DEDAŞ'ın Diyarbakır'ın Silvan ilçesi ve çevresinde yürüttüğü enerji dağıtım hizmetlerinde yaşanan sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin (DEDAŞ) özellikle Diyarbakir'ın Silvan ilçesi Malabadi Mahallesi başta olmak üzere bölge kentleri ve ilçelerinde yürüttüğü enerji dağıtım hizmetlerinde vatandaşların temel haklarını ihlal eden, enerjiye erişim hakkını engelleyen ve sosyal yaşamda derin mağduriyetlere yol açan uygulamaları bulunmaktadır. Sürekli yaşanan kesintiler, fahiş fatura uygulamaları, yetersiz altyapı çalışmaları ve mevzuata aykırı müdahaleler, bölge halkını ciddi şekilde etkilemektedir. Bu kapsamda yaşanan sorunların tespit edilmesi, halkın mağduriyetlerinin giderilmesi ve enerji hizmetlerinin kamu yararına uygun bir şekilde yeniden yapılandırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

GEREKÇE

Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin (DEDAŞ) bölgedeki enerji dağıtım hizmetleri, vatandaşların enerjiye erişim hakkını ihlal etmekte ve kamu hizmeti anlayışından uzak uygulamalarla derin mağduriyetlere neden olmaktadır. Diyarbakır'ın Silvan ilçesine bağlı Malabadi Mahallesi?nde yaşanan 20 günlük enerji kesintisi, bu ihlallerin yalnızca bir örneğidir. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Amed Şubesi tarafından bölgede yapılan saha çalışmaları ve hazırlanan rapor, Malabadi Mahallesi'nde yaşanan enerji kesintilerinin gerekçesi olarak sunulan "can ve mal güvenliğini sağlama" iddiasının gerçekleri yansıtmadığını ortaya koymuştur. Raporda, sayaçların direklerin tepesine yerleştirildiği ve bu uygulamanın Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği başta olmak üzere ilgili mevzuatlara aykırı olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, panoların kapaklarının açık bırakıldığı, içerisindeki koruyucu elemanların (şartel ve sigortaların) söküldüğü ve bu durumun enerji hattı üzerinde ciddi güvenlik sorunlarına neden olduğu ifade edilmiştir. Kamuya ait yerlerde izinsiz kazı ve yerleşim çalışmaları yapıldığı, bu çalışmaların belediye tarafından tutanak altına alındığı ve durdurulduğu da raporda yer almaktadır.

EMO Amed Şubesi, eğitim hizmetlerinin de kesintilerden doğrudan etkilendiğini vurgulamış, Çatakköprü İlköğretim ve Ortaokulu'nda dört gün boyunca elektrik kesintisi nedeniyle eğitim hizmetlerinin verilemediğini tespit etmiştir. Raporda ayrıca, engelli ve hasta bireylerin jeneratör ihtiyaçlarının karşılanmadığı, bu durumun yaşam koşullarını daha da zorlaştırdığı ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, DEDAŞ'ın kayıp-kaçak elektrikle mücadele bahanesiyle toplu cezalandırma politikası uyguladığı ve tüm bölge halkını kaçak elektrik kullanıcısı olarak damgaladığı belirtilmiştir. Bu uygulamalar, vatandaşların enerjiye erişim hakkını gasp ettiği gibi, sosyal yaşamda derin tahribatlara yol açmaktadır.

Malabadi Mahallesi'ndeki bu durum, DEDAŞ'ın bölgedeki uygulamalarının yalnızca bir örneğidir. Bölge genelinde sık sık yaşanan plansız ve uzun süreli elektrik kesintileri, altyapı yetersizlikleri, tarımsal sulama için gerekli elektriğin kesintiye uğraması, yüksek elektrik fiyatları ve yanlış faturalandırmalar halkı ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak mağdur etmektedir. Tarım ve hayvancılık faaliyetleri zarar görürken, esnafın iş yapamaz hale geldiği, okulların elektrik kesintileri nedeniyle işlevsiz kaldığı ve vatandaşların temel hizmetlere erişimde ciddi sorunlar yaşadığı rapor edilmektedir. DEDAŞ"ın uygulamaları, yalnızca enerji hizmetlerinin niteliğini düşürmekle kalmamakta, aynı zamanda hukuka aykırı bir şekilde vatandaşların onurunu zedelemekte ve onları sosyal dışlanmaya maruz bırakmaktadır. Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gibi yasal düzenlemelere aykırı bu uygulamalar, halkı hem ekonomik hem de sosyal açıdan büyük bir çıkmaza sürüklemektedir.

Bölgedeki enerji dağıtım hizmetlerinin vatandaş odaklı, kaliteli ve sürekli bir hizmet anlayışına uygun hale getirilmesi, yurttaşların enerjiye erişim hakkını güvence altına alacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve enerji hizmetlerinin kamu yararını esas alacak şekilde yeniden yapılandırılması için bir Meclis Araştırması açılması elzemdir.