Van ilindeki tarihi ve kültürel mirasların belirlenerek koruma altına alınması ve kentin turizm potansiyelini arttırmak için gerekli adımların atılabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Aynı şekilde taş ve kerpiç işçiliğinin önemli örneklerinden biri olan Urartulardan kalma Ayanis Kalesi de bugüne kadar ayakta kalmasına rağmen bitmeyen kazı çalışmalarından dolayı 2 bin 700 yıllık tarihiyle kültür turizminin önemli bir parçası olma şansını günden güne yitirmektedir. Bugün Van'da Akdamar Kilisesi, Çarpanak Kilisesi, Yedi Kilise, St. Bartholomeus Kilisesi, St. Thomas Kilisesi ve daha birçok kültürel değer olsa da gerekli tedbirler alınmadığı için birçok tarihi yapı ve manastır ya yıkılmış ya da bütünlüğünü kaybedecek derecede zarar görmüştür. 2017'de de Edremit Belediyesi kayyumunun Dilkaya Höyüğü ve mezarlıkların üzerine tuvalet, soyunma odası ve otopark yaptığı basına yansımış, Kalecik TOKİ konutlarında bulunan Ermeni Mezarlığının tahrip edildiği görülmüştür.

Bugün Van; inanç, kültür, dağcılık, arkeoloji, su sporları, yayla ve kayak turizmi başta olmak üzere ciddi bir turizm potansiyelinin olduğu bir kenttir. Pamukkale travertenlerine denk düşecek şekilde Başkale travertenleri bulunurken Kapadokya'ya benzer şekilde Van'da Kofiraz vardır. Kentimiz, doğal güzellikleriyle botanikten kuş gözlemciliğine ve trekkin ile su sporlarından birçok doğa turizmi potansiyeline sahip bir merkezdir. Bu anlamda farklı martı türlerine ev sahipliği yapan Çarpanak Adası; yaz ördeği, flamingo ve diğer canlı türlerini barındıran Van Gölü civarında birçok endemik bitki türü de bulunmaktadır. Dolayısıyla Van; Artos Dağı yamaç paraşütü etkinlikleriyle, Van Gölü ve Muradiye Şelalesi de su sporları, kamp ve turistik dinlence potansiyeli taşırken kahvaltısıyla, otlu peyniriyle, kedisiyle, uçan balık olarak bilinen İnci Kefali balığıyla, kilimiyle ve misafirperverliğiyle ciddi bir turizm potansiyeli taşıdığı apaçıktır.

Buna rağmen Van'ı ziyaret eden yerli ve yabancı turist sayısı geçmişle kıyaslanmayacak derecede azalmıştır. Çünkü Van, geçmişte Avrupa ülkelerinden birçok turistin ziyaret ettiği bir kent olma özelliğini yitirmiştir. Buna karşın son yıllarda İranlı turistlerin uğrak yeri olsa da bunun yeterli olmadığı ortadadır. 2016 yılında bir milyonu bulan ziyaretçi sayısı son yıllarda birkaç yüz binle sınırlı kalmaktadır. Dolayısıyla Van'ın Ortadoğu ülkelerinden gerektiği ölçüde yararlanamadığı görülmektedir. Van'da kültür varlıklarının envanterinin güncellenip korunması ve restorasyon çalışmalarının yapılması bir yana ulaşım ve altyapı imkanlarının geliştirilmediği görülmektedir. Bu bağlamda İran — Van arasında doğrudan uçak ve tren seferlerinin başlatılması, Van'da İran Konsolosluğunun açılması, Irak Kürdistan Bölgesi ile Van arasında karayolu çalışmalarının yapılması ve tanıtım videolarında Van'a yer verilmesi gerekmektedir. Özellikle Kürt kültür dokusunun tanıtılması ve Kürtçe rehberlerin yetiştirilmesi önemli bir ihtiyaçtır.

Sonuç olarak Van'da bulunan kültürel varlıkların belirlenerek restorasyon çalışmaları, doğal güzelliklerin korunması, gastronomi ve sağlık turizminin geliştirilmesi için adımlar atılabilir. Bu amaçla Meclis araştırma komisyonunun kurulması Van'daki eksikliklerin belirlenip gerekli tedbirler alınması noktasında yararlı olacaktır.