Tmo diyarbakır bölge müdürlüğünün kapatılmasına ilişkin (6/37)

MUHSİN KOÇYİĞİT (Diyarbakır)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 8 Ocak 2003 günü Diyarbakır'da meydana gelen elim uçak kazasıyla ilgili olarak verilen Meclis araştırması önergesi üzerinde, önerge sahibi olarak söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Ayrıca, benden önce bu konuda ayrıntılı açıklamalarda bulunan, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına konuşan arkadaşımıza ve Ulaştırma Bakanımıza, huzurlarınızda teşekkür ediyorum ve buradan, şu üzüntülerimi de belirtmek istiyorum: Gerçekten de, insan hayatının söz konusu olduğu bir yerde, AK Parti Grubu olarak böyle bir önergenin yanında olmamalarını bir iradeyle beyan ederek, uçak kazalarını, sanki zımnî olarak onaylıyormuş havası vermelerini de kınıyorum. İnşallah, böyle bir uçak kazası hiçbir arkadaşımızın başına gelmez, bir daha böyle konuşmaları da buralarda yapmayız.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce, Türk Hava Yollarının İstanbul-Diyarbakır seferini yapan RC-100 tipi "Konya" adlı uçağın düşmesi sonucu yaşamlarını yitiren yurttaşlarımıza, bir kere daha Allah'tan rahmet, acılarını paylaştığım kederli aileleri ve yakınlarına sabır ve başsağlığı, yaralanan yurttaşlarımıza acil şifalar diliyorum.

Ayrıca, bu kazanın oluşumunda, ta kazanın başlangıcından bugüne kadar özverili bir şekilde çalışan Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Diyarbakır'daki kamu kurum ve kuruluşlarının personeline ve tüm Diyarbakır halkımıza huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu uçak kazasının nedenleriyle ilgili olarak görsel ve yazılı basında çok değişik iddialar ortaya atıldı, günlerce tartışıldı; bu nedenle böyle bir önerge verme ihtiyacını duyduk. Bu iddia ve görüşlerin başlıcaları aşağıdaki şekilde sıralanmıştır:

1- Sisli havalarda güvenli bir şekilde inişi sağlayarak, pilotaj hatalarını asgarîye indiren aletli iniş sistemi ILS'nin kurulu bulunmadığı,

2- Hava trafik kontrol ünitesiyle uçak arasındaki konuşma kayıtlarında, uçağın, alçalma planındaki minimum alçalma irtifasının altında uçtuğu,

3- Uçağın yer bakımı ve plotajla veya teknik ve yapım özellikleri bakımından bir sorununun bulunduğu,

4- Uçağın düştüğü Zobe bölgesinde, mevcut yoğun lokal sisin değişkenlik gösterdiği,

Düşünceleridir.

Yukarıda ortaya atılan bu görüş ve iddiaların ayrıntılı bir şekilde araştırılarak, elim uçak kazasının gerçek neden veya nedenlerinin saptanması ve bundan böyle bu tür uçak kazalarının olmaması için gerekli önlemlerin alınması büyük önem arz etmektedir. Kazanın başlıca nedeni olarak görülen (ILS) aletli iniş sistemi Diyarbakır dahil, mevcut 26 havalimanının 14'ünde bulunmamaktadır. Sisli havalarda görüşün sıfır olduğu durumlarda dahi piste güvenli inişi sağlayan (ILS) aletli iniş sistemi can ve mal güvenliğinin sağlanması, acıların son bulması bakımından oldukça gerekli bulunmaktadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün, Diyarbakır, Kayseri, Van, Gaziantep ve Malatya Havalimanlarına günde 5-6 uçak seferi yapılmakta, her gün 1 000'e yakın yolcu taşınmaktadır. Bu havalimanlarımız, ILS sistemi olmadığından her an bir kazayla karşı karşıya bulunmaktadır. Güvenli inişi sağlayan bir (ILS) aletli iniş sistemi 350 000 dolara kurulmaktadır. Binasının yapımı, elektriği ve donanımının sağlanıp, teşkilatının oluşturularak işletmeye açılması yaklaşık 2,5 milyon dolar civarındadır. Buna göre, ülkemizde ILS olmayan 14 havalimanının tümünde ILS'nin kurulmasının, işletmeye açılmasının toplam maliyeti -14 x 2,5 milyon dolar- aşağı yukarı 35 milyon dolar civarındadır. İnsan hayatının söz konusu olduğu bir yerde maliyet hesabının yapılması, insanlık adına utanç verici olduğu kadar, onur kırıcı bir davranış şeklidir. Kaldı ki, daha dün, banka hortumcularına ve naylon faturacılara haksız bir şekilde 20-25 milyar dolar kamu kaynağının aktarıldığı anımsanırsa, ILS için gerekli meblağın bu miktarın yanında ne denli düşük ve komik kalacağı oldukça düşündürücüdür.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizde yoğun sisin bulunduğu kış ve ilkbahar mevsimlerinde, her yıl, 50'ye yakın uçak seferi iptal edilmekte ya da uçaklar sis nedeniyle iniş yapamayarak kalkış limanına geri dönmektedirler. Her uçakta 100 kişi olduğu düşünülürse, her yıl, yaklaşık 5 000 kişi istediği yere zamanında gidememektedir. Bu, bir yandan seyahat özgürlüğünü kısıtlarken, öte yandan acil işi nedeniyle uçağı tercih edenlerin, hastasını ve yaralısını zamanında hastanelere ulaştıramamasına neden olmaktadır. Ayrıca, yatırım amacıyla bölgeye gitmek isteyen yatırımcıları güvensizliğe iterek, yatırım ihtiyacından vazgeçirmektedir.

Bunların yanı sıra, iptal edilen uçak seferlerinden kaynaklanan ekonomik kayıplar da küçümsenemeyecek derecede fazladır. Bu kayıplarla ILS olmayan tüm havalimanlarımızın bu sisteme kavuşturulması mümkündür.

Türk Hava Yollarının deneyimle pilotları ve uçuş ekibi, bugün 77 noktaya sefer yapmaktadır. Bu seferlerden 21'inde uçak kazası meydana gelmiş, bu kazaların 19'u yurt içinde, 2'si ise teknik arızalardan dolayı yurt dışında olmuştur. Yurtdışına yapılan seferlerde uçak kazası olmadığı halde yahutta yok denecek kadar az olduğu halde, yurt içinde standartlara göre oldukça yüksek düzeyde seyretmesi durumun önemini vurgulamaktadır.

Bu uçak kazaları bir yandan masun insanların yaşamlarını yitirmesine sebep olurken, öte yandan yurt dışında ülkemizin itibarını olumsuz yönde etkilemek suretiyle turizmimize engel olmakta, turizm gelirlerini azaltarak ekonomik kayıplara neden olmaktadır.

Ülkemizde bu denli uçak kazası olurken, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya dahil Balkan ülkelerinde ve yurt dışında az sayıda uçak kazasının olması bizleri bir an önce önlem almak sorumluluğuyla karşı karşıya bırakmaktadır. Yurt dışında uçak kazalarının az olmasının başlıca nedeni, havalimanlarının tümünde ILS'nin kurulu olmasıdır.

Uçağın güvenliğinin sağlanıp uçak kazalarının önlenebilmesi için, bir an önce tüm havalimanlarında (ILS) aletli iniş sisteminin kurulup işletmeye açılması, havalimanlarımızdaki teçhizat, alet ve cihazların modernleştirilmesi, yenilenmesi ve teknolojinin son olanaklarıyla donatılması, kulelerde görev yapan hava kontrolörlerinin ve yer personelinin sürekli eğitime tabi tutulması önlemlerinin acilen alınarak uygulamaya konulması gerekmektedir.

Ayrıca, insan yaşamının söz konusu olduğu bir yerde, harcamalarda tasarruf düşüncesinin terk edilmesi de gerekmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bundan böyle, bu tür kazaların meydana gelmemesi için, bu kazanın nedenleri üzerinde titizlikle durulması, tüm yönleriyle araştırılıp soruşturulması, varsa sorumlularının bulunup cezalandırılması hususundaki inancımızın sonsuz olduğunu belirtir, bu tür acı olayların ülkemizde ve tüm dünyada bir daha yaşanmaması dileğiyle, elim uçak kazasında hayatını kaybeden tüm vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, yakınlarına sabır ve başsağlığı, yaralılara acil şifalar diler, araştırma önergesinin kabul edilmesi istemiyle, hepinize saygılar sunarım. (Alkışlar)