesine dayanıyor. Oniki yıldır bu konuda çalışmalar yürütülüyordu; ancak, bugün yasallaşma imkânı bulabiliyor.

Kadastromuzun yüzde 92'si bitmiş durumdadır. Biraz önce bahsettiğim gibi, yapılan son çalışmalarla yüzde 100'e tamamlanmış olacak; fakat, biten kadastro çalışmalarının da maalesef yüzde 10'u sayısal ortamdadır, yüzde 90'ı ise grafik ortamdadır; yani, biten kadastro çalışmalarının da yeniden iyileştirilmesi gerekiyor. Biten kadastro çalışmalarının en az yüzde 60'ında da yenileme ihtiyacı var; yani, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün yapması gereken o kadar çok fazla iş var ki, şu anda verilen yeni yetkilerle, lisanslı bürolara devredilen yetkilerle, biraz daha, Kadastromuz, Genel Müdürlüğümüz rahat nefes alacak ve bu bahsettiğimiz sayısallaştırmaya, grafik paftaların sayısal ortama dönüştürülmesine ve yenileme çalışmalarına ağırlık verecekler.

Tabiî, sadece yetkileri devretmekle de işimiz tamamlanmıyor. Bir çalışma daha yapılması lazım. Yıllardır ihmal edilen Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün personel ihtiyaçlarının da iyileştirilmesi gerekiyor; çünkü, 2 330 tane nitelikli personele ihtiyaçları var. İzmir, Ankara, İstanbul gibi illerde neticeler vardı, bunları okumak isterdim; ama, vaktimiz olmadığı için bunları hızlı bir şekilde geçiyorum.

Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü 2004 yılı bütçesi cari ve yatırım olmak üzere toplam 196 trilyon iken, bu bütçenin yaklaşık üçte 1'i kadastro sonrası hizmetler için harcanmaktaydı. İnsan kaynaklarında ise, çalışan personelin üçte 1'i kadastro sonrası hizmetlerde istihdam edilmekteydi. Lisanslı büroların devreye sokulmasıyla vatandaşlarımız daha nitelikli ve hızlı hizmete kavuşurken, devletin bu hizmetler için ayırdığı bütçe ve insan kaynakları, aslî görevleri olan kadastro hizmetlerine dönecektir.

Biraz önce bahsettiğim gibi, bu zor şartlarda çalışan kadastro personelinin özlük haklarının da muhakkak iyileştirilmesi gerekiyor. Biraz önce söylediğim gibi, geçici görevlerle, çok zor şartlarda görev yapıyorlar. Bu kadar yoğun çalışma beklediğimiz personelin durumlarının iyileştirilmesi lazım.

Sözlerimi toparlarken, önemle söylemek istediğim bir konu daha var. Daha önce harita kadastro mühendisleri açısından olumsuz sayılabilen yeminli büroların tecrübesinden kaynaklanarak, bu lisanslı büroların çok daha sağlam temeller üzerinde faaliyette olması gerektiğini düşünüyoruz ve bunun arkasında da, asıl önemli olan ve Avrupa'daki örneklerinde olduğu gibi, tesis kadastrosu faaliyetlerinin, yeniden kadastrolama faaliyetlerinin, orman kadastrosu faaliyetlerinin, kamulaştırma çalışmalarının, mülkî idare sınırlarının haritaya bağlanma çalışmalarının, toplulaştırma çalışmalarının, toprak değeri ve toprak yapısı haritalarının yapılmasının, tespit ve tescil dışı bırakılmış hazine arazilerinin tespitlerinin, kentsel ve kırsal alanlarda arsa ve arazi düzenlemelerinin, taşınmaz mal danışmanlığı gibi birçok konuda görevleri özel sektöre, yani, lisanslı bürolara devredilerek, bunların da peşinin ve devamının gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Şu anda bir altlık kuruluyor. Bu altlıktan sonra, bu çalışmalarla, Avrupa'daki örneklerine benzer çalışmalar yapılacak ve arazi yapısı sağlama kavuşturulacak ve harita kadastro mühendislik alanı yeni bir formasyona kavuşmuş olacaktır.

Bu vesileyle, çalışmayı yapan Bakanlığa ve Genel Müdürlüğe teşekkür ediyor; Yüce Heyetinizi, tekrar, saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)