Hemşirelik haftası münasebetiyle

SEVAHİR BAYINDIR (Şırnak)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; vermiş olduğumuz değişiklik önergesi üzerinde söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz yasa, işte, adı üzerinde “iş güvenliği”, “iş sağlığı”, yani çok çekici gelen söylemler. “İstihdam” hakikaten yine çekici ve etkileyici çünkü çok temel soruna parmak basmış oluyoruz. Yine, işte, “GAP projesi” bu kapsamda. “Eğitim çalışmalarının başlatılması…” Yani kavramsal olarak tanımı ve çerçevesi elbette ki olumlu.

Ancak, çerçeve olarak, tanım olarak böyle olsa da bunun ele alınışı, mantığı ve içeriğinde ciddi eksiklikler görüyoruz. Bunların başında, işte, iş güvenliği konusunda, komisyondayken de önerge verdik, önergemiz kabul edilmedi. KOBİ’lerde iş kazaları, meslek hastalıkları, ölümlerin oranı yüzde 70’lere, 80’lere varmaktadır. Dolayısıyla, bizim öngördüğümüz, en az 10 işçinin çalıştığı yerde bu uygulamanın, iş yeri hekimliği zorunluluğunun getirilmesi. Bu getirilmediği gibi, her şeyde olduğu gibi, her şey piyasalaştırılarak, hizmet satın alımı mantığı üzerinde kurgulanarak, iş yerinde iş sağlığının denetimi, anında sağlık hizmetlerine erişim, vesaire, bu mekanizma ortadan kaldırılmış olacak; işverenin keyfiyetine göre hizmet satın alacak. Bunu ne zaman, nasıl, hangi aciliyette yapacak? Bir belirsizliği içermektedir.

Diğer bir konu, yine, bizim, eleştirdiğimiz ve komisyondayken önerge verdiğim konulardan biri, bir kere, artık, kreş sorununa yaklaşımımız sadece bir kadın sorunu olmaktan kalkmalı. Yani çocuk bakımı, sosyal hizmetler bir kadın sorunu olmaktan çıkmalı, ebeveynlerin toplam sorumluluğu hâline getirilmeli ve düzenlemeler bu çerçevede yapılmalı. Yani işte, belli sayıda kadının çalıştığı yer değil -sayı, sınırı belirlenir, 170’se, 150’yse, neyse- mantık olarak, ebeveyn çalıştığı ya da orada eğer çalışan işçi sayısı, kadın-erkek gözetilmeden, kreş hizmetinden faydalanmalı. Ancak bu böyle ele alınmadığı gibi, yani yasanın mantığında şu öngörüldü: Yine kreş kurmak zor geliyor. Bugüne kadar, işte pek çok iş yeri, böyle bir yasa olmasına rağmen bunun gereklerini yerine getirmiyor. Yani Hükûmete düşen, bunu gerekçelendirip işte piyasada hizmet satın alsın, kreş… İşte, herhangi bir yerde iş yeri gidip anlaşma yapacak ve orada çalışan kişi çocuğunu oraya verecek. Yani burada şey mantığı ortadan kaldırılıyor yani kreşin iş yerine yakın olması, erkek-kadın gözetilmeden bir sosyal hak olarak tanınması, artı, kreşin iş yeriyle yakın olması gerekiyor ki yani anında günün içinde en azından etkileşim, denetim, paylaşım gerçekleşebilsin ebeveynle çocuk arasında. Ne yazık ki yasanın bu boyutunda da ciddi eksiklik görmekteyiz.

Yine, istihdam konusunda evet, kadınlara ayrımcılık gözetiliyor ama mesela, hani beş yıllık kademelendirme değil… Kadınlar zaten angarya vergisi ödüyor. Yani Osmanlı’dan kalma o angarya vergisini, işte evde yaşlı bakarak, evde iş yaparak yani her evde kadın angarya vergisini veriyor, bedelsiz bir emek veriyor. O yüzden, yani bundan sonraki düzenlemelerde bu cinsiyetçiliği ve ayrımcılığı ortadan kaldıracak düzenlemelerin yapılması gerektiğini öngörüyoruz.

Dolayısıyla, kadının, işte, ücretinden vergi indirimi… Yaşamda hizmetlerden faydalanarak buradan yine ücret indirimine tabi tutulmalı. Umarım, bu günleri de görürüz, birlikte bunları tartışır ve çözümünü de getirebiliriz. Ama bunların hepsinin yerine getirilmesi için, hakikaten, arkadaşlarımızı biraz rahatsız eden, o erkek egemen, erkek hukukuna dayalı bir sistemde, kadını hep dışlayan, geri bırakan yaklaşımlarla bu mantık aşılmaz yani “Kadın istihdamına yer veriyoruz, işte, kadını gözetiyoruz”la bu kadın sorunları da çözülmez, istihdam sorunu da çözülmez. Bu konunun da çok önemli olduğunu düşünüyorum.

Diğer bir konu: İşte, kadın istihdamı öngörüldü, il istihdam kurulları oluşuyor. Bizim önerimiz: Bu il istihdam kurullarında, ilgili ilde, kadınların da ortak paylaşıp, tercih edip önerebileceği bunun bir yönetmeliği yapılabilirdi ya da işte, geçici olarak “Şimdi hep üstten belirleyelim.” mantığı üzerinden de olsa orada kurul üzerinden ya da kim ise oradaki yetkili üzerinden kadın kurumlarından bu katılım sağlanabilirdi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)