İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara

KELİME NABZI

“Kürtçe” Meclis’te ne zaman, kim tarafından konuşuldu?

Türkçe ekleriyle birlikte aranan biçimler: kürtçekürtçeninkürtçeyekürtçeyikürtçesikürtçedenkürtçede
1.143kayıtta geçti
5.630kez söylendi ya da yazıldı
119vekil kullandı
Şubat 2024en yoğun ay · 93 kayıt
▼ %14son 3 ay, önceki 3 aya göre
24 EYL 2026son geçtiği gün · ilk: 13 HAZ 2023

AY AY KULLANIM · HAZİRAN 2023 – BUGÜN

“Kürtçe” Meclis’te ay ay, nerede konuşuldu?

  • Genel Kurul 427
  • Soru önergesi 716

Her sütun bir ay: seçili kaynaklarda kelimenin geçtiği kayıt sayısı, renkler kaynağa göre. Bir sütuna dokunun, o ayın kayıtları aşağıda listelenir. Son sütun içinde bulunulan ay; sürüyor. Konuşma metinleri TBMM tutanaklarından işlendikçe sayılar artar.

GRAFİKTEN SEÇİLEN GÜN

15 Mayıs 2024 · “Kürtçe” 19 kayıtta geçti

19 Genel Kurul konuşması

  1. KONUŞMA Genel Kurul

    …şeylerle yükümlü kılıyor." diye serzenişte bulunabilirsiniz; onda da Meclis Başkanının sünnetine uydum, o da Kürtçe konuşan arkadaşlara "Türkçesini de lütfedin." dedi, ben de aynen öyle davrandım…

  2. KONUŞMA Genel Kurul

    …için direnen siyasi tutsakları selamlıyorum. Bugün Kürt dil bayramı. Asimilasyonun en ağır şartlarına rağmen Kürtçe yüz yıldır direniyor ve bugün milyonlar tarafından konuşulmaya devam ediyor. Bugün Kürt halkı ana dilinde…

  3. KONUŞMA Genel Kurul

    …unsurdur, aynı zamanda temel bir insan hakkıdır. Dünyanın en eski ve zengin dillerinden olan Kürtçe dili üzerinde yüz yıldır sürdürülen yasaklama ve asimilasyon politikaları sonlandırılmalıdır. Başta ana dilde eğitim okullar…

  4. KONUŞMA Genel Kurul

    …ilgili. Doğrusu ben de bir Kürt olarak, Türkiyeli bir Kürt olarak bugün bu Parlamentoda Kürtçe konuşarak başlamak isterdim; yalnızca Kürtçe değil, diğer dillerin de bu Parlamentoda konuşulabilmesini çok arzu ederdim…

  5. KONUŞMA Genel Kurul

    …ülkede, en az 20 milyon insanın dili, Türkçeden sonra en çok konuşulan dil Kürtçe, dolayısıyla Kürtçede eğitim hakkı temel bir insan hakkıdır. Ana dilinde eğitim hakkı temel bir insan hakkıdır…

  6. KONUŞMA Genel Kurul

    …FİLİZ KILIÇ (Nevşehir) – Teşekkür ederim Sayın Başkan. Az önce sayın milletvekilimiz: “Muş Alparslan Üniversitesinde Kürtçe bölüm var.” dedi yanılmıyorsam. HÜSEYİN YAYMAN (Hatay) – Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü. FİLİZ KILIÇ (Nevşehir…

  7. KONUŞMA Genel Kurul

    …aynı zamanda. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun, toparlayın lütfen. SÜMEYYE BOZ (Devamla) - Kürtçenin resmî dil olarak tanınması ve eğitim dili olması demokratik bir toplumun temel ilkesidir. Bu bağlamda…

  8. KONUŞMA Genel Kurul

    …kaynaklanıyor. Son derece yersiz bir tartışma ve sürekli de “Efendim, ‘x dil’ olarak geçiyor Kürtçe konuştuğumuzda.” deniyor. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun. ERKAN AKÇAY (Manisa) – Efendim, İngilizce…

  9. KONUŞMA Genel Kurul

    …bir tartışma başlatmak değil kesinlikle, kimsenin diliyle ya da diniyle bir alıp veremediğimiz yok. Kürtçe konusunda AK PARTİ’nin yaptığı çalışmalar ve faydalar zaten biliniyor ama Anayasa’nın 3’üncü…

  10. KONUŞMA Genel Kurul

    …kadar yazdın, orada durdun. Niye? 2002’den sonrasını da yaz. HÜSEYİN YAYMAN (Devamla) – Bugün Kürtçe, seçmeli ders olarak okutuluyor, Muş Alparslan Üniversitesinde Kürt Dili ve Edebiyatı bölümü var, Mardin Artuklu…

  11. KONUŞMA Genel Kurul

    …ayrılmaz parçasıdır, dili yok saydığınızda o halkı da yok saymış olursunuz. Bu ülkede sayısız Kürtçe dil derneği kapatıldı; Kürtçe çalışmalar yapan eğitimcilere ihraçlar, gözaltılar uygulandı; Kürtçe yayın yapan dergi, yayınevi…

  12. KONUŞMA Genel Kurul

    …bugün 15 Mayıs kürt dil bayramı “Nereden çıktı bu bayram?” diyen dostlarımız olabilir. Sonuçta, Kürtçe uzun zaman yasaklı bir dil olarak kabul edildi, hâlen de o yasaklar toplumda devam ediyor…

  13. KONUŞMA Genel Kurul

    …birkaç pasajını sizinle paylaşmak istiyorum: Hemen her gün ne zaman ki Türkçe dışında, özellikle Kürtçeyle bir konuşma yapılırsa kıyamet kopmuşçasına bir tepki verilmektedir. Anayasa’nın sözde ilgili maddesi hatırlatılarak engel…

  14. KONUŞMA Genel Kurul

    …yoksulluk demektir. Yunus Emre’nin aziz Türkçesini korumak nasıl sorumluluğumuzsa Feqiye Teyran’ın aziz Kürtçesini korumak da o şekilde sorumluluğumuzdur. (DEM PARTİ sıralarından alkışlar) Dilleri yaşatmak bir medeniyet sorumluluğudur, UNESCO…

  15. KONUŞMA Genel Kurul

    …TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) – Çok teşekkür ederim. Müteaddit defalar ifade ettik, bir kere daha söyleyeceğim, Kürtçeyle ve Kürtlerle bir sorunumuz yok ve olamaz. Bu ülkenin asil insanlarıdır, beraber bu coğrafyada yaşıyoruz…

  16. KONUŞMA Genel Kurul

    …dikkatle bir tercüman çağırdım, dinledim, anlamaya çalıştım ve onları tedavi etmeye gayret ettim çünkü Kürtçe onların ana diliydi. Uzun yıllar İngiltere’de çalıştım. O dönemde de zaman zaman Kürt hastalarım…

  17. KONUŞMA Genel Kurul

    …dilinde çok dilli eğitim hakkının uygulandığı bir ülkede ana dilinde eğitim hakkı bir tek Kürtçe’ye yasak. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun tamamlayalım lütfen. SEZAİ TEMELLİ (Muş) – Dolayısıyla…

  18. KONUŞMA Genel Kurul

    …Türkçedir, biz de çalışmalarımızı Türkçe yapıyoruz ama temsiliyet ve halkımızı selamlamak, bir iki cümle Kürtçe kullanmak burada ne Anayasa 3’e aykırıdır ne Anayasa’ya aykırıdır ne de söylenen herhangi…

  19. KONUŞMA Genel Kurul

    …Kürt dili ve kültürü hâlâ çok ciddi engellerle karşı karşıya. 21’inci yüzyılda Kürtçe tiyatrolar yasaklanıyor -burada defalarca dile getirdik bu konuyu- Kürtçe konserlere izin verilmiyor, Kürt dili bayramı engelleniyor…

Sayı, grafikteki noktayla aynıdır: seçili kaynaklarda (Genel Kurul konuşmaları, soru önergeleri) ifadenin geçtiği kayıt sayısı; bir kayıtta kaç kez geçerse geçsin bir sayılır; aynı kökten ekli biçimler de bulunur. “Yükselen kelimeler”deki haftalık sayılar ise kelimenin kaç kez geçtiğidir; o yüzden farklı olabilir.

KİM KULLANDI?

“Kürtçe” kelimesini en çok kullanan vekiller

Kelimenin geçtiği konuşma, soru önergesi ve teklif (ilk imza) sayısı

PARTİLERE GÖRE

Hangi partilerin vekilleri kullandı?

Parti, kaydın tarihindeki üyeliğe göredir

İLLERE GÖRE

Hangi illerin vekilleri konuştu?

42 ilin vekilleri · renk koyulaştıkça kayıt sayısı artar

  1. Diyarbakır169
  2. Mardin117
  3. Van117
  4. Hakkari95
  5. İstanbul65
  6. Muş56

EN YOĞUN GÜNLER

En çok konuşulduğu günler

Günün Meclis sayfasında o günün bütün kayıtları

  1. 21 Şubat 2024Çarşamba43 kayıt
  2. 28 Ağustos 2023Pazartesi40 kayıt
  3. 7 Ağustos 2025Perşembe31 kayıt
  4. 24 Şubat 2025Pazartesi28 kayıt
  5. 20 Şubat 2024Salı25 kayıt
  6. 18 Mayıs 2026Pazartesi23 kayıt

SORU ÖNERGELERİNDE

Hangi bakanlıklara soruldu?

BAĞLAM

“Kürtçe” ile birlikte geçenler

Aynı kayıtlarda en sık kullanılan kelimeler · dokunun, o kelimenin raporu açılır

Karşılaştırın: “Kürtçe” ile “Kürt” · “Kürtçe” ile “demokratik” · “Kürtçe” ile “Anayasa”

Yükselen kelimeler

Son haftanın sayısı, bir önceki haftaya göre. Genel Kurul konuşmaları ve soru önergesi özetleri.

Bu rapor nasıl hazırlanıyor?

Kelime Türkçe kök bulucudan geçer; ekli biçimler de sayılır. Sayılar seçili kaynaklarda (yukarıdaki süzgeçler) kelimenin geçtiği kayıt sayısıdır; bir konuşmada kaç kez geçerse geçsin bir sayılır. Vekil, parti ve il sayılarında kanun teklifleri ilk imzacıya yazılır. Meclis kalıpları ve kişi adları kelime listelerine girmez. Yöntem →