Sağlık çalışanlarının sorunlarının tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde sağlık çalışanlarının yaşadığı temel sorunların tüm boyutlarıyla saptanması, iş gücü planlamasının bilimsel esaslara göre yapılması, özlük haklarının iyileştirilmesi, sağlıkta şiddetin önlenmesi ve bu alandaki beyin göçünün durdurulması gibi konularda kalıcı, uygulanabilir çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla Anayasa'mın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE Sağlık çalışanları, toplum sağlığının korunması, tedavi hizmetlerinin sürdürülebilmesi ve koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılmasında hayati bir rol üstlenmektedir. Ancak son yıllarda Türkiye'de sağlık emek gücünün maruz kaldığı yapısal sorunlar, insan onuruna yakışır çalışma koşullarından giderek uzaklaşıldığını göstermektedir.
Sağlık emek ve meslek örgütlerinin verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 250 bini hekim olmak üzere 1,3 milyon sağlık çalışanı görev yapmaktadır. Buna rağmen hekim başına düşen hasta sayısı, Dünya Sağlık Örgütü ve OECD ortalamalarına göre hâlâ oldukça yüksektir. Bu durum aşırı iş yüküne, kısa muayene sürelerine ve hatalı tedavi riskine zemin hazırlamaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Resmi kayıtlara göre, sadece 2022 yılında Beyaz Kod sistemine 15 binden fazla sağlıkta şiddet bildirimi yapılmıştır. Ancak fiili şiddet vakalarının çok daha fazla olduğu bilinmektedir. Sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğu meslek hayatı boyunca en az bir kez fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kaldığını beyan etmektedir. Şiddetin en yoğun yaşandığı alanlar acil servisler, aile sağlığı merkezleri ve birinci basamak sağlık hizmetleridir.
Ücret adaletsizliği ve özlük haklarındaki eksiklikler de sağlık çalışanlarının motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Türkiye'de bir pratisyen hekimin ortalama maaşı OECD ortalamasının oldukça altındadır. Performansa dayalı ek ödeme sistemi, aynı işi yapan personel arasında gelir uçurumlarına yol açmakta, hak kayıplarına neden olmaktadır.
Aşırı iş yükü, uzun nöbet saatleri ve plansız personel dağılımı da sağlık hizmetlerini aksatan başlıca sorunlardır. Türkiye'de birçok sağlık çalışanı yılda 300 saatten fazla nöbet tutmakta, özellikle asistan hekimler kesintisiz 36 saate varan çalışma sürelerine maruz kalmaktadır. Bu durum hem hasta hem çalışan güvenliğini riske atmakta, tükenmişlik sendromunu artırmaktadır.
Bir diğer kritik sorun da beyin göçüdür. Türk Tabipleri Birliği verilerine göre yalnızca 2023 yılında üç binden fazla hekim, yurtdışında çalışmak amacıyla iyi hal belgesi başvurusu yapmıştır. Bu sayı 2012 yılında yaklaşık 50 civarındayken son 10 yılda 60 kat artış göstermiştir. Nitelikli sağlık iş gücünün kaybedilmesi, ülkemizin sağlık sistemini uzun vadede zayıflatmaktadır.
Sağlık çalışanlarının özverili emeğinin karşılığının verilmesi; adil ücretlendirme, etkin şiddetle mücadele, sağlıklı çalışma koşulları ve güçlü sosyal haklarla mümkündür. Sorunların yalnızca geçici önlemlerle değil, bilimsel verilere dayalı, planlı ve bütüncül bir yaklaşımla çözülmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, sağlık çalışanlarının sorunlarının tüm boyutlarıyla araştırılması, somut ve kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması toplumsal bir sorumluluktur.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.