57. hükümet döneminde afet kapsamına alınan yerler hk (6/1)

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Bitlis)Sayın Başkanım, sayın milletvekilleri; Malatya Milletvekilimiz Sayın Ferit Mevlüt Aslanoğlu'nun, 57 nci hükümet dönemindeki afet kararnamesiyle ilgili olarak tarafımdan cevaplandırılmasını istediği sorulara cevap vermek üzere huzurunuzdayım; önce, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Mevlüt Aslanoğlu, önce "57 nci hükümet döneminde hazırlanan kararnameyle kaç il ve ilçe afet kapsamına alınmıştır?" diye sorularını sormuşlardır.

Şimdi, bu konuları incelediğimiz zaman, Sayın Milletvekilimizin sorusunda haklılık görüyoruz; tutarlı sorular var. Gerçekten uygulamalarda farklılıklar var. Çalışmalarımızı, göreve başladığımız günden beri bu farklı uygulamaları telafi edecek tedbirleri almak için devam ettiriyoruz; önce onu ifade etmek istiyorum.

57 nci hükümet döneminde, altı aylık dönemler halinde toplam 7 kararname çıkmış. Birinci kararnamede 15 il, ikinci kararnamede 6 il, üçüncüde 6 il, dördüncüde 20 il, beşincide 30, altıncıda 28 il, yedincide 23. il olmak üzere, resmî kayıtlarda toplam 128 il kararname kapsamına dahil edilmiş olarak ifade ediliyor. İlçe olarak: 57 nci hükümetin 1999 yılındaki ilk altı aylık kararnamesinde 156, ikinci kararnamede 43, üçüncüde 69, dördüncüde 151, beşincide 177, altıncıda 131, yedincide 94 ilçe, belde olarak da: Birinci kararnamede 166, ikincisinde 82, üçüncüsünde 100, dördüncüsünde 187, beşincisinde 240, altıncıda 121, yedincide 150 belde olmak üzere toplam 1046. Yani, iller olarak toplam 128, ilçeler olarak 821, beldeler olarak 1046...

Soruda "bu kriterler nedir" deniliyor. Hangi kriterler esas alınıyor: Afete uğramış olan belediye, önce Afet İşleri Genel Müdürlüğüne müracaat ediyor. Afet İşleri Genel Müdürlüğü de bu belediyeyi altyapılar için Devlet Su İşleri ve Karayollarına, üstyapılar için de il bayındırlık müdürlüklerine yönlendiriyor. Karayollarının, İller Bankasının, varsa Devlet Su İşlerinin altyapılarda tespit ettiği zararın maliyeti ve bayındırlık müdürlüklerinin üstyapıyla ilgili tespit ettikleri maliyetler toplamı, o yılın ikinci, yani, tespitten sonraki ilk altı aydaki toplam gelire bölünüyor, çıkan katsayıya 1 ekleniyor; bu şekilde de o belediyeye uygulanması gereken katsayı kararnamesi Bakanlar Kuruluna gönderiliyor; Bakanlar Kurulu, Başbakan ve Cumhurbaşkanı tarafından imzalanmak suretiyle de yürürlüğe giriyor. Uygulamalar böyle.

"Bu tespitler sonucu, afet kapsamına alınan il ve ilçelerin afete uğradığı tarihler var mı" diye bir soru var. Evet, bu tarihleri burada okumaya kalkarsak saatlerimizi alacak. Bunu, huzurunuzu fazla işgal etmemek için sayın milletvekilime sunmak üzere hazırladım; konuşmamın sonunda kendisine bir zarf içerisinde takdim edeceğim; çünkü, bu kadar belediyenin tarihlerini burada tek tek okumanın zorluğunu da takdir edersiniz.

"Afet kapsamına alınan il ve ilçeler en son ne zaman afete uğramışlardır? Son dört yıldır afete uğramadığı halde afet kapsamına alınan yerler var mıdır?" Evet, son dört yıl içerisinde afete uğramadığı halde afet kararnamesi kapsamına alınan iller ve ilçeler vardır. Bu, mahkemeye intikal ettirilmiştir. Danıştay 11. Dairesi tarafından yapılan tespitle bu kararnameler iptal edilmiştir. Denilmiştir ki: "Şu belediyeler afet kararnamesi kapsamına alınmayı hak etmediği halde afet kapsamına dahil edilmiştir." Nasıl olmuştur; bunu da açıklayayım: Danıştay 11 inci Dairesi, önce kriterleri tespit etmiştir. Tespit edilen o kriterlere göre bu belediyeleri tespit edin diye Bayındırlık ve İskân Bakanlığına iade etmiştir. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı bu kriterleri önüne koymuş, hangi belediyelerin afet kapsamına girmesi, hangilerinin girmemesi gerektiğinin tespitini yapmış.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun devam edin Sayın Bakan.

BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANI ZEKİ ERGEZEN (Devamla)Kriterler bu şekilde... Danıştay kendisi "şu belediye girer, şu belediye girmez" diye bir karar vermemiştir. Danıştay, sadece afet kararnamesi kapsamına girmesi ve girmemesi gereken belediyelerle ilgili kriterleri tespit etmiş; son üç kararnameyle ilgili o kriterler üzerinden yola çıkılmış ve hangi belediyelerin afet kararnamesine girmesi, hangi belediyelerin girmemesi gerektiği sonucuna varılmış.

Birinci kararnamede afet kapsamına girmeyi hak etmeyen 1, ikinci kararnamede hak etmeyen belediye 19, üçüncü kararnamede hak etmeyen belediye 77. Hak ettiği halde kararnameye girmeyen... Ben bir yanlış anlama olmasın diye tekrar ediyorum: Afet kararnamesi kapsamına girmeyi hak etmeyen belediyeler birinci kararnamede 1, ikinci kararnamede 19, üçüncü kararnamede 77, toplam 97. Çünkü, son üç kararnameye Danıştay 11. Daire Başkanlığı el atmış; o zaman müracaatta bulunulmuş.

Hak ettiği halde girmeyenler ne kadardır?.. Birinci kararnamede 176, ikinci kararnamede 13, üçüncü kararnamede 377, toplam 566. Bunlar da hak ettiği halde kararnameye dahil edilmeyen belediyelerdir.

"Kapsama alınan il ve ilçe belediyelerinin partilere göre dağılımı nasıldır? Mecliste temsil edilmeyen partilere ait belediyelerin, afete uğradıkları halde, afet kapsamına alınmadığı iddiaları doğru mudur?"

Şimdi, önce, ben, 7 afet kararnamesine dahil edilen belediyeleri buradan okumayı uygun görüyorum. Çünkü, hepimiz milletvekiliyiz, hepimiz tabanımıza cevap veriyoruz, sorulara cevap veriyoruz.

Birinci kararnamede -ki, Danıştayın iptal ettiği kararnamedir- ANAP 96, bağımsızlar 11, Büyük Birlik Partisi 1, Cumhuriyet Halk Partisi 31, DP 1, DSP 22, Demokratik Türkiye Partisi 1, Doğru Yol Partisi 56, Fazilet Partisi 61, HADEP 4, MHP 53; toplam 337 belediye.

İkinci kararnamede ANAP 32, bağımsızlar 2, Cumhuriyet Halk Partisi 14, DP 1, DSP 5, Doğru Yol Partisi 31, Fazilet Partisi 42, MHP 4, toplam 131. Tutanaklara geçsin diye bunları okuyorum.

Yine, üçüncü kararnamede ANAP 51, bağımsızlar 2, Cumhuriyet Halk Partisi 17, DP 1, DSP 10, Doğru Yol Partisi 35, Fazilet Partisi 52, MHP 7; toplam 175 belediye.

Yine, iptal edilen kararnameden okuyorum: ANAP 84, bağımsızlar 10, Cumhuriyet Halk Partisi 20, DP 2, DSP 25, Demokratik Türkiye Partisi 1, Doğru Yol Partisi 56, Fazilet Partisi 62, HADEP 2, MHP 96, toplam 358 ve yine... Çünkü, kararnamelerin toplamı, son hükümet, yani, 57 nci hükümet döneminde altışar aylık çıktığı için toplam 7 tane, o bakımdan sayılar fazla. Halbuki, ondan önceki hükümetler döneminde yılda bir defa çıkarılıyordu. 1995'te Cumhuriyet Halk Partisinden Adnan Bey Bayındırlık Bakanıyken ilk defa bu kararname çıktı, o zaman tartışılmıştı, 1996'da uygulamaya konuldu. Olayın, bizzat o gün takipçisi olduğum için biliyorum.

Yine, diğer bir kararnamede, ANAP 98, Bağımsızlar 8, Büyük Birlik Partisi 1, Cumhuriyet Halk Partisi 23, DP 2, DSP 39, Demokratik Türkiye Partisi 1, Doğru Yol Partisi 69, Fazilet Partisi 77, HADEP 2, MHP 127; toplam 447 belediye.

Ek'i 7 kararnamesinde, Anavatan Partisi 51, bağımsız 4, Büyük Birlik Partisi 1, Cumhuriyet Halk Partisi 27, Demokratik Parti 2, Demokratik Sol Parti 26, Doğru Yol Partisi 42, Fazilet Patisi 29, HADEP 2, Milliyetçi Hareket Partisi 83; toplam 267.

Son kararnameyi okuyorum: Anavatan Partisi 59, Bağımsız 3, Cumhuriyet Halk Partisi 20, Demokratik Parti 1, Demokratik Sol Parti 32, Doğru Yol Partisi 30, Fazilet Partisi 36, HADEP 1, Milliyetçi Hareket Partisi 98; toplam 280. Partilere göre bu 7 kararnamenin dağılımı böyle.

Yine, diğer bir soru: "Mecliste temsil edilmeyen partilere ait belediyelerin afete uğradıkları halde afet kapsamına alınmadığı iddiaları doğru mudur?"

Bu iddialar, çok da doğru değil; bunu da ifade etmek lazım. Mecliste temsil edilmeyen partilere göre bu kararnamelerde dağılım şöyle: Cumhuriyet Halk Partisinin toplamı -bu okuduğum listeden toplamı- 152, Demokratik Parti 10 -yani, bu 7 kararnamenin toplamını veriyorum- HADEP 11, Büyük Birlik Partisi 3, Bağımsızlar 30. Yani, Mecliste grubu olmayan dönemde, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokratik Parti, HADEP, Büyük Birlik Partisi ve bağımsızların da listelere dahil edildiğini görmüş oluyoruz. Bunu, sayın milletvekilimize sunacağız.

Sayın Malatya Milletvekilimiz son soru olarak derler ki: "Konuyla ilgili partizanca uygulamalar yapılmışsa, söz konusu kararnameyi iptal etmeyi veya yeni düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz? Bu kapsamda yer almayan, haksızlığa uğramış, belediyeleri telafi edici ilave kaynak vermeyi düşünüyor musunuz?"

Aslında, 5 ve 6 ncı soruların anlamı aynı; tek soruyla da bunu ifade etmek mümkündü. Zaten, Danıştay 11. Dairesi son üç kararnameyi iptal edince, Bayındırlık Bakanlığı temyize başvurmuş. Temyiz daha sonuçlanmadığı için, aslında, ne yapılması konusunda da Bayındırlık Bakanlığı bir karar verme durumunda değil; fakat, biz göreve başladığımız gün, Danıştay 11. Dairesinin bozmuş olduğu üç kararnameyi istedik. Afet Kararnamesine dahil edilmesi gerekip de dahil edilmeyen belediyelere, o dönem vergi paralarının verilmesi, dahil edilmemesi gerektiği halde, dahil edilip para ödenenlerin de paralarının kesilmesi hakkında bürokrat arkadaşlarımıza talimat verilmiştir; bu konuda çalışmalar yapılıyor. Çalışmalar sonuçlandırıldığı zaman, ayrıca, Sayın Milletvekilimize bilgi vereceğiz.

Saygılarımı sunuyor ve arz ediyorum. (AK Parti ve CHP sıralarından alkışlar)