Karaman ilinin ihracat oranlarındaki gerilemenin sebeplerinin tespit edilerek ihracatı teşvik edecek önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Tarihi ipek yollarının üzerinde bulunması ve gerek tarımsal üretim gerekse imalat sanayinin canlı bir pazarı olma potansiyelini elinde bulunduran Karaman, buğday, arpa, şeker pancarı vb. tarım ürünlerinin yanında bisküvi, bulgur, un, helva, pekmez gibi gıda ürünlerinin üretiminin yapıldığı önemli bir şehirdir.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçtiğimiz yıl olan 2018'de, TÜİK verilerine göre; Karaman'dan 152 ülkeye 303 milyon dolar ihracat gerçekleştirilmiştir. Karaman'da en önemli ihracat kalemleri bisküvi, kakao müstahzarları, şekerli mamuller, makine ve bulgur gibi ürünlerdir. Karaman'dan 1592 ülkeye ihracat gerçekleştirilirken ihracatın %43 gibi büyük bir oranı Irak, Suriye, Yemen, Libya ve Suudi Arabistan'a yapılmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle oluşturulan genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre ise; Karaman'da ihracat 2019 yılında 266 milyon dolar, 2020 yılında 257 milyon dolar, 2021 yılında 278 milyon dolar, 2022 yılında 310 milyon dolar ve 2023 yılı Ağustos ayı itibariyle 188 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Anılan rakamsal verilerden de görüleceği üzere Karaman ilinde ihracat rakamları Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilen 2018 yılından bu yana git gide düşmüş, ancak 2022 yılında eski rakamlara yaklaşmıştır.

Son derece verimli toprakları bünyesinde barındıran ve ülkemizin tahıl ambarı olarak bilinen bölgede yer alan Karaman'da ortaya çıkan bu tablo, Türkiye' de her ilde ve her alanda aynı şekilde gerçekleşmiştir. Verimli Konya Ovası'nda yer alan Karaman'ın 150'den fazla ülkeye ihracat gerçekleştirmesi hem Karaman için hem de ülkemiz için son derece önemlidir. Yine 2018 TÜİK Verilerine göre, Türkiye'de iller arası ihracatta 31. sırada yer alan Karaman, kişi başına ihracatta (1.204,69 $ ihracat) Türkiye'de 16. sırada yer almaktaydı. Bu bakımdan Karaman; Adana, Trabzon, Mersin gibi kendi ölçeğinden daha büyük olan şehirleri geride dahi bırakmıştır.

Gelinen noktada, üretimde ve tüketimde ithalata bağımlı hale gelen ülkemiz, tarım ve hayvancılık sektöründe de zor günler geçirmektedir. Artan girdi maliyetleri ile bitme noktasına gelen üretim, önümüzdeki yıllara ait ihracat rakamlarının pek de iyi seviyelerde olmayacağı mesajını vermektedir.

Tüm bu hususlar dikkate alınarak, Karaman ilinin ihracat oranlarındaki gerilemenin nedenlerinin araştırılması, üretimi ve ihracatı teşvik edici önlemlerin alınması, ihracattaki engellerin ortadan kaldırılması ile ihracat yapan sektörlerde üreticinin taleplerinin etkin bir şekilde tespit edilmesi ve çözümü olabilecek tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.