İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/3608 GÜNDEMDE

Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonrasında ortaya çıkan sorunların ve elektrik fiyatlarındaki son yıllarda gerçekleşen artışın vatandaşlar üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Ali Mahir Başarır Mersin · CHP ve 2 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Elektrik dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesiyle birlikte, 21 dağıtım bölgesi özel şirketler tarafından işletilmeye başlandı. Bu şirketlerin denetimi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve EPDK'nın sorumluluğu altındadır. Özelleştirmeler sonrasında ülkemizde elektrik fiyatları hızla yükselmeye başlamış, ucuzluk getireceği iddia edilen piyasa sistemi ile enerji üretimi ve dağıtımında kamunun payı düştükçe vatandaşlarımız yükselen faturalar ile karşı karşıya kalmıştır. Son olarak 2023 yılından bugüne dağıtım şirketlerinin tahsil ettiği dağıtım bedellerine yapılan zamlarla vatandaşlarımızın cebinden çıkan milyarlar bu şirketlere transfer edilmiştir. Elektrik dağıtım sisteminin özelleştirilmesiyle ortaya çıkan sorunların saptanması, güvenli-kesintisiz-ucuz hizmet vermesini sağlayacak önlemlerin belirlenmesi, denetimden sorumlu kamu kurumlarının bu görevlerini yerine getirip getirmediklerinin tespit edilmesi, dağıtım bedellerinde yapılan zamların vatandaşlarımıza yüklediği faturanın ortaya konulması ve şirketlerin aldığı yüksek dağıtım bedellerine karşılık dağıtım sistemine ne kadar yatırım ve bakım yaptıklarının araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 14.01.2026

GEREKÇE

Elektrik dağıtım sisteminin özelleştirilmesinin ardından 21 dağıtım bölgesi özel şirketler tarafından işletilmeye başlanmıştır. Özelleştirmeyle birlikte dağıtım hatlarının işletim, bakım ve iyileştirilmesi için gerekli yatırımların yapılması yükümlülüğü de ilgili özel şirketlere bırakılmıştır.

Metnin tamamını göster (5 paragraf daha)Metni kısalt

Dağıtım sistemi özelleştirilirken, dağıtım maliyetlerinin düşeceği, elektrikte kayıp-kaçağının azalacağı, yeni altyapı yatırımları ile kesintisiz hizmet sunulacağı propagandası yapılmıştır. Ancak süreç içerisinde elektrik faturalarında dağıtım bedelinin payının enerji maliyetinin üstüne çıkmasına rağmen, başlangıçtaki hedeflerin hiçbiri gerçekleşmemiştir. Kayıp-kaçak hedefleri tutturulamamış, dağıtım sistemi kaynaklı büyük kesintiler yüzünden şehirlerimiz günlerce karanlıkta kalmıştır.

Özel şirketlerin tahsil ettiği dağıtım bedellerine 2023 yılından bugüne kadar yapılan zam oranı %450'dir. 17 Aralık 2025 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanan EPDK kararı ile dağıtım şirketlerinin Reel Makul Getiri Oranı 2026 için %13.11'den %14.46'ya çıkarılmıştır. Öte yandan 2021'de 239 kWh elektrik tüketen bir mesken kullanıcısının faturası 219 TL iken bugün 619 TL'dir. Yani mesken kullanıcıları için en alt tarifede yaşanan artış %182'dir. Elektrik fiyatlarına 2022 başında önce kademeli tarife, 2023'ten bu yana dağıtım bedeli zamları ve son olarak da Son Kaynak Tedarik Tarifesi ile zamlar yapılmaktadır. TÜİK verilerine göre vatandaşların elektriğe ödediği fiyata ilişkin endeks 2021-2025 arasında %233 artmıştır. Vatandaşlar temel bir kamu hizmeti olan elektriği kullanabilmek için faturada ödediği tutarın % 72'sini dağıtım şirketlerine dağıtım bedeli olarak, %8'ini vergi olarak, sadece %20'sini elektrik bedeli olarak ödemektedir. Oysa bu tablo 2022 yılında %70 enerji bedeli, %19 dağıtım bedeli ve %11 oranında vergiden oluşmaktaydı. 2023-2026 arasında geçen 3 yılda enerji bedeli yaklaşık 060 düşerken, dağıtım bedeli %450 artırılmıştır.

Bu nedenle son 3 yılda dağıtım şirketlerine ödenen toplam dağıtım bedeli yaklaşık 918 milyar TL'ye ulaşmıştır. Dağıtım şirketlerinin tahsil ettiği dağıtım bedellerine zam yapılmasaydı, bu 3 yılda ödenecek toplam dağıtım bedeli 250 milyar TL olacaktı. Ayrıca enerji piyasasında işlem yapma hakkı olan EÜAŞ; piyasadan kW'ini ortalama 2.2 liradan aldığı elektriği şirketlere 0,5 liradan satarak sadece 2024 yılında 165 milyar TL vatandaşın vergilerinden ödeme yapmıştır. Gelinen noktada dağıtım şirketlerine son 3 yılda vatandaşın cebinden yaklaşık 668 milyar TL dağıtım bedeli üzerinden, piyasadan pahalıya alınan elektriğin Görevli Tedarik Şirketlerine EÜAŞ üzerinden ucuza satılması ile vatandaşın vergilerinden yaklaşık 390 milyar TL kaynak aktarılmıştır. Dağıtım şirketleri ve ikiz kardeşleri Görevli Tedarik şirketlerinin 3 yılda vatandaşa maliyeti 1 trilyon liranın üzerindedir.

TBMM; elektrik dağıtım sisteminin güvenli, kesintisiz, kaliteli ve düşük maliyetli olarak sunulmasını sağlayacak önlemlerin alınması için devreye girmelidir.

Elektrik dağıtım sisteminin özelleştirilmesiyle ortaya çıkan sorunların saptanabilmesi, güvenli-kesintisiz-ucuz hizmet vermesini sağlayacak önlemlerin belirlenebilmesi, denetimden sorumlu kamu kurumlarının bu görevlerini yerine getirip getirmediklerinin tespit edilmesi, dağıtım bedellerinde yapılan zamların vatandaşlarımıza etkisinin belirlenmesi elde ettiği yüksek dağıtım bedellerine karşılık dağıtım sistemine ne kadar ve şirketlerin yaptherma belirlezresi amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve fala e

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

3 İMZA
CHP 3

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.