Yapay zeka teknolojileri alanında atılması gereken stratejik adımların belirlenerek etkili ve güvenli kullanımın sağlanabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Devletler arasında yapay zekâ araştırma ve geliştirme çalışmalarında ciddi bir rekabet bulunmaktadır. Türkiye'nin bu rekabette ileri gidebilmesi ve konumunu güçlendirebilmesi, yapay zekâ teknolojilerinde mevcut durum ile bu alandaki fırsatlarla yapılması gereken stratejik adımların tespit edilmesi, yapay zekânın gelişiminini ve kullanımını kontrollü hale getirmek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105*inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Yapay zekâ, insanların zekâ olarak nitelendirdiği faaliyetlerin bir makine tarafından gerçekleştirilebilmesi olarak kabul edilir. Yapay zekâ, insan gibi düşünebilen, kararlar alabilen, insanların odaklandığı işleri yapabilen ve problemleri çözebilen makineler anlamına gelir. Aynı zamanda, duyma, kavrama, hareket etme ve öğrenme gibi yetenekleri makineler ile mümkün kılan gelişmiş teknolojilerin bir bütünü olarak tanımlanır. Yapay zekâ, işletmelere operasyonel verimliliği artırmak ve güçlendirmek amacıyla uygulanabilir; insanlar gibi davranan insansı veya insansı olmayan robotlar aracılığıyla tanıtılır ve makine zekâsı olarak adlandırılır. Yapay zekâ, birçok sektörde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Kategorileştirme, karar verme, tavsiye, konuşma tanıma ve görsel analiz gibi görevlerde insan zekâsını taklit edebilen bir sistem olarak tanımlanır ya da insan müdahalesine ihtiyaç duyan görevleri yerine getirebilen yazılım ya da robotik sistem olarak işlev görür.

Yapay zekâ, öngörülemez bir hızda gelişmektedir. Yapay zekânın bu öngörülemez ve korkutucu bir hızda gelişimi büyük tartışmalara yol açmaktadır. Yaşanan bu durumun aynı zamanda kontrol edilemez hale gelmesi konusunda ciddi endişeler mevcuttur. Etik ve hukuk alanında önemli sorunlara sebep olmaktadır. Örneğin bir şahsın sesi veyahut yüzü kullanılarak gerçeğinden ayırt edilemeyecek şekilde sahte dijital görüntüler meydana getirilebilmektedir.

Yapay zekâya yapılan küresel yatırımlar son birkaç yılda hızla artmıştır. Yapay zekânın makinelerin içindeki verilerin mantık hatası içermesi, ürün ve hizmetlerin mali itibarına zarar vermesi, işletmelerin yeterli yatırımı yapmamaları durumunda rakiplerinden geri kalmaları gibi riskleri de mevcuttur. Bu risklerin giderilmesi ve geri kalmanın engellenmesi için bu alana ilişkin ciddi yatırım ve çalışmalar yapılmaktadır, Uluslararası veri analizlerine göre, yapay zekâ teknolojilerine yapılan küresel yatırımlar milyarlarca dolar boyutundadır. Bu yatırımlara ilişkin trendin önümüzdeki yıllarda da katlanarak devam etmesi beklenmektedir.

Devletler arasında yapay zekâ araştırma ve geliştirme alanında yoğun bir rekabet söz konusudur. Bu teknolojinin araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) alanındaki rekabet, günümüzün en stratejik yarışlarından biri haline gelmiştir. Ülkeler arasındaki bu rekabet, yeni teknolojik üstünlük ve güç dengelerinin oluşmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, yapay zeka teknolojilerindeki mevcut durum, bu alandaki fırsatlar ve atılması gereken stratejik adımların belirlenmesi gerekmektedir. Ezcümle Türkiye'nin bu rekabette öne çıkabilmesi ve konumunu güçlendirebilmesi elzemdir. Lakin bu zorunluluğun yanında bu kadar önemli ve tehlikeli bir teknolojinin, gelişiminin ve kullanımının da kontrol haline alınması gerekmektedir.