Artan obezite sorunlarının nedenlerinin araştırılarak toplumun sağlıklı ve dengeli beslenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde giderek artan obezite sorunlarının nedenlerinin araştırılması, toplumun sağlıklı ve dengeli beslenmesini engelleyen sebeplerin ve obeziteyle mücadelede çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98. Ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104. Ve 105. Maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 23.05.2025
GEREKÇE
Obezite, yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda sosyoekonomik eşitsizliklerin ve yapısal sorunların bir yansımasıdır. Türkiye, özellikle son yıllarda derinleşen ekonomik kriz, yüksek enflasyon, gıda krizi ve artan gelir eşitsizliği nedeniyle sağlıklı ve dengeli beslenme hakkının ciddi bir biçimde ihlal edildiği bir dönemden geçmektedir. Gıda fiyatlarındaki artış, özellikle dar gelirli kesimlerin sağlıklı gıdaya erişimini zorlaştırmakta, bu durum da obezite ve yetersiz beslenme gibi halk sağlığı sorunlarını beraberinde getirmektedir.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Dünya Sağlık Örgütü'nün 2024 tarihli raporuna göre, 2022 yılında erişkin nüfusun %43'ü fazla kilolu veya obez, %16'sı ise obez olarak sınıflandırılmıştır. Türkiye'de de benzer bir eğilim gözlemlenmektedir. TÜİK'in 2022 verilerine göre, kadınların %23,6'sı ve erkeklerin %16,8'i obez kategorisindedir. Bu oranlar, obezitenin ülkemizde giderek artan bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir.
Ipsos'un 2023 yılı tüketici alışkanlıkları araştırmasına göre, alışveriş sepetlerinde temel gıda ürünlerinin yerini büyük ölçüde atıştırmalıklar almıştır. Kırmızı et sepetlerdeki ilk on ürün arasında yer almamakta, tavuk ise dokuzuncu sırada bulunmaktadır. Bu durum, düşük gelirli bireylerin sağlıklı gıdalara erişimde yaşadığı sıkıntıları ve bunun sonucunda obezite riskinin arttığını göstermektedir. Obezite, artık aşırıya kaçan bir bolluğun değil, sağlıklı ve dengeli gıdaya erişememenin sonucudur. Türkiye, OECD ülkeleri arasında en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülke konumundayken, dünya genelinde ise 4. Sıradadır. Bu durum, özellikle çocuklar ve düşük gelirli aileler için sağlıklı gıdaya erişimi neredeyse imkânsız hale getirmiştir.
Sağlık Bakanlığı'nın 81 ilde başlattığı obezite tarama programı, bu sorunun ciddiyetini ortaya koymakta, ancak obezitenin önlenmesi ve kontrol altına alınması için bireysel müdahalelerin yetersiz olduğu görülmektedir. Obezite gibi beslenme kaynaklı halk sağlığı sorunlarının çözümü için, sağlıklı gıdaya erişimin önünü açacak yapısal ve politik çözümlere ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu bağlamda, obezitenin nedenlerinin araştırılması, sosyoekonomik boyutlarının ortaya konması, mevcut gıda politikalarının ve obeziteyle mücadelede sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğinin kapsamlı bir şekilde incelenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz ve talep ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.