İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin araştırılarak çiftçilerin karşılaştığı ekonomik ve yapısal sorunlara çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Küresel iklim değişikliğinin etkileri, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de tarımsal üretim üzerinde derin bir kriz yaratmaktadır. Özellikle don, dolu ve kuraklık gibi aşırı hava olayları, çiftçilerimizin emeklerini heba etmekte ve üretim faaliyetlerini sürdürülemez hale getirmektedir. Bu tür olumsuz koşullar, sadece tarımsal üretimle geçimini sağlayan geniş bir çiftçi kitlesinin ekonomik darboğaza sürüklenmesine neden olmuştur. Çiftçilerin borç yükünün hızla artması ve sektörde sürdürülebilir politikaların eksikliği, bu krizi daha da derinleştirmektedir.

Avrupa Birliği'nde yapılan araştırmalara göre, iklim değişikliği kaynaklı olumsuz hava olayları, üye ülkelerde tarımsal üretimde yıllık 28,3 milyar euroluk bir kayba neden olmaktadır. Türkiye'de ise tarımsal üretim için sigorta ve risk yönetimi mekanizmasının eksikliği, çiftçilerin ekonomik sürdürülebilirliklerini daha da zorlaştırmaktadır.

Tarım sektörünün içinde bulunduğu bu çok boyutlu kriz; küresel iklim değişikliğinin etkileri, artan tarımsal girdi maliyetleri, ürünlerin değerinde satılamaması ve çiftçilerin artan borç yükü gibi unsurların birleşimiyle daha karmaşık bir hale gelmiştir. Bu kapsamda; tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak, çiftçilerin borç yükünü hafifletmek ve tarım sektöründe uzun vadeli çözümler üretebilmek için gerekli adımların atılması elzemdir.

Son dönemde tarım sektöründeki ekonomik veriler, çiftçilerimizin içinde bulunduğu zor durumu açıkça ortaya koymaktadır. Çiftçilerin borç yükü, 2025 yılının ilk yarısında 1 trilyon TL'yi aşacağı görülmektedir. Mart 2025 itibarıyla tarım, avcılık ve ormancılık sektöründe tasfiye olunacak krediler yıllık bazda %136 oranında artmıştır. Aynı şekilde, 2025 yılında sektör tarafından kullanılan nakdi krediler %45 oranında yükselmiştir. Bu durum, çiftçilerimizin artan nakit ihtiyaçlarını karşılamak için krediye yöneldiğini göstermekte, ancak alınan kredilerin plansız tarım politikalarının olumsuz etkileri ve üretimde yaşanan sorunlar nedeniyle geri ödenemediği görülmektedir. 2021 yılında tarım sektörünün ticari krediler içerisindeki payı %4 iken, bu oran 2024 yılında %7'ye çıkmıştır.

Bu sebeple, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulması, bu sorunların bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını ve çiftçilerimizin karşı karşıya olduğu ekonomik ve yapısal sorunlara çözüm önerilerinin geliştirilmesini adına Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz pe teklif Saygılarımla. 03.06.2025