Kocaeli'nin Gebze ilçesinde 29 Ekim 2025 tarihinde yaşanan bina çökme olayının nedenlerinin araştırılarak yapı denetimi sisteminde alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bölge sakini Sinan Tekin, yıkımdan yaklaşık dört buçuk ay önce komşu binadaki çatlaklar ve kapıların açılmaması nedeniyle CİMER"'e başvurduğunu belirtmiştir. Başvuru üzerine yüklenici firma çalışanlarının inceleme yaptığı, altı milimetrelik oturmanın olağan kabul edilerek tehlike bulunmadığının söylendiği aktarılmıştır. Şikâyete konu faaliyeti yürüten firmanın değerlendirmesiyle yetinilmesi, bağımsız denetimin yapılıp yapılmadığı sorusunu doğurmaktadır.

Eczacı Uğur Aydın'ın açıklamaları ve tarafımıza aktarılan bilgilere göre, çöken binanın zeminindeki kayma ve çökme yıkımdan bir gün önce belediyeye bildirilmiş; incelemeye gelenlerin sorun bulunmadığını söylemesine rağmen bina ertesi sabah çökmüştür. Binanın yıkılması önlenemese bile etkili bir inceleme ve zamanında tahliye, dört kişinin hayatını kurtarabilirdi. Bildirimi alanlar, incelemenin kapsamı ve tahliye yapılmamasının gerekçesi belirlenmelidir.

Gazeteci Alican Uludağ'ın ulaştığı ilk bilirkişi raporuna ilişkin haberlerde, çökme ile

"metro İnşaatı arasında bağlantı kurulduğu aktarılmıştır. Ardından Eze İnşaat'ın itirazı üzerine farklı bir rapor hazırlandığı ve metro çalışmalarının sorumlu olmadığı yönünde haberler yayımlanmıştır. Ancak Gebze Cumhuriyet Başsavcı Vekili ile yaptığımız görüşmede, görüşme tarihi itibarıyla bu yöndeki bir raporun kendilerine ulaşmadığı, söz konusu bilginin basından öğrenildiği belirtilmiştir. Basına daha sonra yansıyan diğer raporlarda da farklı nedenler ileri sürülmüştür. Kamuoyuna çelişkileri gideren açık ve gerekçeli bir resmi değerlendirme sunulmaması, olayın aydınlatılmasına ilişkin güveni zedelemektedir. Raporların dayanakları ve çelişkilerin nasıl giderildiği kamuoyuna açıklanmalıdır.

Görüşlerine başvurduğumuz meslek odası temsilcilerinin, deprem uzmanlarının ve akademisyenlerin metro çalışmalarına işaret eden değerlendirmeleri de dikkate alınarak kazı yöntemleri, tünel derinliği, zemin hareketleri ve yapı güvenliği bağımsız biçimde incelenmelidir. Uludağ'ın konuya ilişkin paylaşımları nedeniyle yargılanması ise kamuoyunun bilgi edinme hakkı bakımından ayrıca kaygı vericidir.

Felaketin üzerinden yaklaşık bir yıl geçmesine rağmen çevredeki binalardan tahliye edilen yurttaşların mağduriyetleri sürmektedir. Mağdurlar, aylık 5.500 liralık kira yardımının yetersizliğini, taşınmazlarının kendilerine bilgi verilmeden Hazineye devredildiğini ve yeniden konut edinmeleri için borçlandırılmak istendiklerini anlatmaktadır. Boşaltılan yapılardaki güvenlik eksiklikleri ve açık bırakılan alanlar da yeni riskler yaratmaktadır. Barınma ve mülkiyet hakkına ilişkin şikâyetler giderilmelidir.

Bu nedenle CİMER başvuruları, belediye tutanakları, zemin etütleri, metro projesi ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek ihmal zinciri aydınlatılmalıdır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler ve yüklenicinin görevlerini yerine getirip getirmediği incelenmeli; kurumlar arasındaki koordinasyonun neden işlemediği, denetimlerin kimlerce ve hangi yöntemlerle yürütüldüğü ortaya konulmalıdır. Metro güzergâhındaki diğer yapıların güvenliği sağlanmalıdır. Erken uyarı, zorunlu tahliye ve bağımsız yapı denetimi mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik somut tedbirler geliştirilmelidir. Yaşamını yitirenlerin yakınlarının adalet talebinin karşılanması, mağdurların zararlarının giderilmesi ve benzer faciaların önlenmesi için Meclis araştırması zorunludur. 3 Olu.