Pençe-Kilit Operasyonu bölgesinde yapılan bir operasyona ilişkin detayların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Millî Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Pençe-kilit Harekâtı bölgesinde bulunan 852 rakımlı tepede, bölücü terör örgütü mensuplarınca daha önce kullanıldığı belirlenen bir mağarada gerçekleştirilen arama-tarama faaliyeti sırasında, metan gazından etkilenen 19 Mehmetçiğimizden 12'sinin şehit olduğu bildirilmiştir.

Herhangi bir çatışma ya da saldırının yaşanmadığı, operasyonel risklerin asgari düzeye indirildiği bir bölgede; önceden öngörülebilir ve teknik olarak yönetilebilir bir tehdidin - metan gazı zehirlenmesinin - bu denli ağır bir kayıpla sonuçlanması, kamuoyunda ciddi kaygı ve öfke yaratmıştır. Askeri operasyonların doğası gereği taşıdığı risklerin yanı sıra, bu türden ölümlerin teknik ve idari ihmallerin sonucu olması ihtimali, konunun tüm yönleriyle araştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca bahsi geçen olayda bölücü terör örgütünün hastane olarak kullandığı ifade edilen mağaradaki çelik kapıların imhası için yoğun patlayıcı kullanıldığı ve oluşan karbondioksit tahliye edilmeden giriş yapıldığı için askerlerimizin şehit olduğu iddiası da incelenmesi gereken bir diğer husustur.

Türk Silahlı Kuvvetleri geçmişte pek çok kez benzer tünel ve mağara operasyonları yürütmüştür. Bu alanda kurumsal birikim, saha tecrübesi ve teknik donanım mevcuttur. Bu nedenle, patlayıcı ya da zehirli gaz riski bulunan bir kapalı alana çok sayıda askerin aynı anda gönderilmesi, başlı başına ciddi bir planlama hatası ve risk yönetimi eksikliği olarak değerlendirilmektedir. Üstelik bu tür görevlerde, dünyada yaygın biçimde kullanılan insansız sistemler, gaz sensörlü robotlar, uzaktan analiz araçları gibi teknolojiler artık Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde de bulunmaktadır. Hal böyleyken, söz konusu arama-tarama faaliyetinde bu imkânların neden devreye alınmadığı, hayati bir sorudur. Askerî operasyonlarda şehit vermek acıdır; ancak bu kayıpların öngörülebilir ihmallerle, teknik tedbirsizliklerle veya komuta zincirindeki karar alma eksiklikleriyle gerçekleşmesi, telafisi olmayan sonuçlar doğurmaktadır. Bu durum, yalnızca şehit ailelerinin değil, tüm milletin vicdanında derin bir yara açmaktadır.

Yaşanan hadise, TSK içindeki planlama, sevk-idare, risk analizi ve teknolojik kapasite kullanımında sistematik bir zaaf olup olmadığının sorgulanmasını gerektirmektedir. Kurumsal reflekslerin, emir-komuta zincirinin ve denetim mekanizmalarının bu olayda ne ölçüde işlediği, şehitlerimizin can güvenliğini sağlamakla yükümlü olan karar vericilerin bu sorumluluğu ne ölçüde yerine getirdiği kamuoyunun haklı olarak yanıt beklediği sorular arasındadır. Kuzey Irak bölgesinde halen na'şına ulaşılamayan şehidimiz olup olmadığı konusunda da kamuoyunun aydınlatılması gerekmektedir.

Olayın tüm yönleriyle araştırılması, komuta kademesi de dâhil olmak üzere tüm ilgili birimlerin rol ve sorumluluklarının ortaya çıkarılması, ihmal veya kusuru bulunanlar hakkında gerekli işlemlerin tespiti ve benzer hadiselerin tekrarlanmaması için alınması gereken kurumsal ve yapısal tedbirlerin belirlenmesi amacıyla; Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. zonguldak Milatupkih Gamze TASCIER