Veteriner hekimlerin sorunlarının araştırılarak mesleki ve özlük haklarında iyileştirme yapılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Veteriner hekimler, hayvan sağlığını korumanın yanı sıra halk sağlığı açısından da kritik bir görev üstlenmektedir. Zoonotik hastalıklarla mücadelede, hayvansal gıda güvenliğinin sağlanmasında ve salgın hastalıkların önlenmesinde aktif rol almaktadırlar. Endemik ve pandemik karakter taşıyan hayvan hastalıklarının yayılmasını engelleme, veteriner halk sağlığı hizmetleri sunma, hayvanlardan insanlara geçen hastalıkların kontrol altına alınması ve hayvansal üretimin her aşamasında denetim görevini yürütmektedirler.

Ancak, veteriner hekimler mevcut düzenlemelerde sağlık sınıfı çalışanları olarak tanımlanmış sağlık alanında gerçekleştirilen iyileştirme uygulamalarından olmalarına rağmen, taydalandırılmamaktadır. 657, 992, 1593, 5199, 5216, 5393, 5996 ve 6343 sayılı kanunlarda veteriner hekimler sağlık sınıfı çalışanı olarak tanımlanmış olmasına karşın, özlük hakları, ek göstergeleri, emeklilik maaşları ve fiili hizmet süreleri gibi konularda ciddi mağduriyetler yaşamaktadır.

Mevcut emeklilik sistemi, veteriner hekimlerin çalışma koşullarını ve mesleki risklerini yeterince gözetmemektedir. 7146 sayılı Kanun ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na eklenen "Ek Madde 84" kapsamında belirlenen ek ödeme göstergeleri, veteriner hekimleri kapsamamakta, bu durum emekli maaşlarında büyük kayıplara yol açmaktadır. Veteriner hekimler, meslekleri gereği zoonotik hastalıklara maruz kalma riski taşımalarına rağmen, meslek hastalıkları kapsamında değerlendirilmeleri yönünde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, veteriner hekimler görevlerini icra ederken fiziki ve sözlü şiddete maruz kalmalarına rağmen, 15.04.2022 tarihinde yürürlüğe giren "Sağlıkta Şiddet Yasası" kapsamına dahil edilmemiştir. Görevleri gereği hayvan sağlığı ve halk sağlığı için hizmet veren veteriner hekimlerin de bu yasa kapsamına alınması, mesleki güvenliğin sağlanması açısından büyük önem arz etmektedir. Veteriner hekimlerin maruz kaldığı mesleki riskler göz önüne alındığında, fiili hizmet süresi zammı (yıpranma payı) almaları gerekmektedir. 300'den fazla zoonotik hastalık nedeniyle meslek hayatları boyunca ciddi sağlık riskleriyle karşı karşıya kalan veteriner hekimlerin, bu durumun tazmini için meslek hastalığı tazminatı almaları da kaçınılmaz bir gerekliliktir. Veteriner hekimler, 6331 sayılı Iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre az tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Ancak, biyolojik ve kimyasal risk faktörlerine doğrudan maruz kalmaları, mesleklerini yüksek risk grubunda icra etmelerine neden olmaktadır. Dolayısıyla, veteriner hekimlerin tehlikeli meslek grubu kapsamında değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Tüm bu hususlar göz önüne alındığında, veteriner hekimlerin özlük haklarının iyileştirilmesi, emeklilik haklarının düzenlenmesi, fiili hizmet süresi zammı alması, sağlıkta şiddet yasası kapsamına alınması ve meslek hastalıkları ile ilgili gerekli yasal düzenlemelerin yapılması amacıyla bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 26.02.2025