İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/3998 GÜNDEMDE

TÜİK'in enflasyon hesaplama yöntemlerinin gözden geçirilerek istatistiki veri üretiminde şeffaflık ve güvenilirliğin sağlanması için yapılması gerekenlerin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: Selçuk Özdağ Muğla · Yeni Yol ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı enflasyon verilerinin hesaplanma yöntemi; enflasyon sepetinin içeriği, içeriğin nereden, ne zaman ve nasıl referans alındığı ile bu verilerin kamuoyu ve yargı mercileriyle paylaşılma biçimi konusunda ortaya çıkan ciddi şeffaflık sorunlarının, açıklanan resmi enflasyon rakamları ile vatandaşların günlük hayatında karşılaştığı gerçek hayat pahalılığı arasındaki derin uçurumun ayrıca TÜİK yönetiminde yaşanan sık ve gerekçesiz görevden alma ve atamaların, kurumun anayasal güvenilirliği ve bağımsızlığı üzerindeki etkilerinin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 08.04.2026

GEREKÇE

Enflasyon, ücretlerden emekli maaşlarına, sosyal yardımlardan kira artışlarına, vergi dilimlerinden kamu harcamalarına kadar toplumun tamamını doğrudan etkileyen hayati bir siyasal ve sosyal göstergedir. Bu nedenle enflasyonun ölçümünde kullanılan yöntemlerin, veri setlerinin ve hesaplama kriterlerinin şeffaf, denetlenebilir ve kamuoyuna açık olması demokratik bir hukuk devletinin vazgeçilmez unsurudur. Ancak, son yıllarda TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamları ile

Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt

• vatandaşların pazarda, markette, kirada ve faturada karşılaştığı gerçek fiyat artışları arasında derin ve sürekli bir kopuş oluşmuştur. TÜİK, kamuoyunun ve akademik çevrelerin ısrarlı taleplerine rağmen enflasyon sepetinde yer alan ürünleri, bu ürünlerin ağırlıklarını ve güncellenme kriterlerini ayrıntılı biçimde açıklamamakta, bu verileri yargıya dahi sınırlı ve şartlı şekilde sunmaktadır. Bu durum hem hukuki denetim hakkını hem de milletin bilgi alma hakkını açıkça zedelemektedir. Öte yandan, TÜİK başkanları ve üst düzey yöneticileri, son yıllarda sık aralıklarla görevden alınmış, bu görevden almaların hiçbirinde kamuoyuna tatmin edici, açık ve nesnel gerekçeler sunulmamıştır. Bu tablo, TÜİK'in bilimsel özerkliği ve kurumsal bağımsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurmakta, verilerin siyasi baskı altında şekillendirildiği yönündeki toplumsal kanaati güçlendirmektedir. Unutulmamalıdır ki, milletin iradesinin üzerinde hiçbir irade yoktur. Millet adına karar alma ve denetim yetkisi TBMM'ye aittir. Enflasyon verilerinin şeffaflıktan uzak biçimde belirlenmesi, sosyal adaletin, gelir dağılımının ve anayasal denetim mekanizmalarının ihlali anlamına gelmektedir. Çünkü düşük gösterilen her enflasyon rakamı, milyonlarca emekçinin, emeklinin ve dar gelirlinin cebinden eksilen hak demektir.

Bu çerçevede; TÜiK'in enflasyon hesaplama yöntemlerinin, enflasyon sepetinin açıklanmamasının gerekçelerinin, verilerin yargıdan dahi gizlenmesinin hukuki dayanaklarının, kurum yönetimindeki atama ve görevden alınmaların siyasi etkilerinin ve tüm bu uygulamaların sosyal, ekonomik ve anayasal sonuçlarının Meclis eliyle kapsamlı biçimde araştırılması artık bir zorunluluk haline gelmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

-TÜİK'in enflasyon sepetini açıklamama pratiğinin hukuki ve anayasal dayanaklarının, -Enflasyon verilerinin yargıya dahi sınırlı biçimde sunulmasının hukuk devleti ilkesiyle uyumunun, -TÜİK başkan ve yöneticilerinin görevden alınma gerekçelerinin, -Açıklanan enflasyon rakamlarının sosyal devlet, ücret politikaları ve gelir dağılımı üzerindeki etkilerinin, -Kurumun siyasi baskılardan arındırılmış, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıya kavuşturulması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz.

YENİ YOL

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
Yeni Yol 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

AYNI KONUDA

Aynı konuda verilen diğer önergeler

TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.