Posta kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı (s:s:230)

AK PARTİ GRUBU ADINA OSMAN DEMİR (Tokat)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 230 sıra sayılı Posta Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı hakkında AK PARTİ Grubu adına söz aldım. Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

PTT, 23 Ekim 1840 tarihinde kurulan Posta Nezaretine kadar uzanan güçlü bir tarihî geçmişe sahip gözde bir kurumumuzdur. Cumhuriyetin ilk yıllarında İçişleri Bakanlığına, 1933 yılında Bayındırlık Bakanlığına ve 1939 yılında da Ulaştırma Bakanlığına bağlanmıştır. Bu gözde kurumumuz 18/06/1994 tarih ve 4000 sayılı Kanun ile Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi şeklinde yeniden yapılandırılmıştır. 24/04/1995 tarihinden itibaren telekomünikasyon bölümü kurumdan ayrılmış, bu kurum Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü adı altında çalışmaya devam etmiştir. 29/01/2000 tarih ve 4502 sayılı Kanun ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü adını almıştır.

Günümüzde PTT, 82 başmüdürlük, 1.002 merkez, 2.214 şube, 684 acente olmak üzere toplam 3.900 adet iş yerinde hizmet vermektedir. Bunların 3.529 adedi on-line’a açık iş yerleridir. Geri kalan 371 adet acenteyi de on-line sisteme dâhil etme çalışmaları sürdürülmektedir.

Kurumun personel yapısına baktığımızda, tüm iş ve işlemlerini 27.035 sözleşmeli, 1.035 kadrolu, 1.004 adet işçi olmak üzere toplam 29.074 kurum personeliyle gerçekleştirmeye çalışmaktadır.

Bütün personel özverili çalışmalarıyla ülkemizin her bir yanına hizmet götürme gayreti içerisindedir.

Kurumun mali yapısına bakacak olursak 2002 yılında 10 milyon 994 bin TL kâr eden kurum, devam eden yıllarda sürekli kâr ederek 2008 yılına geldiğimizde kârlılığını 377 milyon TL’ye yükseltmiştir.

PTT, bütün çalışmalarında piyasa koşullarına uymayı, müşteri memnuniyetini, hizmet kalitesini ve etkinliğini ilke olarak benimsemektedir.

PTT, günümüzde yurt içi ve yurt dışı mektup taşımacılığı, APS, tebligat, telgraf gibi geleneksel posta hizmetleri yanında PTT Bank hizmeti kapsamında posta çeki hesabına para yatırılması, hesaptan para çekilmesi ve hesaba para havale edilmesi işlemlerini de yerine getirmektedir. PTT’nin posta hizmetleri genellikle özel kargo şirketlerinin posta çeki hizmeti de bankaların rekabetine açık hizmetler durumundadır.

Bugün itibarıyla, PTT’nin anlaşmalı banka ve finans kurumlarının sayısı 22 adede ulaşmıştır. Böylelikle, hiçbir bankanın olmadığı 45 ilçe ile 1.116 belde ve köy olmak üzere toplam 1.161 yerleşim biriminde muhabir bankacılık hizmeti sunmaktadır. Ayrıca elektrik, su, telefon, GSM faturalarının tahsilatı yapılmaktadır. Sosyal güvenlik kurumlarıyla emekli maaşı ve sosyal yardım ödemeleri konusunda protokol imzalanmıştır. PTT’nin hizmet birimlerinin daha küçük yerleşim yerlerine kadar yayılmış olması, vatandaşlarımızın daha kolay hizmet alabilmelerine imkân sağlamaktadır. PTT’nin değerli çalışanları, ülkemizin her bir yanında hizmet ulaştırmak amacıyla gösterdikleri özverili çalışmalarından dolayı her türlü teşekkürü hak etmektedirler.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; PTT tarafından yerine getirilen hizmetlerin önemli bir kısmının piyasada özel kesim hizmet sunucuları tarafından da yerine getiriliyor olması, rekabet koşulları içinde çalışmayı gerekli kılmaktadır. Hizmet sunumunda rekabete açık olan bu kurumun ücretlendirmede yasa gereği elinin, kolunun bağlanması ve posta çeki hesabından ücret alamaması, piyasa koşullarına uyması gereken bu kurumu cezalandıran bir mahiyet arz etmektedir. Bu sebeple 5584 sayılı Posta Kanunu’nda gerekli değişikliklerin yapılması zorunluluk arz etmektedir.

Hâlen 3.529 iş yerinde otomasyon hizmeti üzerinden 1 milyon 221 bin 134 posta çeki hesap sahibine posta çeki hizmeti veren PTT Genel Müdürlüğünün 5584 sayılı Posta Kanunu’nun 37’nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Hesaptan hesaba geçirilme işi için ücret alınmaz.” şeklindeki hükmüne göre posta çeki hesabından diğer bir posta çeki hesabına para aktarma işleminden ücret alınmaması kabul edilebilir bir durum olmamalıdır. Ücretsiz olması nedeniyle hesaptan hesaba aktarma işlemlerine yoğun talep ortaya çıkmış, personel ve otomasyon sistemine ilave yük getirilmiştir. Hesaptan hesaba aktarma işlem sayısı 2009 yılının ilk üç ayında 461.018’e ulaşmıştır. 2007 yılı ile 2008 yılı verileri karşılaştırıldığında, hesaplar arası havale işlem adedi yaklaşık 5 kat, işlem tutarı ise 17 kat artarak büyük bir artış göstermiştir. PTT iş yerlerinde herhangi bir posta çeki hesabından başka bir posta çeki hesabına aktarma işlemleri için ayrıca emek ve zaman harcanmakta olup bu işlemin getirdiği yük ve hizmetin devamlılığı için harcanan emek düşünüldüğünde, PTT Genel Müdürlüğünün azımsanmayacak bir külfetin altına girdiği görülmektedir. Bir şahsın bir başkasının posta çeki hesabına para yatırdığında 1 TL ücret alınırken, aynı şahsın önce kendi posta çeki hesabına, daha sonra bu posta çeki hesabından bir başka posta çeki hesabına havale yaptığında ücret alınmaması tam bir çelişki oluşturmaktadır. Yapılmakta olan düzenleme ile bu çelişkiye son verilmek istenmektedir.

PTT Genel Müdürlüğü, posta çeki hesabına yatırılan paraların korunması ve birimler arasında nakledilmesiyle sadece bir maliyet yüklenmiş olmamakta, aynı zamanda, çalınma ve gasp edilme gibi olası riskleri de üstlenmiş olmaktadır. Bankacılık sektöründe faaliyet gösteren bankalar ve finans kuruluşları, bünyelerinde bulunan farklı hesaplar arasında yapılan para transferlerinden ücret alırken PTT’nin aynı işlemden ücret almaması doğru olmamalıdır.

Ayrıca, burada yapılmakta olan düzenlemeyle, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasında “…kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.” hükmüne uygun düşmektedir. Yapılmakta olan bu düzenleme ile iki kanun arasındaki çelişki ortadan kaldırılacaktır.

Postaların ayrım ve dağıtım işlemleri, yapılmakta olan düzenleme ile üçüncü şahıslar tarafından gördürülebilecektir. Posta gönderileri şu an itibarıyla 8 adet PTT kargo işleme merkezi, 107 adet kargo işleme şefliği, 9 adet dağıtım toplama merkezi, 20 adet posta işleme merkezi, 1 adet uluslararası posta işleme merkezi ve PTT merkez müdürlüklerinde kayıt, ayrım, dağıtım ve sevk işlemlerine tabi tutulmaktadır.

PTT Genel Müdürlüğü, bütün birimlerde kabul ettiği her türlü gönderiyi en hızlı ve güvenilir şekilde ülkenin her noktasına ulaştırma gayreti içindedir. Mevcut yapılanmaya göre ayrım, sevk işlemi yapan PTT iş yerlerinde tekel kapsamındaki kapalı zarf usulü gönderiler ve bu kapsam dışındaki koli, küçük paket ve APS gibi gönderiler ayrı ayrı bölümlerde işlenememektedir. Söz konusu gönderilerin bir bütün olarak ayrım ve sevk işlemlerine tabi tutulması, bu işlemlerin ayrıştırılarak yapılması da gerek personel istihdamı gerekse malzeme ve fiziki yapı itibarıyla mümkün olamamaktadır. Hizmet alımı yoluyla yüklenici firma eliyle gönderilen söz konusu işlerde çalıştırılan işçilerin, sözleşmelerinin yüklenici firma tarafından feshedilmesi hâlinde, işçiler tarafından açılan işe iade ve tazminat talebi davalarında, Yargıtayca asıl işveren olarak PTT Genel Müdürlüğü görülmektedir. Burada, elemanlar taşeron firmaya ait olmasına rağmen, sorumlu olarak PTT Genel Müdürlüğünün tutulması PTT Genel Müdürlüğünü zor durumda bırakmaktadır. Şimdi, burada, yüce Meclisin iradesi ile 5584 sayılı Posta Kanunu’nun 10’uncu maddesinde “PTT idaresi postaların ayrım ve dağıtım işlemlerini ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürebilir.” şeklinde bir fıkra eklediğimiz zaman bu sorun kendiliğinden ortadan kalkmış olacaktır.

PTT’nin iş hacmi günden güne artmakla birlikte, 2003’te 35 bin olan personel sayısı bugün 30 binin altına düşmüştür. Bu nedenle, teşkilatın hizmet satın alması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Konuya tamamen hizmet kalitesi ve ekonomik etkinlik açısından yaklaşmak gerekmektedir. Postaların gidecekleri yere geciktirilmeksizin zamanında ulaştırılması ve hizmetlerin mümkün olduğu kadar ekonomik koşullarda yerine getirilmesi bir gerekliliktir. Postaların ayrım ve dağıtım işlerinin ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülmesi tamamen hizmet etkinliği ve ekonomik gerekçeyle yapılmaktadır. Şöyle ki: PTT’nin iş yoğunluğunun yılbaşları ve bayramlarda arttığını düşünürsek, sırf bu özel zamanlardaki işlerin zamanında yetiştirilebilmesi için ekstra personel alınırsa bu personel yılın uzun bir zamanında gizli işsiz durumuna düşecek demektir. Bu da kaynakların etkin kullanımını önleyen bir durum olacaktır. Ayrıca, postaların ayrımı ve dağıtımı işlerinin ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülmesini istihdam kaybı olarak görmemek gerekir. Her iki şekilde de istihdam söz konusudur. Birincisinde hizmet kamu çalışanı, ikincisinde özel sektör çalışanı tarafından yerine getirilmektedir. Her iki durumda da çalışan bizim vatandaşımız olacaktır. Yapılmak istenen tamamen kaynakların etkin kullanımından ibarettir.

Burada ifade edilmesi gereken bir başka husus da şudur: Tekel dışı ayrım ve dağıtım işleri 1997 yılından itibaren PTT tarafından üçüncü şahıslara zaten gördürülmektedir. Yani fiiliyatta PTT, ayrım ve dağıtım işlerini üçüncü şahıslara ihale yoluyla yaptırmaktadır. Dolayısıyla, bizim burada yapmakta olduğumuz yasal değişiklik, fiiliyatta var olan bir durumun yasal zeminini sağlamaktan ibarettir.

Burada sözlerime son verirken, yapılmakta olan yasal değişikliğin PTT çalışanlarına ve bütün milletimize hayırlı olmasını diliyor, yüce Meclisi en derin saygılarımla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)