Yök kurumları teşkilatı kanununda değişikilik yapılması hakkında kanun teklifi

NİHAT ERİ (Mardin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dicle Üniversitesine yeni fakülteler ve 1 adet meslek yüksekokulu kurulmasıyla ilgili kanun teklifimizin doğrudan gündeme alınmasıyla ilgili görüşlerimi arz etmek üzere huzurunuzda bulunuyorum. Hepinize saygılar sunuyorum.

Süryanî hemşerilerimin, geçtiğimiz pazar günü idrak ettikleri paskalya bayramlarını kutluyorum.

Şu anda görüşmekte olduğumuz bu önerideki teklifle, Dicle Üniversitesine bağlı olarak, Mardin eğitim fakültesi, Mardin ziraat fakültesi, Mardin güzel sanatlar fakültesi ve Mardin turizm rehberliği meslek yüksekokulu kurulması öngörülmektedir.

Eğitim kurumlarının, insan ve toplum hayatında ne denli önemli ve vazgeçilmez olduğunu ve toplumu değiştirmenin, dönüştürmenin ve çağdaşlaştırmanın olmazsa olmaz şartlarından olduklarını anlatma gereğini duymuyorum. Mardin, tarihte, bunu başarabilmiş ender kentlerden biridir. Çok kültürlü yaşam tarzıyla ve taşın şiir gibi işlendiği, her biri şaheser olan evleri, camileri ve kiliseleriyle, 21 inci Yüzyılda dahi dünyanın dikkatini çekebiliyorsa, bunun sırrı, hiç şüpheniz olmasın, geçmişte kurduğu eğitim kurumlarının ışığının günümüze kadar gelen yansımaları dolayısıyladır. Zira, dünyanın bilinen en eski üniversitelerinden biri, 2 000 öğrencisiyle, felsefe ve mantık ilminde ünlenmiş olan Mardin Nusaybin'deki, Süryanîlerin Mor Yakup Kilisesi ve Külliyesidir. 12 nci ve 15 inci Yüzyıllarda, Mardin'de, üniversite düzeyinde tıp, astronomi, felsefe, ilahiyat ve mantık derslerinin verildiği birçok medrese kurulup geliştirilmiştir. Bunlar, Sıtti Radaviye Medresesi, Şehidiye Medresesi, Muradiye Medresesi, Zinciriye Medresesi, Kasımiye Medresesi, Şah Sultan Hatun Medresesi, Muzafferiye Medresesi, Melik Mansur Medresesi ile Midyat'taki, Süryanîlere ait Mor Gabriel Manastırı ve okulu ile yine Süryanîlerin asırlardır kesintisiz hizmet veren Deyrulzafaran Kilisesi ve Külliyesidir.

Beşyüz yıllık bir geçmişe sahip olan Akkoyunlu eseri Kasımiye Medresesi, Kültür Bakanlığı tarafından kültür merkezi olarak kullanılmak üzere restore ediliyor. Kültür eski Bakanımız, yeni Millî Eğitim Bakanımız Sayın Hüseyin Çelik ve Devlet Planlama Teşkilatından sorumlu Bakanımız Sayın Abdüllatif Şener, ekonomik darboğaz nedeniyle birçok projenin programdan çıkarılmak zorunda kalındığı bir dönemde, Mardin için önemli olan bu projeyi programa almak suretiyle verdikleri desteğe teşekkür etmek istiyorum.

Kasımiye Medresesinin yanı sıra, Artukoğulları eseri olan ve bir mimarlık harikası olan Zinciriye Medresesinin, kütüphane olarak restorasyon ve düzenlemesi yapılacaktır. Bu iki nadide eser, geleceğin Mardin üniversitesi bünyesinde -uzak olmayan bir gelecekte- hizmet sunmaya başlayacaktır.

Değerli milletvekilleri, geçmişte, üniversiteler şehri olan Mardin, maalesef, bugün, bırakın bir üniversiteye, bir fakülteye bile sahip değildir. Yüzölçümü 8 800 kilometrekare, nüfusu, 2000 yılı nüfus sayımına göre, 705 000 olan Mardin'de, Dicle Üniversitesine bağlı olan ve 400 öğrencisi bulunan bir tek meslek yüksekokulu mevcuttur. Nüfusu Mardin'den az olan birçok ilde, hatta yeni il olmuş ilçelerde dahi üniversiteler, fakülteler peş peşe kurulurken, Mardin, hep ihmal edilmiştir.

Ülkemizde, halen, 53'ü devlet üniversitesi, 23'ü vakıf üniversitesi olmak üzere, 76 adet üniversite bulunmaktadır. Bunlardan 30'u Marmara, 16'sı İç Anadolu, 10'u Ege, 7'si Akdeniz, 5'i Doğu Anadolu, 5'i Karadeniz ve ancak 3 adedi Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır. Halbuki, Anayasamızda, üniversitelerin, devlet tarafından kanunla kurulacağı ve ülke sathına dengeli şekilde yayılmasının gözetileceği emredilmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Eri, konuşmanızı tamamlar mısınız.

NİHAT ERİ (Devamla)Buna rağmen, devlet üniversiteleri dengeli dağıtılmamış, sonradan kurulan vakıf üniversitelerinin de büyük çoğunluğu İstanbul'da olmak üzere, üç büyük ilimizde kurulmasına izin verilmiştir. Anayasada "Kanun, üniversitelerin ülke sathına dengeli şekilde yayılmasını gözetir" denilmesine rağmen, bu ilke gözetilmemiş, yükseköğrenim kurumlarında okuyan öğrencilerin yüzde 23'ü, eğitim elemanlarının yüzde 39'u üç büyük ilde yoğunlaşmış bulunmaktadır.

Yükseköğretim gören öğrenci sayısı, Türkiye genelinde 1 664 000'dir. Mardin'in nüfusu Türkiye nüfusunun yüzde 1'inden fazladır. Bu orana tekabül eden öğrenci sayısı 17 000'dir. Halbuki, Mardin'deki tek meslek yüksekokulunda sadece 400 öğrenci bulunmaktadır.

Şairin dediği gibi:

Bir kişiye tam dokuz.

Dokuz kişiye bir pul

Bu taksimi kurt yapmaz,

Kuzulara şah olsa.

Mardin, yükseköğrenim kurumları açısından, maalesef, böylesine kötü bir muameleye maruz bırakılmıştır. Haykırmak zamanı geldi: "Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak." Böyle gelmiş; ama, böyle gitmesin.

Değerli arkadaşlar, üniversiteleri büyük şehirlere yığmakla büyük şehirlere de kötülük yapmış oluyoruz. Zira, birçok aile, sırf çocuklarına üniversite tahsili yaptırmak için büyük şehirlere göç etmektedir. İçgöçü besleyen olgulardan birisi de budur.

GAP'ın kültür merkezi olan Mardin, her açıdan üniversite kenti olmaya layık bir kenttir. Mardin halkı üniversite özlemi çekmektedir. Onlarca sivil toplum örgütü, bu konuda üzerlerine düşen her görevi seve seve yerine getirmeye hazırdır. Binlerce metrekare kapalı alana sahip birçok mimarî özelliği bulunan tarihî bina, üniversite hizmetine tahsis edilmek üzere hazır bekletilmektedir.

Ulaşım açısından, Mardin, karayolu, demiryolu ve havayolu bağlantısı olan bir ildir.

Baharda yeşil bir denizi andıran uçsuz bucaksız ovasıyla, sadece bölgenin değil, Türkiye'nin, hatta Ortadoğu'nun tarımsal üretim merkezi olmaya adaydır.

Mardin, sanayi açısından da önemli bir potansiyele sahiptir. Organize sanayi bölgemizde, kriz ve devam eden Irak ambargosu nedeniyle şu anda düşük kapasitede çalışan birçok önemli sanayi tesisimiz mevcuttur.

Şehrimizin stratejik önemi ve Ortadoğu için vazgeçilmez bir konumda olduğu, yaşanan savaş sürecinde ABD tarafından da fark edilmiş ve değerlendirilmek istenmiştir.

Turizm açısından Mardin, Türkiye'nin yükselen yıldızıdır. UNESCO'nun bu yıl yapacağı değerlendirmede, Mardin'i "Dünya Kültür Mirası Kentler" listesine alacağına kesin gözüyle bakıyoruz.

Nitekim, Mardin'in bu durumunu değerlendiren Dicle Üniversitesi, 1 Kasım 1999'da, Mardin'de bir fakülte kurulması ve bunun da eğitim fakültesi olması konusunda senato kararı almış ve bunu YÖK'e göndermiştir; ancak, bugüne kadar, YÖK, bu konuda hiçbir işlem yapmamıştır. Dicle Üniversitesinin, Mardin ve ilçelerinde yeni fakülteler ve meslek yüksekokulları kurulması için çalışmaları bulunmaktadır.

Değerli milletvekilleri, hükümetin, YÖK konusunda ve yeni üniversitelerin kurulması konusunda çalışmaları olduğunu ve Mardin'i mutlaka gözönünde bulunduracağını biliyoruz; ama, bizim beklemeye tahammülümüz kalmadı, bir an önce fakültelerimize ve üniversitemize kavuşmak istiyoruz.

Bu teklifle, Dicle Üniversitesine bağlı yeni fakülteler açılması öngörülmektedir. Teklifin, gündeme alınması Yüce Heyetinizce kabul edildiği takdirde, görüşülmesi sırasında, bölgemizin kültürel ve ekonomik ihtiyaçları gözönüne alınarak ve hükümetimizle de diyalog halinde, yeni eklentiler ya da fakülte değişikliği yapma hakkına sahibiz.

Teklifin gündeme alınmasının kabulünü talep ediyor, sizi, şahsım ve Mardinli hemşerilerim adına saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)