Apartman ve site görevlileri ile site özel güvenlik personelinin yaşadığı sorunların tüm boyutlarıyla araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE Ülkemizde milyonlarca yurttaşın yaşadığı apartman ve sitelerde, apartman görevlileri, özel güvenlik personeli, konut alanlarının düzenli, güvenli ve sağlıklı bir şekilde işletilmesinde görev üstlenmektedir. Ancak bu çalışanların birçoğu hâlâ düşük ücret, sigorta ve sosyal hak eksiklikleri, belirsiz mesai saatleri, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersizliği gibi pek çok sorunla karşı karşıyadır.

Mevcut araştırmalara göre, Türkiye genelinde yaklaşık 600 bin apartman/site görevlisi bulunduğu tahmin edilmektedir. Bu kişiler; temizlik, bahçe düzenlemesi, teknik bakım ve günlük hizmetleri sağlamakta, aynı zamanda işyeri ile ikamet adresinin aynı olması nedeniyle özel yaşam sınırlarının belirsizleşmesi gibi özgün zorluklar da yaşamaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye genelinde toplam 350 binin üzerinde aktif özel güvenlik personeli görev yapmaktadır. Bunların önemli bir bölümü sitelerde, apartman komplekslerinde ve rezidanslarda gece-gündüz vardiya sistemiyle çalışmakta; ücret adaletsizliği, fazla mesai karşılığının ödenmemesi, yeterli sosyal haklardan yararlanamama gibi sorunlarla mücadele etmektedir. Sitelerde güvenlik hizmetlerinin giderek artması, bu meslek grubunun da temel haklarının korunmasını daha da önemli hale getirmiştir.

Ayrıca saha araştırmaları, apartman ve site yönetimlerinin önemli bir kısmında zorunlu risk analizlerinin ve acil durum planlarının yapılmadığını, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinden yoksun olduğunu ortaya koymaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre kayıt dışı istihdam, bu alanda da ciddi bir problemdir. Kapıcı, temizlik personeli ve güvenlik çalışanlarının toplu iş sözleşmesi veya meslek örgütlenmesi gibi alanlarda hak arama kanalları ise oldukça sınırlıdır.

Site görevlilerinin işten çıkarıldıklarında lojman haklarını kaybetmeleri, tazminat süreçlerinin sağlıklı işletilmemesi; özel güvenlik çalışanlarının ise 24 saat vardiya usulü gibi insan onuruna aykırı uygulamalara maruz kalmaları, bu meslek gruplarını doğrudan etkilemektedir. Çoğu zaman apartman ve site sakinlerinin tutumları da bu çalışanların psikolojik olarak tükenmesine neden olmaktadır.

Bu nedenlerle; apartman/site görevlileri ile özel güvenlik personelinin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, ücret adaletsizliklerinin önlenmesi, sigorta ve sosyal haklarının güvence altına alınması, iş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerinin zorunlu hâle getirilmesi, amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulması sorunun çözümüne katkı sağlayacaktır.