3 Ağustos 2014 tarihinde IŞİD tarafından gerçekleştirilen Ezidi katliamının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)3 Ağustos 2014 tarihinde, Ezidilerin ana yurdu Şengal'de İŞİD tarafından yapılan Ezidi soykırımının tanınması, soykırımın nedenlerinin ve sonuçlarının araştırılması, katliam sonucunda Türkiye'de İŞİD tarafından zorla alıkonulan çocuk ve kadınlar başta olmak üzere Ezidilerin kendi topraklarında güven içerisinde özgürce yaşamasının önündeki engellerin kaldırılması için gerekli politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa"nın 98 inci ve TBMM
İçtüzüğünün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereği, Meclis araştırması açılmasını arz ederim.03.08.2023
GEREKÇE
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Ezidiler Ortadoğu coğrafyasının en kadim halklarındadır. Ezidilik inancı binlerce yıldır bu topraklarda kök salmış en kadim inançlardan biridir. Ezidi halkının toplumsal hafızası, inancı, dili, kültürü ve değerleri sadece Kürt coğrafyasının değil, Ortadoğu'nun ortak mirasıdır. Ancak dünya inanç tarihi içerisinde özel bir yere sahip olan Ezidiliğin korunması, bu inanç etrafında geliştirilen değerlerin büyütülmesi bir yana, tarih boyunca ne yazık ki şiddetin hedefinde olmuştur. Bu kadim inanç tarih boyunca Ezidilerin deyimiyle fermanlara maruz kalmış, Ezidi toplumu kırımlardan geçirilmiştir. Bu soykırımların son halkası 3 Ağustos 2014 tarihinde
Ezidilerin ana yurdu olan Şengal'de insanlık düşmanı İŞİD tarafından gerçekleştirilmiştir.
Ezidilerin maruz kaldığı bu kırım Şengal"deki Ezidi Kürt halkının tamamını yok edecek bir potansiyele sahip bir saldırı şeklinde gerçekleşmiştir. Nitekim bu kırımda binlerce Ezidi katledilmiş, çoğunluğu çocuk ve kadın olan binlerce Ezidi zorla alıkonulmuş, on binlerce Ezidi yerinden edilmiş ve Şengal işgal edilmiştir. Şengal soykırımı Ezidilerin dünya üzerindeki varlığını ortadan kaldırmayı hedeflemiştir. Zorla alıkonulan çocuklar ve kadınlar 21. yüzyılda Ortadoğu'nun birçok ülkesinde "köle pazarlarında satılmıştır." Hayatta kalan Ezidilerin zorla Müslümanlaştırılması hedeflenmiş, bu amaçla binlerce çocuk asimile edilmiştir. Hala binlerce çocuk ve kadının akıbeti belli değildir. Ezidi çocukların ve kadınların "satıldığı köle pazarları"ndan biri de Türkiye'dir. Ülkenin başkenti Ankara başta olmak üzere birçok kentte
Ezidi çocuk ve kadınların zorla alıkonulduğu vakalar sürekli olarak gündeme gelmektedir.
Öte taraftan, soykırım sonrası ülkemize göç etmek zorunda kalan Ezidiler burada barınamamış, neredeyse tamamı bir kez daha göç yollarına düşmek zorunda bırakılmıştır. Her ne kadar Ezidiler son yıllarda Şengal soykırımıyla gündeme gelmişse de, Ezidiler bu coğrafyaya tarih boyunca kırımlara, şiddete ve göçe maruz kalmıştır. İnsanlık tarihine ev sahipliği yapan Mezopotamya'nın en kadim inançlarından olan Ezidiler cumhuriyet tarihi boyunca Türkiye'de sistematik bir biçimde yerinden edilmişlerdir. İnançları dolayısıyla ana yurtlarından zorla koparılan Ezidiler bugün hala topraklarına dönememektedir. Bunun son örneği Urfa'nın Viranşehir İlçesine bağlı Zevra (Işıklı) köyünde yaşanmıştır. Köylerine dönmek ve yerleşmek isteyen Ezidiler zorbalığa maruz kalmış; mabetleri ve mezarlıkları tahrip edilmiş, evlerine ve topraklarına el konulmuştur. Bu şiddet sarmalı soykırımın bir parçası olarak yıllardır sürmektedir.
Maruz kaldıkları soykırıma rağmen Ezidiler Şengal başta olmak üzere kendi topraklarında ve göç ettikleri yerlerde yaşam mücadelesi veriyor. Ezidiler maruz kaldıkları soykırımın tanınması ve bu temelde ulusal ve ulusal arası hukukun işletilmesini talep ediyor. Bununla birlikte Şengal'in hala saldırıların hedefinde olmasını soykırımın devamı olarak kabul ediyorlar. Bu saldırıların son bulmasını, Şengal'in statüsünün tanınmasını ve hukuki statüsünün güvence altına alınmasını istiyorlar. Kendi dini liderlerini seçme hakkı dâhil inançlarını özgürce yaşamak istiyorlar. Bununla bağlantılı olarak Ezidiler kimlik kültür miras bütün ihtiyaçlarının koruma altına alınmasını; dil, kültür, barınma, güvenlik ve barış haklarının garanti altına alınmasını talep ediyorlar.
Şengal'de gerçekleşen katliamın amacı ve niteliği göz önünde bulundurularak Avrupa Birliği (AB), Avrupa Konseyi (AK) ve Birleşmiş Milletler'in (BM) yanı sıra ABD, Fransa, Kanada, Avustralya, İskoçya, İrlanda, Ermenistan, Portekiz, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg İŞİD'in Şengal'de gerçekleştirdiği katliamı soykırım olarak tanımıştır. Ezidi Soykırımı'nı resmen tanıyan son ülke ise İngiltere olmuştur.
Bu toprakların kadim inanç topluluklarından olan Ezidi Kürt halkına yönelen Şengal soykırımının tanınarak katliamın nedenlerinin ve yıkıcı sonuçlarının ortaya çıkarılması, bu sürece ilişkin hukukun işletilmesi; kendi ana yurtlarında güven içerisinde yaşaması, Şengal'in statü talebinin kabul edilmesi, dillerinin, kimliklerinin, inançlarının korunması amacını içeren politikaların belirlenmesi için bir meclis araştırma komisyonunun kurulması elzemdir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.