Güney asya depremi ve tsunamı felaketiyle ilgili

SÜLEYMAN GÜNDÜZ (Sakarya)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sizleri saygıyla selamlıyorum.

26 Aralık 2004 tarihinde, yani, bundan yaklaşık kırk gün önce Endonezya açıklarında meydana gelen 8,9 şiddetindeki deprem ve ardından ortaya çıkan tsunami felaketi üzerine gündemdışı söz almış bulunuyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan, Hakkâri'de meydana gelen depremden dolayı ölenlere rahmet, yaralılara acil şifalar ve Hakkârililere geçmiş olsun dileklerimizi sunuyorum. Şüphesiz, herkesin yaşadığı felaket kendisi için büyüktür. Bunun için, tekrar, Hakkârililere geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.

16-23 Ocak tarihleri arasında Endonezya'ya giden yardım uçağıyla, depremden en fazla etkilenen Aceh Sumatra Adasının Banda Aceh bölgesini ziyaret ettik. Heyette bendeniz ve Başbakanlık Acil Durum Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Alpaslan Kavaklıoğlu bulunmaktaydı. Heyetimizi Banda Aceh Askerî Havaalanında Cakarta Büyükelçimiz Feryal Çotur Önder, Fahrî Başkonsolosumuz Rahmat Shah, Endonezya Cumhuriyeti Afet İşleri Bakanlığı Aceh temsilcisi Didi Wahyudi ve silahlı kuvvetler Aceh temsilcisi karşıladı.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; deprem ve tsunamiden en çok etkilenen bölge Endonezya'nın Sumatra Adasının Aceh bölgesi olmuştur. BM yetkililerinin açıklamalarına göre, Banda Aceh Şehrinde defnedilen insan sayısı 160 000 kişi, Aceh Sumatra'da ölü sayısı 230 000 kişiye ulaşmış durumdadır. Güneydoğu Asya depremi ve ardından meydana gelen tsunami felaketinde ölenlerin toplam sayısı 292 000'i aşmış bulunmaktadır. Şu ana kadar ulaşılmamış olan bölgelerdeki kayıplar da ölü kategorisinde değerlendirilmektedir. Bunların başında, Aceh Sumatra'nın Hint Okyanusu kenarında bulunan Meulaboh ve Calang Şehirleri gelmektedir. Eğer bugünkü ajansları izlemişseniz, halen, mucize kurtuluşların, özellikle Hindistan bölgesinde gerçekleşmiş olduğunu görürsünüz. Umarım ki, kayıplar bu şekilde bulunmuş olur.

Özellikle Aceh Sumatra'da ulaşılamayan bölgeler genellikle deniz kenarında olduğu için ve ulaşım yolu, karayolu sahil şeridine paralel olarak yapıldığı için, tsunamide zarar görmüş, ancak şehre helikopterlerle ulaşılabilmekteydi. Helikopter görüntülerine baktığımız zaman, Meulaboh ve Calang Şehirlerinin tamamının yok olduğunu görmüş olduk.

Üç gün boyunca felaket bölgesinde yaptığımız incelemeler sonucunda görülen manzara, felaketin sanılandan çok büyük olduğudur. Yukarıda zaten rakamlarını sunmuş olmamız, bu felaketin ne anlama geldiğini bize anlatmaya yeterlidir aslında.

Hayat, Banda Aceh'de iki renk arasında oluşmuş; siyah ve beyaz, ara kesitler yok. Deprem ve sonrası tsunaminin tanıklarını aradım, her gördüğüm insana felaketi anlatmasını söyledim. İlginç olan, felakete tanıklık eden kimseye rastlamadım; olanlar da şok halde oldukları için konuşamamaktaydılar. Bu felaket, aynı zamanda, tanıklarını susturan ve tanıklık edenin ölümüne sebebiyet vermiş olan bir felakettir. Tıpkı küçük bir kıyamet. Bunu, var edenin bize anlattığı gibi "yer, bütün şiddetiyle sarsıldığı zaman ve yer, yüklerini çıkardığında ve insan 'buna ne oluyor' dediğinde, işte o gün, yer, üstünde olup biten her şeyi anlatacak."

Bayram sabahı mezarlıkları ziyaret ettim. Bizler, bilirsiniz ki, bayram namazından sonra mezarlıklarımızı ziyaret etme geleneğine sahibiz; ama, ne hazindir ki, ziyaret edilmesi gerekenler, yani, ziyaretçilerin de ziyaret edilmesi gerekenlerle aynı kaderi paylaştıkları bir şehir. Şehir, bir anlamda, belki, ecelsiz ölümün şehri olarak nitelendirilebilecek konumda. Sayın Başbakanımız, 5 Şubatta, birçok işadamı ve sivil toplum kuruluşlarıyla bölgeye gidecek.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Parlamentomuz ve hükümetimiz, bölgeye yönelik büyük bir hassasiyet ortaya koymuştur. Balıkesir Milletvekilimiz Turhan Çömez, Adıyaman Milletvekilimiz Ahmet Faruk Ünsal ve Sinop Milletvekilimiz Cahit Can bölgeye ziyaret gerçekleştirmiş...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)