Ankara milletvekili haluk ipek'in; seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkında kanun ile milletvekili seçimi kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile kastamonu milletvekili mehmet serdaroğlu ve 18 milletvekilinin; afyonkarahisar milletvekili halil ünlütepe ve denizli milletvekili ali rıza ertemür'ün; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 10 milletvekilinin; diyarbakır milletvekili gültan kışanak ve 19 milletvekilinin; şırnak milletvekili sevahir bayındır'ın; milliyetçi hareket partisi grup başkanvekilleri izmir milletvekili oktay vural ve mersin milletvekili mehmet şandır'ın; tunceli milletvekili kamer genç'in; denizli milletvekili hasan erçelebi ve 5 milletvekilinin benzer mahiyetteki kanun teklifleri (s.s.:490) (*)

ŞERAFETTİN HALİS (Tunceli)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de görüşülmekte olan tasarı üzerine Barış ve Demokrasi Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Sizleri saygıyla selamlıyorum.

Tabii tüm dünyada seçimler, artık hukukun, adaletin ve demokrasinin birer ölçümetresi hâline gelmiştir ancak Türkiye’ye bakıldığında ne yazık ki bu ölçümetre, toplumsal sorunları konuştuğumuz her cümlenin başında “ne yazık ki” dedirten bir durumdadır. Özellikle burada konuşan milletvekili arkadaşlarımızın, halkın iradesinin temsiliyeti üzerinde söz söylemeleri üzerine şunu söyleme gereği duyuyorum: Teknik iyileştirmelerle halkın iradesinin Parlamentoya yansıtılmasının bir yol ve yöntemi bulunamaz. Halkın iradesinin Parlamentoya yansıtılmasının tek bir yolu var, o da seçim barajının düşürülmesi.

Tabii bu yasa tasarılarıyla, yeni düzenlemelerle yeni iyileştirmeler yapılmak isteniyor ancak bugüne kadar AKP’nin yapmış olduğu iyileştirmelerde ne yazık ki her iyileştirmeden sonra bir önceki durum aranır hâle gelmiştir. Örneğin, bu tasarıyla ilçe seçim kurulu başkanı seçimin yapıldığı çevrede oy verme hakkına sahip olduğu hâlde, görev yaptığı sandığa ait seçmen listesinde kayıtlı bulunmayan, seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk kuvvetlerinin, yine ilçe seçim kurulu tarafından sandık kurulu üyelerini görev yerine ulaştırmak için görevlendirilmiş kişilerin ilçe seçim kurulu başkanının vermiş olduğu imzalı, yazılı bir kartla, bir kâğıtla, bir pusulayla oy kullanmaları sağlanacak. Şimdi, kimin bir yazısıyla, imzasıyla oy kullanılacak? Yasaların ötesinde, bir ilçe seçim kurulu başkanı tarafından verilecek. Tabii, bu, yasaya bağlanacak.

Şimdi, değerli milletvekilleri, bugüne kadar Türkiye’de askerin, güvenlik güçlerinin kendisini toplum üzerinde bir erk gördüğü ve yine bu ülkenin doğusunda, kararnamelerle idare edilen bu ülkenin doğusunda askerin ve kolluk güçlerinin kendisini bir baskı gücü hâline getirdiği bir yerde, yine askerin ve kolluk kuvvetlerinin belli yargı mensuplarıyla bir konsept oluşturduğu bir yerde böyle bir uygulamanın sonuçları ne olur bir bakalım: Bugüne kadar bu ülkenin doğusunda, özellikle Kürtlerin Parlamentoya gelmek için 1995 seçimlerinde “HADEP” adıyla seçimlere girmesiyle beraber kolluk kuvvetleri tarafından uygulanan bir yığın engel vardı. Neydi bunlar? Sandık güvenliğini sağlamakla görevli olan kolluk kuvvetleri, sandıklara 100 metre dahi yanaşmaması, yaklaşmaması gerekirken sandıkları zapturapt altına alıyorlardı. Öyle ki sandık bölgesi kuşatılıyordu. Yine karakol komutanları, köy muhtarlarını ve halktan belli kişileri çağırarak kime, nasıl, nerede oy vermeleri ya da vermemeleri noktasında telkin ve tehditlerde bulunuyorlardı. Yine sayımlar neredeyse halktan uzak, gizlilik esası, ilkesi içinde yapılmaya çalışılıyordu ve siyasi partilere mensup ya da bağımsız adayların görevlendirmiş olduğu kişiler sandık başlarından uzaklaştırılıyordu. Yine, kolluk kuvvetleri, dengeleri bekleyerek seçimin son dakikalarına kadar oy kullandırtmadıkları güvenlik görevlilerine telsizlerle ve sair iletişim araçlarıyla, hangi adaya oy kullanmaları gerektiğinin anonslarını veriyorlardı ve işine gelmediği siyasi partilerin -ki benim mensup olduğum partinin ya da gelenekten gelmiş olduğum partilerin- ulaşım hakkı engelleniyordu, propaganda hakkı engelleniyordu ve o halkın ana dili olan -ki en anlaşılır, kendileri için, dil olan- dille propagandası engelleniyordu.

Şimdi, böyle bir durumda, bunlar yaşanmışken, bu yeni düzenlemeyle, sandık güvenliğini sağlamak için, o sandık bölgesine gönderilen ama orada oy kullanma hakkı olmayanlara oy kullanma hakkı veriliyor. Şimdi, küçük ilçelerde ve Türkiye'nin beldelerinde, büyük oranda, 50 oyun, 40 oyun, hatta 30 oyun kader belirlediği bu alanlarda, 100 tane, 200 tane güvenlik mensubunun orada oy kullanmış olabileceğini düşünün. Bu hesabın altında biz çok iyimser bir niyetin olduğuna inanmıyoruz. Bugüne kadar hiç…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)