Arsa üretimi ve değerlendirilmesi hakkında kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı ile manisa milletvekili recai berber ve 5 milletvekilinin; 2985 sayılı toplu konut kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifi (s.s.: 455)

OSMAN DEMİR (Tokat)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun’un 1’inci maddesi üzerine şahsım adına söz aldım.

Değerli arkadaşlar, söz konusu olan inşaat sektörüdür ve ülkemizin gözde bir kurumu TOKİ’dir yani nasıl bir piyasa üzerine konuşuyor olduğumuzun farkında olmamız lazım. Henüz dünya ekonomilerinin kurtulamadığı bir küresel kriz yaşanıyor. 2008’de başladı, 2009’da en ağır şekilde hissedildi, 2010’da da bütün dünya ülkeleri bu krizden kurtulmak için azami gayret gösteriyor. Bu krizin sebebi konut sektörü olarak gösterildi. Burası çok önemlidir. İşte, Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayan, gayrimenkullerin menkulleşmesi sonucu finansal piyasalarda şişkinlik olduğu, faiz oranlarının düşük olması sebebiyle konut kredilerinin alabildiğine arttığı, tabii, konuta olan talebin artmasından dolayı konut fiyatlarının da arttığı ancak daha sonra konut kredilerinin geri dönmesinde yaşanan bir tıkanmadan dolayı bankaların finansal darboğaza girdiği bir sürecin sonucu olarak bir küresel kriz yaşadık.

Değerli arkadaşlar, buradaki süreç önemlidir. Bakın, önce uzun vadeli kredi faiz oranları düşük kalıyor. Kredi talebi artıyor, kredi talebinin artması tabii, aynı zamanda konut talebinin artması anlamına geliyor ve konut fiyatları artıyor ama konut kredilerinin geri dönmesindeki bir tıkanıklık sebebiyle bankalar finansal darboğaza düşüyor. Sonra konut sahipleri, yani taksitle konut edinmek isteyen aileler konutlarını satışa çıkarıyorlar, ama konut fiyatları bu kez dip yapıyor, düşüyor. Diyorlar ki: “Konutlarımızı madem paraya çeviremiyoruz, biz borçlarımızı da ödeyemiyoruz, borçlarımızı ödemek yerine, al (x) bankası, benim konutum zaten hacizlidir, senin olsun.” Dolayısıyla, dünya ekonomileri böyle bir küresel kriz, tıkanıklık yaşadı.

Şimdi, bakıyorsunuz, Türkiye'de bu yaşanmıyor ama, konut kredilerinin geri dönüşünde bir tıkanıklık yok. Biz, bunda en önemli belirleyici faktörün TOKİ olduğuna inanıyoruz, çünkü TOKİ’nin felsefesi dünyadaki uygulamalardan farklı.

Nedir dünyadaki uygulamalar? Önce öde, sonra otur. Önce taksitlerinizi ödeyeceksiniz, ödeyeceksiniz, bedelini ödedikten sonra konutunuz yapılmış olacak ve gelip oturacaksınız. Bizdeki TOKİ’nin uygulaması, önce otur, sonra öde. Yani kira öder gibi taksit öde.

Arkadaşlar, Türkiye'ye özgün bir modeldir ve Türkiye'de eğer konut kredilerinin geri dönüşünde bir tıkanıklık yaşanmamışsa, inanın TOKİ’nin bu formülünün çok büyük payı vardır, TOKİ’nin burada çok büyük katkısı vardır.

Niye biliyor musunuz? Amerika Birleşik Devletleri’ndeki uygulamada, alacak senetlerini, banka, garantisiyle pazarlıyor. Bakın, banka, alacaklı olduğu senetleri, kredi vererek alacaklı olduğu senetleri kendi garantisiyle pazarlıyor, ipotek ettiği gayrimenkulleri de kendi garantisiyle pazarlıyor, ee,bunlar dönmediği zaman ister istemez banka finansal darboğaza giriyor.

TOKİ’nin formülünde alacakların banka garantisiyle pazarlanması diye bir şey söz konusu değil. Daha doğrusu TOKİ senet düzenlemiyor, tamamen bir sözleşmeyle alacaklarını tahsil ediyor.

MEHMET GÜNAL (Antalya)Edemedikleri ne oluyor?

OSMAN DEMİR (Devamla)TOKİ konutlarının yapıldığı gayrimenkuller TOKİ’ye ait olduğu için, yani arsa TOKİ’ye ait olduğu için bir ipotek de söz konusu değil, dolayısıyla ipotek senetlerinin pazarlanması da burada söz konusu değil.

KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul)Madem her şey çok güzel krize niye girdik?

OSMAN DEMİR (Devamla)Arkadaşlar, gördüğünüz gibi, böylesine gözde bir kurumun faaliyetlerinden söz ediyoruz ve küresel krizde ekonomimiz açısından ne denli önemli bir rol oynadığını burada yakinen görmüş oluyoruz.

Aynı zamanda, sosyal amaç, devletin sosyal yönünü güçlendiren…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)