Yükseköğretim kurumları teşkilatı kanununda ve yükseköğretim kurumları öğretim elemanlarının kadroları hakkında kanun hükmünde kararname ile genel kadrı ve usulü hakkında (s.s.226)

CHP GRUBU ADINA ŞEVKET KÖSE (Adıyaman)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kurulacak olan Bayburt Üniversitesi hakkında söz almış bulunmaktayım. Konuşmamın başında yüce heyetinizi saygıyla selamlarım.

Bütün toplumların en yüksek uygarlık düzeyini temsil eden üniversite, insanlığın hep daha iyi yaşam koşullarına ulaşması için çabalar. Bilimsel özerkliğe ve tüzel kişiliğe sahip olan üniversiteler, insanlığın karşılaştığı bütün sorunların hem belirleyicisi hem de çözüm önerilerinin geliştirilmesinden sorumludur. Üniversiteler sadece dünya, ülke bazında değil, bulunduğu yerleşim yerlerinin ve bölgenin sorunları için de çözüm üretir.

Sayın milletvekilleri, Bayburt ilimizin bilinen tarihi beş bin yıl öncesine kadar gitmektedir. Bu tarihlerde dahi bölgede yerleşim olduğu bilinmektedir. Ayrıca Bayburt, doğu ve güneydoğusunda Erzurum, batısında Gümüşhane, kuzeyinde Trabzon ve Rize, güneyinde Erzincan illeri ile çevrili, Anadolu’nun kuzey doğusunda Çoruh Nehri kenarında ve denizden 1.550 metre yükseklikte kurulmuş olan bir ilimizdir. Bayburt’ta merkez haricinde Demirözü ve Aydıntepe ilçeleri bulunmaktadır.

Değerli arkadaşlar, Bayburt’ta daha il olmadan 160 bini bulan nüfus günümüzde 76 bine kadar gerilemiştir. Bu nüfusun 37 bin kadarı şehirde yaşıyorken, 39 bin kadarı ise köyde yaşamaktadır. Rakamların gösterdiği bir gerçek bulunmaktadır. Bayburt ilimiz kentleşme anlamında istenen düzeye erişememiştir. Bu durum ilin ekonomik yapısını da olumsuz etkilemektedir. Türkiye’de nüfus bakımından en küçük il olan Bayburt’un nüfusu erimeye devam etmektedir çünkü ekonomik nedenlerle Bayburt’tan göç sürmektedir.

Değerli milletvekilleri, geçmişte Bayburt’ta ticaret önemli bir etkinlikti. İpek ve baharat yollarının bir durağı olan Bayburt, ticarette önemli bir potansiyel taşımaktaydı ancak Bayburt bu özelliğini koruyamamıştır. Günümüzde ise tarım, ticaret ve sanayi yeterli yatırımları alamamaktadır. Bayburt ilimizde tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynağıdır. Özellikle hayvancılık, arazinin de bu sektöre uygun olmasından dolayı çok önemlidir ama bu önemin farkına varılamamıştır. Yanlış ekonomi politikalarından darbe yiyen şehirlerden biri de Bayburt ilimiz olmuştur. Tarım ve hayvancılık yanlış ekonomi politikaları sonucunda can çekişmektedir. Tarım ve hayvancılığa dönük olarak uygulanan kimi projeler de tek başına yetersiz kalmaktadır. Bayburt’un bu konuda desteğe ihtiyacı bulunmaktadır. Son yıllarda arıcılık alanında kimi gelişmeler gözlense de yeterli olduğunu söylemek olanaksızdır.

Bayburt ilimiz sulama konusunda büyük sorunlar yaşamaktadır. Üstelik bu suyu da büyük maliyetlerle kullanmaktadır. Mazot ve gübre fiyatının artması ve tarımda destekleme, koyun fiyatlarının neredeyse 3 katına düşmesi Bayburt’lu çiftçilerimizin belini bükmüştür.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Dede Korkut’un memleketi olarak anılan Bayburt’un gelişmesinin bir tarihi yapısı bulunmaktadır. Bunun yanında yayla ve kış turizmi açısından doğal kaynaklara sahip olan ilimizde bu konuda da yeterli çalışmalar yapılmamıştır.

Bayburt ilimiz sağlık konusunda da yaşadığı sıkıntılardan kurtulmak istiyor. Merkezde yer alan hastanenin yetersiz olması bir yana merkezde bir doğum hastanesinin bulunmaması Bayburtlu yurttaşlarımızın yaşadığı sağlık sorunlarının göstergesidir. Aynı sorunlar Aydıntepe ve Demirözü ilçelerinde de yaşanmaktadır.

Türkiye’nin başlıca sorunu olan işsizlik Bayburt için daha vahim oranda kendisini hissettirmektedir. Bayburtlu yurttaşlarımız Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nı illerinde görmekten memnuniyet duyuyorlar. Orkestranın gelmesini de istiyor yalnız Bayburtlular işin, aşın ve yardımın da illerine gelmesini istiyorlar. Bayburt’ta kahvehaneler ağzına kadar dolu çünkü işsizlik çok büyük boyutlara erişmiştir.

Değerli arkadaşlar, işte tam bu noktada Bayburt ilimize kurulacak üniversite büyük anlam taşımaktadır. İlimizde Erzurum Atatürk Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı olarak eğitim öğretime devam eden Bayburt Eğitim Fakültesi ve Bayburt Meslek Yüksekokulu bulunmaktadır. Şüphesiz bu fakülte ve yüksekokul yeterli değildir. Bayburt’ta eğitim ve öğretimin bir üniversiteyle desteklenmesi, ilimizin sosyal gelişimi açısından etkili olacaktır. Bu etki ekonomiye de yansıyacaktır ve Bayburt’un kalkınmasına katkı sağlayacaktır. Demek ki Bayburt ilimize kurulacak bir üniversite ekonomik kalkınmada, göçün durdurulmasında, ilin sosyal gelişmesinde ve sağlıkta ilerleme yaşanmasında etkili olacaktır.

İlimize başka illerden gelen öğrenciler ve Bayburt’tan başka illere üniversite okumaya gidenlerin sayısında azalma ekonomiyi besleyecektir. Bayburt’a eğitim için yerleşen nüfusun, konut, yiyecek, içecek, giyecek ve çeşitli hizmetlere olan ihtiyacı, ekonominin hareketlenmesini getirecektir. Bu ekonomik gelişme sosyal gelişmeyi de doğuracaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; unutmamamız gereken en önemli konu, üniversite açılmasının bir amaç değil, araç olduğudur. Yeni üniversiteler Bayburt’un ve diğer illerimizin kalkınması yolunda bir araçtır. Bu araç tek başına bir anlam ifade etmeyecektir, Hükûmetin yeni üniversite açılan illere yönelik kamu yatırımları yoluyla destek olması gerekmektedir. Ancak yeni üniversite açılması çok hassas bir konudur. Şu anda, yıllardan beridir hizmet veren üniversitelerimizin dahi birçok eksiği vardır. Yeni kurulan üniversitelerin başarılı olabilmesi için onları açmak yetmeyecektir, açılan üniversiteler mutlaka yeterli akademik kadroyla desteklenmelidir. Başka illerden gelen öğrencilerin barınması amacıyla yurt olanakları yaratılmalıdır.

Son olarak, üniversite açmanın nedenlerinden biri üniversite önünde yığılan gençlerimizin sayısının artmasıdır. Bu gençlerimize üniversite okuduktan sonra iş verebilecek miyiz? Üniversite önünde yığılmayı belki azaltabiliriz, yalnız bu yolla işsiz sayısını azaltamayız. Üniversiteler önünde yığılmayı azaltırken, iş yerleri önünde diplomalı işsizlerin yığılmasının da azaltmasını sağlamak gerekir diye düşünüyorum. Değerli üyeler, anlaşıldığı gibi, üniversiteyi açmak değil, onu yaşatmak, sosyoekonomik kalkınmaya katkı sunmasını sağlamak marifettir.

Değerli milletvekilleri, Bayburt ilimize ve diğer illerde kurulacak olan üniversitelerimiz hayırlı ve uğurlu olsun.

Bu arada, Adıyaman Üniversitesine sağlanmış olan kadrolardan dolayı, aynı zamanda -çok önemli olan- Adıyaman Üniversitesine bağlı Tıp Fakültesinin kadro sayısını temin ettiğinden dolayı Sayın Bakanımıza burada teşekkür ediyorum. Çok sağ olun.

Teşekkür ederim. (CHP ve AK Parti sıralarından alkışlar)