Kars'ın kurtuluş günü münasebeti hakkında
Kars Milletvekili ·
AK Parti
Genel Kurul, 11. Birleşim · 3. yasama yılı · 30 Ekim 2008 · 574 kelime · yaklaşık 3 dakikalık okuma
Kaynak göster
Zeki Karabayır (AK Parti), 30 Ekim 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KARS'IN KURTULUŞ GÜNÜ MÜNASEBETİ HAKKINDA); konuşma 574 kelime.
Zeki Karabayır (AK Parti, Kars). “Kars'ın kurtuluş günü münasebeti hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 11. Birleşim tutanağı, 30 Ekim 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/zeki-karabayir-23-2008-10-30-kars-in-kurtulus-gunu-munasebeti-hakkinda (erişim: 28 Ekim 2026).
Konuşmanın tam metni
ZEKİ KARABAYIR (Kars)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; başta Kars Kalesi ve Ani Harabeleri olmak üzere tarihte birçok medeniyetin izlerini taşıyan, 1064 yılında Anadolu kapılarını ilk kez Türklere açan serhat Kars ilimizin 30 Ekim kurtuluşuyla ilgili gündem dışı söz aldım. Yüce heyetinizi saygıyla selamlarım.
Tarihi şan ve şerefle dolu olan milletimiz bu toprakların her karışını şehit kanlarıyla sulayarak almış ve bizlere emanet etmiştir. Bizlere düşen de ülkemiz üzerinde oynanan oyunların bilincinde olarak birlik ve beraberlik içerisinde, ülkemizi her alanda dünya devletleri arasında hak ettiği yere taşımaktır.
Değerli arkadaşlar, Kars, stratejik açıdan bulunduğu bölgenin daima merkezi olmuştur. Bu yüzden de bitip tükenmeyen savaşlar yaşanmış, eşsiz kahramanlıklar göstermiş, destanımsı direnişlere sembol olmuş, büyük acılar çekmiştir. Bunlardan en önemlisi 19’uncu yüzyılın son çeyreğinde yaşanmıştır. Bilindiği gibi Osmanlı İmparatorluğu’nun Londra Protokolü’nü reddetmesini bahane eden Rusların 24 Nisan 1877’de aniden Anadolu ve Rumeli topraklarına saldırmaları üzerine iki yıl süren ve tarihte “93 Harbi” olarak bilinen Osmanlı-Rus savaşı sonunda Kars, Ardahan ve Batum Ayastefanos Antlaşması’yla Ruslara verildi ve bölge kırk yıl boyunca Rusların hâkimiyeti altında kaldı. 1917’de Rusya’da gerçekleşen Ekim Devrimi sonucu Rus askerlerinin derhâl çekilmesinin sağlanmış olması yeni bir umut doğurdu ancak kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918’de imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması sonucu üç sancağı boşaltmak zorunda kaldı. Bölge, İngiliz ve Ermeniler tarafından işgal edildi. Rusya’dan dönen aydınlar Kars İslam Şûrası’nı topladı. Şûra, Mondros Ateşkesi’nin ardından Anadolu’da ilk yerel ve öncü nitelikteki örgütlenmedir; ulusal hükûmet gibi çalışmaya başlar, kongreler gerçekleştirir. Sonunda, 17-18 Ocak 1919’da toplanan Büyük Kars Kongresiyle Cenûb-i Garbî Kafkas Hükûmeti kurulur ancak hükûmetin parlamentosu 13 Nisanda İngilizler tarafından basılarak temsilcileri Malta’ya sürülür ve Kars, Ermenilere teslim edilir.
Değerli arkadaşlar, 1920’lere kadar işgal altında kalan şehir, Kâzım Karabekir komutasındaki Türk ordusu tarafından 30 Ekim 1920’de yeniden ana vatan topraklarına katılır. 2-3 Aralık 1920’de Ermenilerle Gümrü Antlaşması imzalandı. Bu Antlaşma, Büyük Millet Meclisinin imzaladığı ilk antlaşmadır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 30 Ekim, umut ve inancın mutlak zaferi, sabır ve direncin ölümsüz destanının yazıldığı günün başlangıcıdır. 30 Ekim, emperyalist devletlerin yüzyıllar boyunca Anadolu toprakları üzerinde besledikleri yayılımcı emelleri için sudan bahanelerle çıkardıkları bitip tükenmek bilmeyen savaşları tümden kaybettikleri günün adıdır. Bu zaferi bize armağan eden kahramanlarımıza Allah’tan rahmet diliyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum.
Değerli arkadaşlar, üzülerek ifade edeyim ki 2002 AK PARTİ İktidarına kadar Kars ilimiz, ekonomik açıdan bulunduğu stratejik konuma, şanlı tarihine, verimli topraklarına, her zaman vatanına ve milletine yürekten bağlı, cefakâr ve mücadeleci insanına paralel bir gelişme gerçekleştirememiştir. AK PARTİ İktidarıyla Türkiye'nin her yerinde olduğu gibi Kars’ımıza da başta Kars merkezinin içme suyu olmak üzere köy yolları, içme suları, eğitim, sağlık, ulaşım, turizm alanlarında önemli yatırımlar yapılmıştır. Kars için hayati öneme sahip bir dünya projesi olan ve Asya’yı Avrupa’ya bağlayan Kars-Tiflis-Bakü demir yolu hattının yapımına başlanmış, devlet ve tıp fakültesi hastanelerinin yapılması, doğal gazın Kars’a getirilmesi, başta dünya mirası olan Ani Harabeleri olmak üzere Kars Kalemiz ve tüm tarihî eserlerimizin restorasyon çalışmalarının yapılması, duble yollarının, barajlarının yapımı, kayak tesislerimizin kapasitesinin 2 katına çıkarılması bizim İktidarımız dönemlerinde gerçekleştirilen…
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKANBuyurun Sayın Karabayır, devam edin.
ZEKİ KARABAYIR (Devamla)…ve gerçekleştirilmeye devam edilen önemli projeler ve yatırımlarından bazılarıdır.
Ben sözlerime son vermeden önce Kars için hayati önemi olan ve 2009 yılı yatırım programına teklif edilen uluslararası uçuşa açık Kars Havaalanı’na yeni bir terminal binasının yapılması ve verimli Kars Ovası’nın bir bölümünü sulayacak, aynı zamanda elektrik üretecek Kars Barajı’nın, diğer adıyla “Çamçavuş Barajı”nın 2009 yatırım programına alınmasını Hükûmetimiz ve ilgili bakanlarımızdan talep ediyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
6 konuşma daha · 30 Ekim 2008