28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Son yıllarda ülkemizde yaşanan orman yangınları, yalnızca doğal varlıklarımızın değil, biyolojik çeşitliliğimizin, kırsal yaşamın ve kamu kaynaklarımızın da ciddi şekilde zarar görmesine yol açmıştır. Küresel iklim değişikliği, artan sıcaklıklar ve kuraklık gibi çevresel etkenler, özellikle Akdeniz kuşağında yer alan ülkemizde orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Bilim insanları, Türkiye'nin de içinde yer aldığı Akdeniz havzasının iklim krizinden en fazla etkilenecek bölgelerden biri olduğunu belirtmektedir. Yangınlara müdahalede karadan yürütülen faaliyetlerin yanı sıra havadan müdahale imkânlarının sınırlı olması, teknik ekipman ve eğitimli personel eksiklikleri, yerel halkla koordinasyonun yetersizliği gibi faktörler, yangınların kontrol altına alınmasını zorlaştırmakta ve tahribatın boyutunu büyütmektedir. Aynı zamanda orman yangınları ile mücadelede önleyici politikaların ve halkı bilinçlendirme çalışmalarının yeterince etkili yürütülmediği de
Orman yangınlarının çıkmadan önlenmesi, riskli alanların belirlenmesi, yangın sırasında etkin müdahale kapasitesinin geliştirilmesi ve sonrasında rehabilitasyon çalışmalarının planlı şekilde yürütülmesi büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda özellikle eğitim faaliyetleri, yangınla mücadelede görev alacak kamu kurumlarının ve yerel yönetimlerin kapasitesinin artırılması, afet anlarında kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve toplumun tüm kesimlerinin bilinçlendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamada orman yangınlarının yarattığı sorunların ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98, Iç Tüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz
GEREKÇE Türkiye, yüzölçümünün yaklaşık %29'unu kaplayan orman varlığı ile Avrupa'nın sayılı ülkeleri arasında yer almaktadır. Ancak bu değerli ekosistem, hem iklim değişikliğinin hem de insan kaynaklı baskıların tehdidi altındadır. Bilim insanları, Türkiye'nin de içinde yer aldığı Akdeniz havzasında sıcaklık artışının 2100 yılına kadar 2,5°C ila 4°C'ye ulaşabileceğini ve olumsuz etkilerin daha da artacağını öngörmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2022 yılında 2.160 orman yangını meydana gelmiş ve 12.799 hektar orman alanı zarar görmüştür. 2023 ve 2024 yıllarında yangın sayıları artmış, 2024 te rekor seviyede 3.797 yangın kaydedilmiştir. Bu yangınların %98'i insan kaynaklı olup, %41'inin çıkış nedeni belirlenememiştir, bu da önleyici politikaların yetersizliğini ortaya koymaktadır.
2021 yılında o döneme kadar yaşanan en büyük orman yangınları meydana geldikten sonra takip eden yıllarda büyük çaplı orman yangınları meydana gelmeye başlamıştır. Bugün Türkiye'nin farklı bölgelerinde orman yangınları devam etmektedir. Sakarya, İzmir, Karabük, Eskişehir, Bilecik illerimizde devam eden yangınlar kontrol altına alınamamış, Eskişehir Seyitgazi'de meydana gelen yangına müdahale ederken 5'1 orman işçisi 5'i AKUT gönüllüsü olmak üzere 10 vatandaşımız yangında yaşamını yitirmiştir.
Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar ve kuraklıkla birlikte, bakımsız ve denetimsiz bırakılan enerji nakil hatları da orman yangınlarının önemli nedenlerinden biri haline gelmiştir. Elektrik iletim hatlarından çıkan kıvılcımlar, kuru ve yanıcı zeminle temas ettiğinde kısa sürede büyük yangınlara dönüşebilmektedir. Ancak bu riske rağmen enerji hatlarının geçtiği ormanlık alanlarda gerekli temizlik, bakım ve izolasyon tedbirlerinin alınmadığı gözlenmektedir.
Orman yangınlarının kontrol altına alınabilmesi için, sadece yangın anında müdahale etmek yeterli değildir. Risk haritalarının çıkarılması, orman içi ve kenarı yerleşim alanlarında yapılaşmanın kontrol altına alınması, orman yollarının ve yangın havuzlarının planlı şekilde yapılması, yangınlara karşı gönüllü ekiplerin yetiştirilmesi ve toplumun tüm kesimlerinde doğa koruma bilincinin yerleştirilmesi gerekmektedir. Orman temizliğinin yapılması ve orman muhafaza memurlarının önemini yaşadığımız olaylar bir kez daha ortaya koymaktadır. Ayrıca, yangın söndürme uçakları ve helikopterlerinin sayısı, nitelikleri ve konuşlandıkları bölgelerin stratejik olarak belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Yerel yönetimlerin orman yangınlarıyla mücadelede desteklenmesi, afet anlarında merkezi yönetimle eşgüdüm içerisinde hareket etmeleri sağlanmalıdır. Özellikle kırsal mahallelerde yaşayan yurttaşların yangınlara karşı eğitilmesi ve ilk müdahaleye katkı sunmaları için desteklenmesi gerekmektedir.
Bu nedenlerle, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Meclis Araştırması açılarak mevcut tablonun analiz edilmesi, eksikliklerin ortaya konması, çözüm önerileri geliştirilmesi ve ülkemizin ormanlarını koruyacak sürdürülebilir ve bilimsel temelli politikaların. M. M. oluşturulması gerektiği kanaatindeyiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası
