Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi ile ortaya çıkan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Dağıtım sisteminin özelleştirilmesinin ardından mülkiyeti kamuya ait olan 21 dağıtım bölgesi şirketler tarafından işletilmekte olup; dağıtım hatlarının işletim, bakım ve iyileştirilmesi için gerekli yatırımların yapılması yükümlülüğü de ilgili şirketlere bırakılmıştır.

Dağıtım sistemi özelleştirilirken, dağıtım maliyetlerinin düşeceği, elektrikte kayıp-kaçağın azalacağı, altyapı yatırımları ile kesintisiz hizmet sunulacağı propagandası yapılmış, elektrik faturalarında dağıtım bedeli enerji üretim maliyetinin üstüne çıkmasına rağmen hedeflerin hiçbiri gerçekleşmemiştir. Kayıp-kaçak hedefleri tutturulamamış, dağıtım sistemi kaynaklı büyük kesintilerle şehirlerimiz günlerce karanlıkta kalmıştır.

Elektrik dağıtım hatları ile ilgili kaza ve arıza şikayetlerinde de artış söz konusudur. Isparta ilimizde dağıtım altyapısının bakımsızlığı nedeniyle uzun süreli elektrik kesintisi yaşandı, vatandaşlarımız kara kışın ortasında günlerce elektriksiz kaldı. 70 yaşındaki bir vatandaşımız bu nedenle donarak hayatını kaybetti.

Ülkemizde yaşanan orman yangınlarında da zaman zaman elektrik hatları ile ilgili şikayetler gündeme gelmekte ancak bu iddiaların sağlıklı şekilde araştırıldığını söylemek mümkün değildir. Diyarbakır ve Mardin'de 15 vatandaşımızı yitirdiğimiz yangının trafo kaynaklı olduğu gündeme gelmiştir.

Elektrik hatlarıyla ilgili en trajik kazalardan biri de ne yazık ki 12 Temmuz 2024 tarihinde İzmir'de yaşanmıştır. Konak ilçesi Enver Dündar Başar Sokak'ta yoğun yağış nedeniyle oluşan su birikintisi içinden karşıdan karşıya geçmeye çalışan Özge Ceren Deniz ve İnanç Öktemay adlı vatandaşlarımız kaçak elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetmiştir.

Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi 13 Temmuz 2024 tarihinde yaptığı açıklamada, olayın yaşandığı yerde izolasyon hatası olduğu tespitini paylaşmıştır. Ayrıca Sonuç olarak, iki vatandaşımız, güvenli tesisat kuralları yerine getirilmediği ve kamusal denetim eksikliği sonucunda yaşamını yitirmiştir.

Dağıtım hatlarının işletim ve bakım sorumluluğu dağıtım şirketlerinin yükümlülüğüdür. Bu yükümlülük gerek birincil mevzuat gerek ikincil mevzuatla tanımlanmıştır. Elektrik Dağıtım Sistemleri Yönetmeliği'nin 4. Maddesinde "(11) Dağıtım şirketi, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşüren hususların tespiti halinde acil müdahale etmekle yükümlüdür" biçiminde açık olarak sorumluluk belirlenmiştir. Vatandaşların bölgedeki elektrik tesisatında yaşanan kaçak sorununa yönelik daha önce şikayetlerde bulunduğu hatta bu şikayetlerin yerel gazetelere dahi yansıdığı göz önüne alındığında sistemin işleyişinde sorun olduğu görülmektedir. Denetim konusunda ise asıl sorumlu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve P DK > Dağıtım şirketlerinin her türlü talepleri karşılanırken, en son yapılan elektrik atmyyfllAda. büyük bölümü dağıtım şirketlerine aktarılırken, dağıtım altyapısında yeni yatırımla$ ye bakın 5 3(CHP)A 3 1923 /© Sun BAŞKAN çalışmalarındaki sorunlar bir yana böylesine temel bir güvenlik açığı yaratılmış olması kabul edilebilir değildir.

Milletin temsilcisi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin birinci görevi vatandaşların yaşam hakkını korumak olmalıdır. TBMM; elektrik dağıtım sisteminin güvenli, kesintisiz, kaliteli ve düşük maliyetli olarak sunulmasını sağlayacak önlemlerin alınması için devreye girmelidir.

Bu nedenlerle elektrik dağıtım sisteminden kaynaklı sorunların nedenlerinin belirlenmesi, eksikliklerin tespit edilerek can ve mal kayıplarının önlenmesi ve sağlıklı bir elektrik dağıtım sistemi işleyişini sağlayacak önlemlerin saptanması amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz.