Entegra devre topoğrafyalarının korunması hk.(s.s.416)

AK PARTİ GRUBU ADINA MUSTAFA ELİTAŞ (Kayseri)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun Tasarısıyla ilgili, Adalet ve Kalkınma Partisi Grubu adına görüşlerimi bildirmek üzere söz almış bulunuyorum; Yüce Meclisi saygılarımla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, bir ülkede ekonomik gelişmişliğin ve destekleyici mahiyetteki ulusal ve uluslararası ticaretin, sınaî mülkiyet haklarının etkin korunması sağlanmadan elde edilmesi mümkün değildir. Sınaî mülkiyet haklarının etkin korunması, özellikle gelişmekte olan ülkelere, çoktaraflı ticaret sistemine ve yeni küresel ekonomiye entegrasyonunda yol gösteren en etkin mekanizma ve kriterlerden biridir.

Günümüz dünyası, sınaî mülkiyet haklarının etkin korunmasının bir ülke ekonomisine ne denli faydalar sağladığının bilincindedir. Rekabet için gereken hayatî unsurların başında, buluşlar, yenilikler ve kalite gelmektedir. Bunlar da, sınaî mülkiyet haklarının etkin korunmasının güvence altında ortaya çıkarılmasıdır.

Sınaî mülkiyet hakları, büyük bir hızla küreselleşen dünyada sürekli gelişme gösteren serbest piyasa ekonomisinin en önemli temel taşlarından biridir. Küresel gelişmeler çerçevesinde, özellikle elektronik ticaretin büyük bir hızla yayıldığı bir ortamda, sınaî mülkiyet haklarıyla ilgili uygulamalar ve düzenlemeler de, buna paralel olarak, uyumlu ve hızlı değişim sürecinde olmalıdır.

Dünyanın tek bir pazar haline geldiği bir ortamda, ticarî faaliyetlerin devamı için en büyük güç, etkin bir sınaî mülkiyet sisteminin korunmasından kaynaklanmaktadır. Modern ve etkin bir sınaî mülkiyet sistemini oluşturan öğeler dört ana unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunlar, ihtisas mahkemeleri, ilgili mevzuat altyapısı, yasal dayanağa sahip bir patent ve marka vekillik sistemi ile patent ofisidir. Etkin ve rekabet gücü yüksek bir sınaî mülkiyet sisteminin oluşturulabilmesi ve sanayi ile ticarî hayat önündeki engellerin azaltılabilmesi için, sistemin tüm halkalarının eksiksiz olarak tamamlanması gerekmektedir. Ülkemizde de, bu zemin, son dönemde yapılan çalışma ve atılımlarla sağlanmıştır.

Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; Yüce Meclisimizde görüşülmekte olan bu tasarı, Türk Patent Enstitüsüne, entegre devre topoğrafyalarının tescili imkânını sağlamaktadır. Tasarıda öngörülen hususları yürütmek üzere, Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı görevlendirilmiştir. Türk Patent Enstitüsü, sınaî mülkiyet haklarıyla ilgili tüm işlemleri yürütmek, sanayicilere ve araştırmacılara belge ve bilgi hizmetleri vermek, sanayiciler ile araştırma-geliştirme faaliyetlerinde bulunan kişileri ulusal ve uluslararası mevzuat konusunda bilgilendirmek ve yönlendirmek, sınaî mülkiyet hakları konusunda uluslararası gelişmeleri izlemek, Türkiye'yi sınaî haklarla ilgili olarak uluslararası platformda temsil etmek görevlerini yürütmek üzere, 24 Haziran 1994 tarih ve 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle kurulmuştur; ama, bu Kanun Hükmünde Kararname, gelişen zaman içerisinde işlevini tamamlamış, yeniden bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur ve bu dönem içerisinde, komisyonumuzun katkılarıyla 19 Kasım 2003 tarihinde 5000 sayıyla kanunlaştırılmıştır.

Türk Patent Enstitüsü, 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle, eleman yetersizliğinden ve vasıflı eleman olmadığından dolayı kıt imkânlarla çalışma ortamını elde ederken, 5000 sayılı Kanunla birlikte, hem eleman takviyesi yapılmış hem de uzman sayısının artırılmasıyla birlikte daha hızlı ve işlevsel bir görev üstlenmiştir.

Türk Patent Enstitüsü, genel tanımıyla, patentler ve faydalı modeller, ticaret ve hizmet markaları, coğrafî işaretler ve endüstriyel tasarımlar şeklinde sıralanan sınaî mülkiyet haklarının korunmasıyla ilgili tüm işlemleri yürütmek ve sınaî mülkiyet hakları konusunda Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülükleri yerine getirmenin yanı sıra, bir diğer önemli sınaî mülkiyet hakkı olan entegre devre topoğrafyalarından da sorumlu olması öngörülmüştür.

Türkiye, fikrî ve sınaî mülkiyet hakları alanında dünya ve özellikle Avrupa Birliğiyle uyum sağlama sürecinde büyük faaliyetler göstermek üzere, bu kapsamda uluslararası mahiyette sınaî mülkiyetin korunmasına dair anlaşmalara katılım sağlanarak yükümlülüklerini yerine getirmiş bulunmaktadır. Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun Tasarısı da, yine bu kapsamda Yüce Meclise sunulmuş olmaktadır. Bu kanun, Türk Patent Enstitüsünün, uluslararası platformda hazırlamak ve uygulamaya koymak zorunda olduğu son kanundur. Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle, Türk Patent Enstitüsü, Avrupa Birliğine uyum süreci içerisinde, mevzuatıyla ilgili olarak yapması gereken tüm çalışmalarını tamamlamış olacaktır.

Bu kanuna, esas olarak iki bakımdan ihtiyaç duyulmuştur. Birincisi; 1/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi kararının 8 No'lu Ekinin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, gümrük birliğinin gerçekleşme tarihi olan 1.1.1996 tarihinden geçerli, üç yıl içerisinde Avrupa mevzuatına uygun düzenleme yapılması, Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına üyeliğimiz nedeniyle, söz konusu anlaşmanın aki Ticaretle Bağlantılı Fikrî Mülkiyet Hakları Anlaşması yükümlülüklerine uyum sağlanması gerekliliğidir.

İkinci olarak da, ülkemiz ekonomisine sağlayacağı katkılar ve ülkemizin sanayi ve ticaret hayatını yakından ilgilendiren sorumluluklardır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sanayi alanındaki yenilikler, yeni tasarımlar, yeni entegre devre topoğrafyaları, verimliliğin ve ekonomik büyümenin ana faktörlerindendir.

Yenilik ve buluşlar, genel olarak, yeni ürünlerin ve yeni usullerin bulunması ve geliştirilmesi ve bunların ekonomiye intikalini sağlayan gelişim olarak kabul edilmektedir.

Tasarım, bir ürünün tümü, bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, biçim, renk, doku, ses, malzeme veya esneklik gibi duyulan ve algılanabilen özelliklerinin oluşturduğu bir bütündür.

Entegre devre topoğrafyası ise, entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren ve herhangi bir formatla sabitlenmiş görüntüler dizisidir.

Takdir edersiniz ki, entegre devre topoğrafyaları, teknolojilerle doğrudan ilişkisi nedeniyle ülkenin teknik ve ekonomik gelişmesi açısından çok mühim bir konudur. Entegre devre topoğrafyalarının korunmasına yönelik sistemler, sınaî haklar alanında yeni bir gelişmedir. Dolayısıyla, bu tasarı, küresel gelişmelerin takip edilerek, uluslararası yükümlülüklerimizin yerine getirilmesi, ulusal ekonomimizin sağlıklı gelişimi ve sınaî mülkiyet haklarının korunmasıyla ilgili yeknesaklığın sağlanabilmesi açısından önem arz etmektedir.

Entegre devre topoğrafyalarının korunmasına ilişkin kanun tasarısı çalışmalarında, bir yandan Türkiye'nin gerçeklerine ve ihtiyaçlarına uygun işleyebilecek bir sistemin oluşturulması gözönünde bulundurulmakla beraber, öte yandan uluslararası düzenlemelerden de yararlanılmıştır.

Entegre devre topoğrafyalarına koruma sağlanmasının nedeni, yalnızca Avrupa Birliği ve Dünya Ticaret Örgütü nezdindeki yükümlülüklerimiz veya bu sistem ve teknolojileri geliştiren kişilerin ödüllendirilmesinin temini olmayıp, aynı zamanda bireysel yaratıcılığın keşif ve buluşları teşvik işlevini ya da diğer türlü yeni teknolojik çözümlerle, genel kamu yararına, orijinal, tamamen yeni ürünlerin üretilmesi amacıyla, insanî, malî ve teknolojik kaynaklara yeterli miktarda yatırımın özendirilmesidir.

Entegre devre topoğrafyalarının Türkiye'de tesciliyle, dış teknoloji yurt içine çekilerek, kalkınma ve gelişmenin daha geniş bir kitleye yayılması ve teknolojik ilerleme kaydedilmesi mümkün olabilecektir. Teknoloji üreticisi veya buluş sahibi, meydana getirdiği mamulün korunacağı konusunda teminat bulursa, daha çok yaratıcı faaliyet yapma istek ve arzusu içerisine girecek ve böylece, ücret ya da uygun bir bedel karşılığında ürünü seri biçimde üretebilecek veya diğer şekillerde kullanabilecektir.

Hazırlanan kanun tasarısı, hazırlanma sürecinde Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğünce iki sefer revize edilmiştir. Bu arada, kanun tasarısı üzerinde görüşleri alınmak üzere, TÜBİTAK, ASELSAN, Türk Standartları Enstitüsü, Devlet Planlama Teşkilatı, Adalet Bakanlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Gümrük Müsteşarlığı, Kültür Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve İstanbul Teknik Üniversitesine gönderilmiş, anılan kurumlardan gelen görüşler genelde olumlu olmuştur.

Tasarı, TÜBİTAK, ASELSAN, TSE, DPT ve Adalet Bakanlığından gelen görüşler doğrultusunda revize edilerek nihai şeklini almıştır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizlere, kanunun koruma ve uygulama alanıyla ilgili olarak entegre devre topoğrafyasının ne olduğunu kısaca açıklayarak sözlerimi tamamlamak istiyorum.

Entegre devre, elektronik bir işlevi veya bunun yanında diğer fonksiyonları yerine getirmek üzere tasarlanmış, en az bir aktif elemanı olan ve ara bağlantılarından bir kısmının ya da tümünün bir parça malzeme içerisinde veya üzerinde bir araya getirilmiş ara veya nihaî formdaki bir ürünü ifade etmektedir.

Entegre devre topoğrafyası ise, entegre devreyi oluşturan tabakaların üç boyutlu dizilimini gösteren ve herhangi bir formatta sabitlenmiş görüntüler dizisi olup, her görüntü entegre devrenin üretiminin herhangi bir aşamasındaki yüzeyinin tamamının veya bir kısmının görünümünü ifade etmektedir.

Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun Tasarısı 9 bölüm ve 43 maddeden oluşmaktadır.

Türkiye'nin, uluslararası alandaki yükümlülüklerini yerine getirmesi ve bu alanda en azından kısa dönemde fazla başvuru beklenmese de ülkemizin ekonomik ve teknolojik gelişmesine katkıda bulunması bakımından entegre devre topoğrafyalarının korunmasına ilişkin mevzuatın bir an önce yürürlüğe konulmasında fayda olacağına inanıyorum.

Yasanın hazırlanmasında emeği geçen bürokratlara, komisyon üyelerine ve siz değerli milletvekillerine teşekkürlerimi sunarken, yasanın Yüce Milletimize hayırlı olmasını diler, Yüce Meclisimizi saygılarımla selamlarım. (Alkışlar)