Dünya posta birliği kuruluş yasasına 6.ek protokolün onay.hk.(ss.259)

AK PARTİ GRUBU ADINA NİHAT ERİ (Mardin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz 259 sıra sayılı Dünya Posta Birliği Kuruluş Yasasına Altıncı Ek Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerinde, AK Parti Grubunun görüşlerini açıklamak üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Birleşmiş Milletler ihtisas kuruluşlarından biri olan Dünya Posta Birliği -İngilizcesi Universal Postal Union'dır ve UPU diye bilinir- uluslararası düzeyde posta işlemlerinin organizasyonu ve geliştirilmesi amacıyla, 1874 yılında, 22 ülke arasında, Bern'de imzalanan bir konvansiyonla kurulmuştur. Türkiye, kurucu ülkeler arasında yer almıştır.

Kuruluş safhasında teşkilatın adı General Postal Union olarak belirlenmiş; 1878 yılında, bu isim değiştirilerek bugünkü isim verilmiştir.

1874 tarihli Bern Konvansiyonunda yer alan genel hükümler, 1964 yılında Viyana'da yapılan 15 inci Dünya Posta Birliği Kongresi sonucu kabul edilen kuruluş yasası, bilahara, 1969 Tokyo, 1974 Lizbon, 1984 Hamburg, 1989 Washington ve son olarak 1994'te Seul'de yapılan kongrelerdeki değişikliklere rağmen, anahatlarıyla muhafaza edilmiştir.

Teşkilatın amaçları şöyle sıralanabilir:

Üye ülkeler arasında posta açısından tek bir alanın kurulması,

Posta açısından, transit serbestisinin tesis edilmesi,

Posta ücretlerinin standardize edilmesi ve bu hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerin, üye ülkelerin posta idareleri arasında paylaşılması prensibinin ihdas edilmesi,

Posta idareleri arasında doğabilecek ihtilaflarda, tarafların talebi üzerine, teşkilatın hakem rolünü oynayabilmesi,

Posta işlemlerinin modernleştirilmesi için talepte bulunan ülkeye, teknik yardımın yapılması.

1964 yılında Viyana'da toplanan 15 inci Dünya Posta Kongresinde, tüm dünya ülkeleri posta servislerinin etkili bir şekilde hizmet sunarak, uluslararası düzeyde haberleşmeyi gerçekleştirmek ve geliştirmek, sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda ülkeler arasında işbirliğini en yüksek düzeye ulaştırmak amacıyla kabul edilen kuruluş yasası, 1969 tarihli kanunla onaylanmıştı. Her beş yılda bir yapılan Dünya Posta Birliği kongreleri, günün gelişen şartlarını da gözönünde bulundurmak suretiyle hazırlanan ek protokollerle, bu kuruluş yasasında bazı değişiklikler yapabilmektedir. Söz konusu kuruluş yasasının ilgili hükümlerine göre yapılan her değişikliğin, ek protokol olarak, Birliğe üye ülkeler hükümetlerince onaylanması gerekmektedir.

Dünya Posta Birliği, son yıllarda, çağın gelişen iletişim teknolojisine ayak uydurmak üzere, ekspres posta servisi, iş cevap servisi ve elektronik posta gibi hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla ülkeler arasında anlaşmalar yapılması için bir çerçeve anlaşması da meydana getirmişti. Merkezi İsviçre'nin Bern Şehrinde bulunan Dünya Posta Birliğinin kuruluş yasasına göre, taraf ülkelerin posta işlemlerinden sorumlu teşkilatları -örneğin, PTT Genel Müdürlüğü- örgüt nezdinde doğrudan akredite olduklarından, ülkemizin bu birlikle olan ilişkileri PTT Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

Görüşmekte olduğumuz bu protokol, 1994 yılında Seul'de yapılan 21 inci Dünya Posta Kongresinde kararlaştırılmıştır. Bu kongrede yapılan değişiklik, birliğe üye ülke hükümetlerinin tam yetkili temsilcileri tarafından onaylanması kaydıyla kabul edilmiştir. Bu ek protokolle;

1- Üye ülkeler veya bunların posta idareleri küçük birlikler kurabilir ve belirli kurallar dahilinde, uluslararası posta hizmeti konusunda özel anlaşmalar yapabilirler.

2- Kurulan küçük birlikler, Dünya Posta Birliğinin kongre ve etkinliklerine gözlemci gönderebilirler.

3- Aynı şekilde Dünya Posta Birliği de küçük birliklerin kongre, konferans ve toplantılarına gözlemciler gönderebilir.

Altıncı ek protokolle teşkilatın yapısı yeniden tanımlanmış, organların görev ve yetkileri yeni baştan tarif edilmiştir. Buna göre, Dünya Posta Kongresi, merkezi Bern'de bulunan ve 189 ülkenin üye bulunduğu Birliğin en yüksek organıdır ve beş yılda bir toplanır. İdare konseyi, iki kongre arasında Birlik senetleri hükümlerine uygun olarak ve Birlik adına çalışmaların devamlılığını sağlar. Konseyin üye sayısı 40'tır ve üyelikler coğrafî dağılıma göre belirlenmiştir. Posta İşletme Konseyi, kongre tarafından seçilen 40 üye tarafından oluşturulmaktadır. Konseyin temel görevi, posta hizmetlerinin işletimi ile ekonomik ve ticarî alanlardaki sorunların çözülmesine ilişkin incelemeler yapmaktır. Uluslararası büro, sekreterya işlevini görür. Üye ülkeler arasında bağlantı sağlamak, bilgi akışını düzenlemek, danışmalarda bulunmak ve işbirliğini teşvik etmek gibi görevlerinin yanı sıra veri tabanlarının derlenmesi ve işletilmesi ile uluslararası posta servisinin kalitesinin kontrolü gibi görevler de üstlenmiştir.

1 Ocak 1996'da yürürlüğe giren bu ek protokolün onaylanmasının uygun olduğunu ve Grup olarak buna olumlu oy vereceğimizi bildirir, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (Alkışlar)