Sayıştay kanunu teklifi (s.s.510)

ORHAN ZİYA DİREN (Tokat)Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 510 sıra sayılı Sayıştay Kanunu Teklifi’nin 22’nci maddesiyle ilgili olarak vermiş olduğumuz önerge üzerine söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın milletvekilleri, Sayıştay, millet adına ülke kaynaklarımızın hukuka ve yasalara uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi gibi çok önemli bir görevi ifa etmektedir. Bu nedenledir ki bu kurumun tarafsızlığının ve bağımsızlığının korunması çok önemlidir.

Sayın milletvekilleri, ülkemiz Sayıştayında şu an uygulanan yargı tipi model; başkan, genel sekreter, grup başkanı, denetçiler şeklindedir. Oysa teklifle getirilmek istenen, Anglosakson modelin de ötesinde, başkan, başkan yardımcıları, bölüm başkanları, grup başkanları, denetçiler şeklindedir. Bu maddeyle yapılacak olan örgütlenme değişikliğinin elle tutulur hiçbir gerekçesi mevcut teklifte belirtilmemiştir. Objektif şekilde baktığımızda da yıllardan beri süregelen ve oturmuş bir yönetim sisteminin sadece Sayıştayın denetim alanının genişlemesi gerekçesiyle değiştirilmesini ise yeni bir kadrolaşma kapısı mı aralanıyor diye algılıyoruz.

Sayın milletvekilleri, kanun teklifinin Sayıştayın da üyesi bulunduğu Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı (INTOSAI) Denetim Standartları dikkate alınarak hazırlandığı genel gerekçede belirtilmiştir. Oysa INTOSAI Denetim Standartlarının Devlet Denetimlerinde Temel Önermeler kısmının 13’üncü fıkrası “Bazı Sayıştayların yapısından ve yaklaşımından kaynaklanan nedenlerle yaptıkları işin her yönüne denetim standardı uygulanmaz. Örneğin; mahkeme şeklinde kurulan Sayıştaylarca yapılan kontrollerin yargısal ve kurulsal yapısı, bunların bir Genel Denetçi veya Kontrolör başkanlığı altında hiyerarşik bir şekilde yapılanmış diğer Sayıştaylarca yürütülen mali ve performans denetiminden temelde farklı olmasına yol açar.” biçimindedir.

Buna göre Sayıştayın yargı yetkisine sahip sayıştaylar gibi başkan, kurullar ve idari işlerinde başkana yardımcı olacak genel sekreterlik şeklinde örgütlenmesi gerekirken madde ile Başkan, başkan yardımcıları, bölüm başkanları ve grup başkanları gibi yargı yetkisine sahip olmayan ofis tipi sayıştayların örgütlenme yapısının benimsenmesi, referans alınan INTOSAI Denetim Standardı esaslarına da aykırı bir uygulamadır.

Sayın milletvekilleri, şu anki uygulamada Sayıştay Daire Başkanlığı görevine Sayıştay Genel Kurulunun yapacağı seçimle gelinmektedir. Teklifte ise Sayıştay Başkanının seçeceği başkan yardımcılarının Daire Başkanı statüsünde olması öngörülmektedir. Bu durum Sayıştay Başkanının bireysel iradesi ile Sayıştay Genel Kurulunun genel iradesinin eş değer olduğu anlamını taşımakta ve bu durum evrensel hukuk kurallarıyla ve Anayasa ile bağdaşmamaktadır.

Sayın milletvekilleri, vermiş olduğumuz önerge ile 832 sayılı Sayıştay Kanunu’nda 3 olan Genel Sekreter Yardımcısı sayısını 5’e çıkararak örgütlenme şeklinin değişmesine tek gerekçe gösterilen Sayıştayın denetim alanının genişlemesiyle ilgili ihtiyaçlar da giderilmiş olacaktır.

Eğer bu madde teklifte görüldüğü şekilde Anglosakson yani ofis tipi bir örgütlenme şekliyle kanunlaşırsa Sayıştayın bağımsızlığının, özerk yapısının ve kurumsal kimliğinin zayıflaması kaçınılmazdır.

Seçimle gelinen Daire Başkanlığı görevine Sayıştay Başkanının atadığı başkan yardımcılarının bu unvanla atanması Başkanın güdümünde olanlar ve olmayanlar şeklinde bir ayrımcılık yaratacak ve maalesef bu durum kurumun siyasallaşmasına yol açabilecektir. Eğer bu siyasallaşmanın önünü açacak olursak biliniz ki Sayıştay diye bir kurum maalesef önemli bir yara alacaktır.

Bundan dolayı, Sayıştay bir kadrolaşma kurbanı olmasın, yansız, tarafsız bir şekilde görevini ifa etsin diye vermiş olduğumuz bu önergeye destek vereceğinizi ümit ediyor, yüce Meclisi ve sizleri, Sayın Başkanımı saygılarla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)