Kocaeli'nin Gebze ilçesinde 29 Ekim 2025 tarihinde yaşanan bina çökme olayının nedenlerinin araştırılarak yapı denetimi sisteminde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

29 Ekim 2025 tarihinde Kocaeli'nin Gebze ilçesi Mevlana Mahallesi'nde bulunan yedi katlı bir bina henüz belirlenemeyen bir nedenle çökmüş, aynı aileden dört vatandaşımız yaşamını yitirirken bir vatandaşımız enkaz altından yaralı olarak kurtarılmıştır. Basına yansıyan bilgilere göre, çöken binanın 2012 yılında yapıldığı, ruhsat ve iskanının bulunduğu, ancak yalnızca 45 metrekare taban alanına sahip bir parsel üzerine 7 katlı bir yapı inşa edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum, şehircilik ve mühendislik ilkeleri açısından ciddi bir soru işaretidir. Böylesi dar bir parselde bu yükseklikte bir yapının inşa edilmesine nasıl izin verildiği, denetimlerin hangi aşamalarda aksadığı, belediye ve yapı denetim firmalarının sorumluluğunun ne olduğu araştırılmalıdır.

Ayrıca, çevrede yürütülen Gebze Darıca Metro inşaatı nedeniyle zeminde oluşmuş olabilecek hareketlilik iddiaları, çökme nedeninin yalnızca yapısal değil, jeolojik ve çevresel etkenlerle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle olay, yalnızca bir inşaat hatası değil, bütüncül bir kent güvenliği ve planlama meselesidir.

Basın kaynaklarına göre, olayın ardından bölgede dokuz bina tedbiren tahliye edilmiş, bilirkişi incelemeleri başlatılmıştır. Ancak bu durum, yalnızca çöken binanın değil, Gebze genelindeki yapı stokunun da risk altında olabileceğine işaret etmektedir.

Türkiye'de son yıllarda sıkça yaşanan bina çökmesi olayları, yapı denetim sisteminin kâğıt üzerinde kalmasının, imar aflarının, teknik personel yetersizliğinin ve yerel yönetimlerin denetim zafiyetlerinin toplum güvenliğini nasıl tehdit ettiğini açıkça göstermektedir. Bu bağlamda, Gebze'de yaşanan çökme olayı, sadece bir "yerel hadise" olarak değil, Türkiye'deki kentleşme politikalarının, yapı denetim sisteminin ve imar mevzuatının bütüncül biçimde gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda; Gebze'de yaşanan çökme olayının nedenlerinin tüm yönleriyle araştırılması, benzer yapı stoklarının ülke genelinde tespit edilmesi, yapı denetim sisteminin işlevsizleşmesinin nedenlerinin incelenmesi, kamu görevlilerinin ve ilgili kurumların sorumluluk zincirinin ortaya çıkarılması, bundan sonra benzer felaketlerin yaşanmaması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98, Iç Tüzük'ün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.