Kırşehir ili başta olmak üzere maden projelerinin kuruldukları bölgedeki çevresel, ekonomik ve insan sağlığına etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Kırşehir'de son dönemde hız kazanan madencilik faaliyetleri, özellikle tarım, hayvancılık ve su kaynakları üzerinde geri dönüşü mümkün olmayan büyük çevresel ve ekonomik tehditler oluşturmaktadır. İktidara yakın isimler ve şirketler eliyle gerçekleştirilen bu faaliyetler, yalnızca bölge halkının geçim kaynaklarını değil, Türkiye'nin su güvenliğini, tarımsal üretimini ve doğal ekosistemlerini de tehdit etmektedir. Boztepe, Çimeli, Körpınar, Karacaören, Dağ Çiftliği (Köpekli Dağı), Cemele Terziali (Bozçal) ve Seyfe Gölü çevresinde yürütülen madencilik projeleri, sistematik bir rant düzeni içinde ilerlemekte, halkın ve doğanın aleyhine kararlar alınarak işletilmektedir.
Kırşehir başta olmak üzere maden projelerinin kuruldukları bölgelerdeki çevresel ve ekonomik etkilerinin araştırılması ve bu bölgelerdeki vatandaşların bu projelerden nasıl etkileneceğinin araştırılması, içme suyu ve tarım alanları üzerindeki risklerin değerlendirilmesi, hükümetin madencilik politikalarının tekrar gözden geçirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim.
GENEL GEREKÇE
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Tarım ve hayvancılık açısından Türkiye'nin önemli merkezlerinden biri olan Kırşehir, bugün altın madenciliği faaliyetleriyle yok olma tehdidi altındadır. Hükümete yakın şirketler tarafından yürütülen madencilik projeleri, Türkiye'nin tarımsal üretimini, su kaynaklarını ve doğal ekosistemini tehlikeye atmaktadır. Boztepe, Çimeli, Körpınar, Karacaören, Dağ Çiftliği (Köpekli Dağı), Cemele Terziali (Bozçal) ve Seyfe Gölü çevresinde genişleyen madencilik faaliyetleri, bölgeyi adeta bir rant alanına dönüştürmüştür. Bu süreç, hükümetin maden şirketlerine sağladığı kolaylıklarla hızlandırılmış, doğayı ve bölge halkının yaşam hakkını koruyacak hiçbir mekanizma işletilmemiştir.
Özellikle hayvancılık ve tarımsal üretim açısından kritik bir öneme sahip olan Boztepe ve Çimeli köyleri, maden sahalarının ortasında bırakılmış, hatta Çimeli Köyü'nün mezarlığı dahi ruhsat sahasına dahil edilmiştir. Bölgede kayıtlı 60 bin, kayıtsızlarla birlikte 100 bine yakın büyükbaş hayvan yetiştirilmektedir. Bu üretim kapasitesi, Ankara ve İstanbul'unda kırmızı et ihtiyacını karşılamaktadır. Ancak maden sahalarının hayvancılık merkezlerine bu kadar yakın olması, yalnızca mera alanlarını değil, hayvanların sağlığını da tehdit etmektedir. Maden sahalarına yakın bölgelerde siyanür ve diğer kimyasal atıkların yer altı sularına karışması, hayvancılığı tamamen bitirme noktasına getirecektir.
Kırşehir aynı zamanda Türkiye'nin en büyük devlet tarım arazilerinden biri olan Malya Ovası'na ev sahipliği yapmaktadır. Bu bölge, mısırdan buğdaya, pancardan nohuta kadar geniş bir üretim alanına sahiptir. Ancak madencilik projeleri nedeniyle tarım alanları tahrip edilmekte, verimli topraklar dinamit patlamalarıyla yok edilmektedir. Maden şirketleri ayda 56 kez dinamit patlatarak yer altı su kaynaklarını riske atmakta, patlamaların şiddeti nedeniyle tarım arazilerinin verimliliği düşmektedir. Tarımsal üretimin devam edebilmesi için suya duyulan ihtiyaç, madencilik faaliyetleri nedeniyle tehlikeye girmektedir.
Su kaynaklarının yok edilmesi konusundaki en büyük tehdit ise Kırşehir'in içme suyu depolarına yalnızca 2 km mesafede bulunan madencilik faaliyetleridir. DEFAŞ Altın Madeni yılda 1 milyon ton su kullanarak, 35 bin nüfuslu Kaman ilçesinin yıllık su tüketimine eş değer bir kaynağı tek başına harcayacaktır. Kırşehir kent merkezinin toplam yıllık su tüketimi 9 milyon ton olup, bu madenin varlığı, yerel su kaynaklarını hızla tüketerek bölgeyi kuraklığa sürükleyecektir. Aynı zamanda, madencilik faaliyetlerinin yoğunlaştığı bölgelerde Kızılırmak ve Kılıçözü su havzaları da doğrudan tehdit altındadır. Kızılırmak ve Kılıçözü, yalnızca Kırşehir'in değil, Ankara ve Kırıkkale'nin de içme suyu ihtiyacını karşılamaktadır. Bu hayati su kaynaklarının madencilik faaliyetleri nedeniyle kirlenmesi, yalnızca Kırşehir'i değil, milyonlarca insanın yaşadığı büyükşehirleri de riske atacaktır.
Bu sorunlarla karşı karşıya bırakılan Kırşehir ayrıca Seyfe Gölü'nün koruma alanını Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilmesiyle çevresel tahribat daha ağır hale gelecektir. Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanının ortakları arasında olduğu belirtilen bir şirketin faaliyet göstereceği alanın önü açılmak için Seyfe Gölü'nün koruma sınırları değiştirilmiş ve madencilik faaliyetleri için yasal zemin oluşturulmuştur. Seyfe Gölü, uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınmış bir sulak alan olup, 200'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapmaktadır. Ancak hükümetin siyasi çıkarları doğrultusunda alınan bu karar, yalnızca doğa katliamının önünü açmakla kalmamış, uluslararası yükümlülüklere de aykırı bir uygulama olarak tarihe geçmiştir. Gölün ekosistemi üzerinde yapılacak her türlü madencilik faaliyeti, buradaki yaşamı yok edecek, Neşet Ertaş'ın türkülerine konu olan allı turnalar ve flamingolar artık burada konaklayamayacaktır.
Kırşehir'deki altın madenciliği projelerinin çevresel, tarımsal ve hayvancılık üzerindeki yıkıcı etkilerinin araştırılması, bölgedeki su kaynaklarının korunması ve özellikle Seyfe Gölü ile Kızılırmak Çayı'nın madencilik faaliyetleri nedeniyle maruz kaldığı tehditlerin detaylıca incelenmesi, başta Kırşehir olmak üzere hükümetin kendisine yakın isimler ve şirketler eliyle gerçekleştirdiği bu tür ranta açık maden faaliyetlerinin doğaya ve o bölgelerde yaşayan vatandaşlarımıza verdiği zararların araştırılması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.