Türkiye'de yaşandığı iddia edilen zorla kaybedilme vakalarının aydınlatılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

1990'lı yıllar boyunca binlerce insan zorla kaybedildi. Evlerinden, iş yerlerinden çıkarken, sokakta yürürken, seyahat ederken, birdenbire ortadan kaybolan ve bir daha haber alınamayan bu kişilerin bulunması için yıllardır aileleri başta olmak üzere birçok insan hakları aktivisti mücadele yürütmektedir. Türkiye'de bu mücadelenin en görünür yüzü yıllardır çocuklarını, eşlerini, sevdiklerini arayan Cumartesi Anneleri/Cumartesi İnsanlarıdır. 27 Mayıs 1995'ten bu yana tanıdıklarını arayan Cumartesi Anneleri/İnsanları her Cumartesi Galatasaray Meydanı'nda oturmakta ve zorla kaybedilen kimselerin akıbetini sormaktadır. Bununla beraber her hafta Cumartesi Diyarbakır İnsan Hakları Derneği'nde (İHD) de Diyarbakır Kayıp

Yakınları, yakınlarının akıbetini sormaya ve onları aramaya devam etmektedir. Zorla kaybettirmelerin bir politika olarak birçok ülkede uygulanmaya başlanması ile beraber Birleşmiş Milletler bu konuya dair bir sözleşme hazırlamıştır. "Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme" 20 Aralık 2006 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilmiştir. Sözleşme, 23 Aralık 2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeyi 90'dan fazla devlet imzalamıştır. 25 devlet ise bütün usuli işlemleri yerine getirerek taraf olmuştur. Sözleşmenin birinci maddesine göre "zorlanmış ortadan kaybolma insanlığa karşı bir suçtur" ve sözleşmenin ikinci maddesi "zorla kaybedilmeyi" şöyle tanımlamaktadır; "Bu Sözleşme'nin amaçları açısından "zorla kaybedilme" terimi, kişilerin, Devlet adına görev yapan veya Devletin yetkilendirmesi, desteği ve bilgisiyle hareket eden kişiler veya gruplar tarafından tutuklanması, gözaltına alınması, kaçırılması veya başka herhangi bir biçimde özgürlüklerinden yoksun bırakılması; ardından söz konusu kişilerin kendi fiillerini reddetmeleri veya kaybolan kişinin nerede ve ne durumda olduğunu gizlemeleri ve sonuçta kayıp kişinin hukukun koruması dışında kalması durumunu anlatmak amacıyla kullanılır."

1990'lı yıllar boyunca Türkiye"de binlerce insan zorla kaybettirilmiş, kendilerinden bir daha haber alınamamıştır. Bu konuya dair ailelerin ve insan hakları aktivistlerinin de çağrılarına rağmen Türkiye "Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeden Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme" isimli sözleşmeyi imzalamamış, zorla kaybedilenlerin akıbeti açığa çıkarılmamıştır. 2011 yılında 12 kayıp yakını ile görüşen dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan "Kayıp yakınlarının acılarını dindirmek için hükümet olarak her türlü adımı atacaklarını" söylese de aradan geçen 13 yıla rağmen kayıpların akıbetine dair hiçbir adım atılmamıştır.

Dünya Uluslararası Kayıplar Haftası her yıl 21-27 Mayıs tarihleri arasında anılmakta, dünyanın her yerinden insanlar kayıpların akıbetini sormaktadır. Bu sene bu haftaya denk gelen 25 Mayıs'ta Cumartesi Anneleri/İnsanları 1000. kez kayıplarını sormak üzere toplanacak, adalet taleplerini yeniden dile getirecekler. Binlerce kayıp yakınının, aktivistlerin, insan hakları savunucularının uzun bir süredir dile getirdiği bu adaletsizlik Türkiye halklarının vicdanında bir yara olmaya, insanların yas tutma hakkının ellerinden alındığı büyük bir adaletsizlik yaratmaya devam etmektedir. Tüm bu sebeplerle bir an önce zorla kaybedilenlerin akıbetinin açığa çıkarılması, Cumartesi Annelerinin/İnsanlarının taleplerinin dinlenilmesi ve harekete geçilmesi için meclis araştırma komisyonu kurulmasını arz ederim.

2 b OKU