Kredi borçlarının ve gelir dağılımındaki eşitsizliğin bireyler üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye ekonomisi, son yıllarda enflasyon, faiz ve borç yükü nedeniyle derin bir çıkmaza sürüklenmiştir. Artan hayat pahalılığı, alım gücünün düşmesi ve borçlanmanın hızla yükselmesi, toplumsal dengeleri sarsmış, ekonomik krizi derinleştirmiştir. Giderek ağırlaşan bu tablo, vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanmasına, finansal bağımlılığın ve ödeme güçlüğünün artmasına yol açmıştır. Bu süreç, bireysel refahın azalmasına, toplumsal huzursuzlukların çoğalmasına ve ekonomik güvensizliğin derinleşmesine neden olmuştur.

2024 yılı itibarıyla yasal takibe düşen yasal takipteki toplam tüketici kredisi miktarı 66 milyar liraya, kredi kartı miktarı 64 milyar liraya ulaştı. Borçlarını ödeyemeyenlerin sayısında rekor seviyeler görülmektedir. Bankalar ve finans kuruluşları tarafından icra işlemlerinin sayısı artarken, vatandaşlarımızın gelirleriyle giderleri arasındaki makas daha da açılmaktadır. Yüksek faiz oranları borçlanmayı zorlaştırırken, enflasyon karşısında eriyen maaşlar borç döngüsünden çıkmayı neredeyse imkânsız hale getirmektedir.

Öte yandan, ekonomik darboğaz iflas eden ve konkordato ilan eden şirketlerin sayısında hızlı bir artışa sebep olmuş, işsizlik oranları yükselmiş, iş gücü piyasasında büyük kayıplar yaşanmıştır. Küçük ve orta ölçekli işletmeler ağır vergi yükü ve finansmana erişim sıkıntıları nedeniyle faaliyetlerini sürdürememekte, büyük şirketler ise borç yapılandırmaları ile ayakta kalmaya çalışmaktadır. Gelir dağılımındaki adaletsizlik ise ekonomik krizden en çok etkilenen kesimleri daha da yoksullaştırmıştır. Ülkemizde zengin ve yoksul arasındaki uçurum her geçen gün büyümekte, dar gelirli vatandaşlarımız temel gıda ve barınma ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanmakta, bu da kredi kartı bağımlılığını arttırmaktadır. Son bir yıl içinde % 9 oranında artış olmuştur.

Bu süreç, yalnızca ekonomik kayıplara değil, aynı zamanda toplumsal yozlaşmanın ve illegal faaliyetlerin yaygınlaşmasına neden olmuştur. Artan ekonomik baskılar, gençler ve dar gelirli kesimler üzerinde olumsuz etkiler yaratmış, çeteleşme, yasa dışı borçlanma yolları ve suç oranlarında yükselişe sebep olmuştur. Giderek ağırlaşan bu durumun ¿daha, fazla derinleşmemesi için acilen çözümler geliştirilmesi gerekmektedir.

YENİ YOL

Vatandaşlarımızın kredi ve borç yükünün ulaştığı boyutun araştırılması, gelir dağılımındaki adaletsizliğin etkilerinin tespit edilmesi ve ekonomik istikrarın sağlanması adına alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, yaşanan ekonomik krizin ve borç sarmalının bireyler üzerindeki etkilerinin araştırılması, çözüm yollarının geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 05.03.2025