Organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun tasarısı, bursa milletvekili mehmet altan karapaşaoğlu'nun; organize sanayi bölgeleri kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi, milliyetçi hareket partisi grup başkanvekili ve izmir milletvekili oktay vural ile izmir milletvekili şenol bal'ın; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesine dair kanun teklifi, izmir milletvekili ahmet ersin ve 18 milletvekilinin; 4562 sayılı organize sanayi bölgeleri kanununa bir geçici madde eklenmesi hakkında kanun teklifi (s.s: 222)

RECAİ BERBER (Manisa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 222 sıra sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı konusunda şahsım adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerime başlamadan önce ben de Hakkâri’de şehit olan 5 vatan evladına Allah’tan rahmet, ailelerine ve milletimize başsağlığı diliyorum.

Bilindiği üzere ülkemizde sanayinin gelişmesinde çok önemli rol üstlenen organize sanayi bölgeleri, kuruluş sayıları itibarıyla iki yüz elli beşe ulaşmıştır. Artvin ili hariç tüm illerimizde OSB kuruluş işlemleri gerçekleştirilmiştir. 1960’lı yıllardan itibaren başlayan, yaklaşık elli yıla varan OSB uygulamaları bu dönemde -OSB sorunları- daha yaygın bir şekilde ele alınmış, meydana gelen aksaklıkların ortadan kaldırılması yönünde gerekli kanun, yönetmelik düzenleme çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca bugüne kadar kredi desteğiyle altyapısı, inşaatları tamamlanarak hizmete sunulan 107 adet OSB projesinde 46-50 bine yakın işletme ve 750 bine yakın da iş imkânı sağlanmıştır. Bakanlığın 2008 yılı OSB başlangıç ödeneği 66 milyon 560 bin YTL iken, yıl içinde sağlanan yüzde 78’lik artışla 51 milyon 850 bin YTL’lik ilave ödenekle toplam 118 milyon 410 bin YTL’ye ulaşmıştır. Bu ödenek çerçevesinde 100 adet OSB projesi altyapı inşaatları yürütülmektedir. Bu yıl sonu itibarıyla 15 adet OSB tamamlanarak ülkemizin ve sanayicinin hizmetine sunulacaktır. Tamamlanacak olan bu OSB projelerinden 2 adedi, teşvik kapsamındaki illerde yer alan Bayburt ve Nizip OSB’leridir.

Bölgesel kalkınma ve bölgeler arası gelişmişliğin dengelenmesi adına yürütülen bu çalışmalar kapsamında yatırım ortamı oluşturularak OSB’ler vasıtasıyla ülke genelinde isteyen sanayicilere yatırım imkânı sağlanmaktadır.

OSB’nin kuruluş amaçlarından biri de yatırımcıya altyapısı hazır, yerleşim yerlerinden sınırları çizilerek ayrılmış ve yatırım imkânları bütün altyapılarıyla sağlanmış bölgeler oluşturmaktır. Nitekim, mevzi planları veya plan harici münferit olarak yapılaşan sanayi bölgeleri bugün önümüze büyük bir sorun olarak gelmektedir. OSB’ler bu konuda önemli bir araçtır. Bu nedenle, OSB’ler ülke genelinde yaygınlaştırılmalıdır. Maalesef, dün, burada grupları adına konuşan muhalefet milletvekillerimizden bir arkadaşımız Türkiye’de OSB enflasyonu olduğundan bahsetmektedir. Keşke OSB enflasyonu olsa da altyapısı tamamlanmamış ve biraz önce söylendiği gibi çevre etkileri bu noktalara gelmiş sanayileşme olmasaydı.

Diğer taraftan, yine teşvik kapsamında bulunan illerdeki OSB’lerde yatırımcılarımıza bedelsiz arsa tahsisi uygulamaları yürütülerek 766 adet işletmenin faaliyete geçmesi, 623 adet tesisin de inşaatına başlanması sağlanmıştır. Sanayileşme sürecinde önemli deneyimler elde eden gelişmiş ülkelerdeki sanayiciler çok önceden bir araya gelerek altyapı inşaatını kendi imkânlarıyla yürüttükleri OSB’ler vasıtasıyla düzenli altyapıya kavuşmuşlardır. Bu oluşum sanayi için bir sinerji yaratmaktadır. OSB’ler, ister batı bölgelerinde ister diğer bölgelerde yer alsın, yatırımcıların isteği doğrultusunda yatırım yeri sunmakta önemli bir rol üstlenmiştir.

Tüm OSB uygulamalarında meydana gelen ihtiyaçlar doğrultusunda, bu bölgelerde yer alan işletmeler lehine Kanunda gerekli revizyona gidilmektedir.

Dernek ve kooperatiflerin OSB kuruculuğundan çıkarılması mevcut OSB’lerdeki dernek ve kooperatiflerin kazanılmış haklarını değiştirmemektedir. Yürürlük tarihi esnasında yeni kurulacak OSB’lerde dernek, kooperatif ve odalarda kayıtlı üyelerin mükerrer temsilinin önlenmesini teminen kurucular yeniden belirlenmiştir. Diğer taraftan, odalar marifetiyle kurulmuş ve hâlen işletilen OSB’lerde yasada getirilecek olan bu yeni düzenlemeyle zaten yönetimin çoğunluğu -yani beşte 3 yönetim kurulu üyeleri- organize sanayide faaliyet gösteren katılımcılardan oluşmaktadır.

Dün, burada hakikaten çok tartışmalara yol açan ve daha çok komisyonlardaki bilgilere dayanarak tartışılan Manisa OSB’yle ilgili olarak da son durumu yüce heyetinize sunmak istiyorum. Manisa OSB’de Bakanlığımız son derece tarafsız bir şekilde yargı sürecini izlemiştir ve yargı sonucunda oluşan karara Bakanlığımız saygı göstermiş ve geçtiğimiz günlerde yapılan kongresinde de organize sanayi bölgesi katılımcılarına organize sanayinin yönetimi devredilmiş ve Bakanlık tarafından da onaylanmıştır. Burada gündeme getirilen 8’inci madde ile ilgili değişiklik de zannediyorum yüce heyetiniz tarafından, kanun yürürlüğe girmeden, yürürlük tarihi itibarıyla değişeceği konusunda bir önerge hazırlandığını biliyorum.

Değerli milletvekilleri, özellikle OSB’ler konusunda yapılan çalışmalarda 2002 yılından önce ilk beş yıllık dönemde 31 adet OSB projesi tamamlanırken bu dönemde, 2003’ten bu yana toplam 57 adet OSB projesi tamamlanmış. Yine geçmiş dönemde 43 adet yeni OSB projesi kredilendirme kapsamına alınmışken bu dönemde 91 adet OSB projesi kredilendirme kapsamına alınmıştır. Görüldüğü gibi, dönemler itibarıyla bakıldığında, tamamlanan OSB projelerinde yüzde 84 oranında büyük bir artış, kredilendirme açısından da yüzde 1.100’lere varan bir artış sağlanmıştır. Dolayısıyla, bu dönemde OSB’lere verilen önem bu rakamlardan da ortaya çıkmaktadır. Biten 107 OSB -biraz önce özelikle OSB enflasyonundan ve OSB’lerin boş olmasından şikâyet eden arkadaşlar oldu, burada o rakamları da vermek istiyorum- projesinde doluluk oranlarına baktığımızda yüzde 96,7 seviyesinde olduğu görülmektedir. Altyapı sorunu olmayan bu bölgeler, arıtmalarını önemli ölçüde tamamlamış olup çevre ile uyumlu, denetim imkânı olan çalışmalarını yürütmektedir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı 2009 Yılı Yatırım Programı teklifinde OSB projelerinde, GAP kapsamındakilere 48 milyon 875 bin YTL, diğer yörelerdeki OSB’lere de 67 milyon 746 bin YTL olmak üzere toplam 116 milyon 641 bin YTL’lik ödenek talebi olduğu görülmekte olup önümüzdeki yıl itibarıyla bu çalışmaların hızla sürdürüleceği anlaşılmaktadır.

Kanunda yapılacak olan düzenlemede dikkat çeken diğer bir husus da gelişmiş ülkelerde önemli olan ve sanayinin ayrılmaz bir parçası hâline elen “lojistik” kavramının ilk defa ele alınmış olması. Aslında, birçok gelişmiş organize sanayi bölgelerimiz bu konuda idareden daha önde gitmiş, bugün Manisa OSB’de, Kayseri’de, Konya’da birçok OSB kendi OSB bölgelerinde lojistik merkezleri ve demir yolunun OSB’nin içine kadar girecek şekildeki yatırımlarını bizzat kendileri yapma girişiminde bulunmuşlardır. Dolayısıyla, Kanun’da yapılacak olan bu değişiklik artık sadece OSB’yi, organize sanayi bölgesini bir arsa tahsisi olmaktan çıkarıp bir entegre sanayi bölgesi hâline getirmektedir. Aynı şekilde burada yapılan değişiklikle OSB bünyesinde olması gereken, ihtiyaç duyulan yan sanayiye ait küçük işletmelere, orta büyüklükteki işletmelere de yer verilmektedir.

Bakın, gerçekten bugün Manisa OSB Avrupa’daki iki yüz şehir arasında birinci seçilmiştir “the most cost effective” yani en verimli OSB olarak. Bunun nedeni, hemen yanı başında küçük organize sanayisinin, hemen yanı başında da orta ölçekli OSB’nin bulunması ve sanayicinin yan sanayi desteğini bu küçük ve orta ölçekli sanayilerden destekleyebiliyor olmasından kaynaklanmaktadır.

Tabii, bu arada diğer bir değişiklik konusu ve çok önemli, gerçekten bizim pek çok yöremizde illa belli, hiç o yöreyle ilgisi olmayan sanayilerin oraya gitmesi için zorlamak… Ticari ve ekonomik şartlara uygun olmayan birtakım yöntemler yerine tarıma dayalı OSB talepleri iller bazında önemli ölçülere varmıştı. Ancak, şu andaki Kanun bu bölgelerin işletilmesi için yeterli açıklığa sahip değil. Bu nedenle Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bu bölgeleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığıyla yaptığı protokol çerçevesinde pilot uygulama bazında yürütmektedir. Kanun teklifinde bu uygulamaların çerçevesi çizilmekte ve bu bölgeler için hazırlanacak yönetmelikle de Tarım ve Köyişleri Bakanlığıyla birlikte uygulama yapılması hususlarının açıklığa kavuşturulması sağlanacaktır. Bu kanun değişikliğinin yapılarak OSB’lerin sorunlarının çözülmesi yönünde yapılan çalışmaların OSB’lerde yeni açılımlara neden olacağı ve bu bölgeler vasıtasıyla ekonomik kalkınmanın ivme kazanacağı görülmektedir. Özellikle bu OSB’lerin altyapıları tamamlanmış. Mesela, biraz önce çevre sorunlarıyla ilgili bir hususa değinildi. Zannediyorum bu fabrika, biraz önce örnek verilen Tokat’taki fabrika OSB bünyesinde değildir, çünkü OSB bünyesinde olup da atığını, mesela Manisa’da Gediz Nehri’ne bırakan bir tane OSB yoktur. Tam tersine, organize sanayi bölgesinin arıtma tesisinde bütün atık sular arıtılıp yeniden kullanılmaktadır, yeniden organize sanayinin ihtiyaçları için kullanılmaktadır. Dolayısıyla organize sanayiler ne kadar yaygınlaşırsa biraz önce söylediğimiz, kendi başının çaresine bakan ve arıtması da olsa gerektiğinde ekonomik nedenlerle çalıştırmayıp kaçak üretim yapan sanayi tesislerine de çok güzel bir altyapı sunulmuş olacaktır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)