2003 yılının özürlüler yılı olması nedeniyle

ZÜHEYİR AMBER (Hatay)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Engelliler Haftası dolayısıyla gündemdışı söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ben, bu arkadaşlarımıza, bu kişilere "özürlüler" demek istemiyorum, denilmesini de istemiyorum; nedeni: Özürlü denildiği zaman, maalesef, bir kişinin, sanki, suç işlemiş gibi veya kişinin hatası gibi bir yaklaşım oluşmaktadır. O nedenle, biz, artık, bundan sonra, bu insanlarımıza "özürlü" değil de "engelli" tanımını koyalım lütfen. Ben, burada, bunları anlatırken, engelli kelimesini kullanacağım.

Değerli arkadaşlar, engellileri, doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza sonucu, bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle, normal yaşamın gereklerine uymama durumunda olup, koruma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve hizmet gereksinimi olan kişiler olarak tanımlayabiliriz.

Her ne kadar engelli vatandaşlarımızın Türkiye'deki sayısı kesin olarak bilinmemekle beraber, ortalama 7 000 000 ilâ 8 000 000 olduğu düşünülmektedir. Neden düşünülmektedir; çünkü, Dünya Sağlık Örgütünün yaptığı tanımlamaya göre, bütün dünya ülkelerinde, gelişmiş ülkelerde, engellilerin sayısı yüzde 10 civarındadır, gelişmekte olan ülkelerde ise, bu oran, yüzde 12'ye yükselmektedir. O halde, eğer, biz, bu orandan başlayacak olursak, demek ki, Türkimizde 7 000 000 ilâ 8 000 000 engelli sayısı söz konusudur ve bu, yadsınacak kadar önemsiz bir konu değildir.

Değerli milletvekilleri, engellilerin, toplumda fırsat eşitliğine sahip olmaları için belirli standart kurallar vardır. Bunların birkaçını da, ben, sizlerle paylaşmak istiyorum.

Yeni programlar ve hizmetleri içeren bilgiler, engelli ailelerine ve engellilik alanında uzman olanlara ulaştırılmalıdır.

Engelliler için, etkin tıbbî bakım koşulu teminat altına alınmalıdır.

Kendi kendine yeterlilik ve fonksiyonellik konusunda en iyi seviyeye çıkarmak ve bu durumda kalmalarını sağlamak için, rehabilitasyon hizmetleri geliştirilmelidir.

Engellilerin günlük yaşamlarında kendi başlarına yaşayabilme kapasitelerini artırabilmeleri için, onlara yapılan yardım cihazlarını kapsam içine alacak şekilde yardım servislerinin geliştirilmesi, yine, teminat altına alınmalıdır.

Engellilere, bir bütün halinde ve herkesle aynı haklara sahip olacak şekilde ilk, orta ve yüksek eğitim fırsatı verilmesi prensibi kabul edilmeli ve engellilerin eğitiminin, millî eğitim sisteminin ayrılmaz bir parçası olması garanti altına alınmalıdır.

İlgili yasalar ve tüzükler, engellilere karşı ayırım yapmayan ve istihdam edilmelerini kolaylaştıran bir yapıda olmalıdır.

Engelli olmalarından dolayı gelirlerini kaybetmiş, gelirlerinde azalma olmuş ve işe kabul edilmemiş engelli kişilere yeterli düzeyde bir gelir desteği sağlanmalıdır.

Sosyal güvenlik, sosyal sigorta ve sosyal yardım kurumlarında toplumun tüm kesimlerine yönelik iyileştirmeler yapıldığında, ayırımcılık yapılmasına fırsat verilmeden, tüm engelliler bu kapsam içerisine alınmalıdır.

Engellilerin aile yaşamına katılmaları yolunda tam destek verilmelidir; evlilik, ana ve babalık bakımından ayırım kesinlikle yapılmamalıdır.

Değerli arkadaşlar, engellilerin yaşamını kolaylaştırmak için hem toplum hem de milletvekilleri olarak birtakım önlemleri almak zorundayız. Öncelikle, engellilerin çok çeşitli nedenlerle ulaşım ve iletişim hizmetlerinde karşılaştıkları sorunlar dikkate alınarak, kamunun belediyeler dışında ürettiği mal ve hizmetlerde kurum isimleri ve indirim oranları belirtilmelidir. İndirimler, Telekom, TEDAŞ, Devlet Demiryolları, Türk Hava Yolları ve Deniz Yolları İşletmelerini kapsamalı, gelecekte özelleştirilmeleri halinde bu indirimler devir ve imtiyaz sözleşmelerinde de korunmalıdır.

Elektrik, su ve doğalgaz gibi fatura ödemelerini, ulaşım problemi olan ağır derecedeki engellilerin meskenlerinde yapmasına ve yakacak yardımının il özel idarelerince karşılanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

Millî Piyango ve benzeri kuruluşlardan ayrılan payların, yasada değişiklik yapılarak, Türkiye Sakatlar Konfederasyonu ve bağlı federasyonlara verilmesi daha uygun olacaktır.

Belirtilen alanlardaki bu sorunlara çözüm bulma, toplum ve ulusal anlamda önemli bir mücadeledir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun Sayın Amber.

ZÜHEYİR AMBER (Devamla)Sonuç olarak, sosyal ilginin artırılması, benlik saygısının pekiştirilmesi, eğitim ve becerilerinin gelişmesi bu kişiler için oldukça yetersizdir. Toplumda engelliler için oluşan bakış açılarının ve kalıp yargıların değişmesi için birçok çalışmanın gerçekleşmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, engellilerin yapabilecekleri ve topluma kazandırabilecekleri yararlar gözardı edilmiş olacaktır. Unutmayalım ki, hepimiz, bir kaza veya hastalık sonucunda engelli olabiliriz.

Engelliler konusunda daha duyarlı olacağınıza inanıyorum ve hepinize saygılar sunuyorum.

Teşekkür ederim. (Alkışlar)