Hakkari-Van karayolunda yaşanan trafik kazalarının önlenmesine yönelik etkin denetim mekanizmalarının geliştirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Van-Hakkâri Karayolu'nda uzun süredir idarenin bilgisi dâhilinde bulunan jeoteknik, mühendislik ve güvenlik açıklarının giderilmemesi sonucu ardışık şekilde meydana gelen ölümlü kazalar, güzergâhın kamu güvenliği açısından kritik bir risk alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Zernek Baraj Gölü çevresinde 30 Kasım 2025 tarihinde yaşanan ve üç yurttaşın hayatını kaybettiği son olay ile birlikte, son bir yıl içerisinde aynı hatta meydana gelen çok sayıdaki ölümcül kaza; yol geometrisi, bariyer standardı, yamaç stabilitesi, drenaj ve uyarı sistemleri bakımından bütüncül bir müdahalenin zamanında gerçekleştirilmediğini göstermektedir. Bu çerçevede, Van-Hakkâri Karayolu'nda yaşanan kazaların önlenmesine yönelik denetim mekanizmasının etkin şekilde işletilmesi, sorumluluk zincirinin açıklığa kavuşturulması ve güzergâhın tamamında kalıcı, modern ve bütüncül güvenlik standartlarının tesis edilmesine ilişkin idari süreçlerin ivedilikle değerlendirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.
GEREKÇE
Van-Hakkâri Karayolu, uzun süredir kamu idaresinin bilgisi dâhilinde olmasına rağmen giderilmeyen yapısal ve jeoteknik riskler nedeniyle kronik bir güvenlik zaafı üretmeye devam etmektedir. Son olarak 30 Kasım 2025 tarihinde Van-Hakkâri kara yolunun 45. kilometresinde, Zernek Baraj Gölü çevresinde meydana gelen trafik kazasında Furkan Özdemir (21), Rojhat Durğun (21) ve Cihat Durna (20) yaşamını yitirmiş; viraj geometrisi, koruyucu bariyer eksikliği ve uyarı sistemlerinin bulunmaması nedeniyle araç yaklaşık 100 metrelik kot farkından baraj gölüne düşmüştür. Olay yeri incelemelerinde yol kenarı bariyerlerinin ve orta refüj düzenlemesinin bulunmadığı açıkça görülmüş; bu durum, riskin idari makamlarca bilindiği hâlde kalıcı bir müdahalede bulunulmadığını bir kez daha ortaya koymuştur. Bu kaza, aynı güzergahta yıllardır yaşanan çok sayıdaki ölümcül vakaya eklenerek hattın artık "yüksek riskli yol" statüsünün ötesine geçtiğini ve yurttaşların can güvenliğini doğrudan tehdit eder nitelikte olduğunu göstermektedir. Yalnızca son bir yıl içerisinde meydana gelen ağır kazaların bilançosu dahi, alınması gereken önlemlerin geciktirilmesinin telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açtığını göstermektedir:
Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt
Bu yolda yaşanan kazalar:
30 Kasım 2025 - Zernek Baraj Gölü çevresi: 3 yurttaş yaşamını yitirdi.
16 Kasım 2025 - Sere Solan mevkii: Kaya düşmesi kaynaklı kazada 2 yurttaş yaşamını yitirdi. 27 Ekim 2025 - Zernek Barajı mevkii: 3 yurttaş yaşamını yitirdi, 4 yurttaş yaralandı. 30 Ağustos 2025 - Sarıtaş köyü yakınları: İkisi çocuk 5 yurttaş yaşamını yitirdi. 22 Nisan 2025 - Van-Hakkâri yolu: Minibüs-kamyon çarpışmasında 8 yurttaş yaşamını yitirdi, 11 yurttaş yaralandı.
Bu veriler, güzergâhın yalnızca belirli noktalarında değil; genel hat boyunca mühendislik tasarımından yol geometrisine, bariyer eksikliklerinden heyelan ve kaya düşmesi riskine kadar çok boyutlu bir güvenlik açığı bulunduğunu göstermektedir.
Ulaştırma Bakanlığı'nın önergelerimize verdiği geçmiş yanıtlarda; güzergâhın büyük bölümünün bölünmüş yol standardına kavuşturulduğu, Sere Solan ve Teksen mevkilerinde çelik ağ, perde duvar ve kaya tutucu sistemlerin uygulandığı, 7/24 bakım ve trafik güvenliği çalışmalarının sürdürüldüğü, İfade edilmesine rağmen, kaza verilerindeki süreklilik, sahadaki gerçekliğin bu beyanlarla örtüşmediğini göstermektedir. Özellikle Zernek Barajı çevresi ve Sere Solan hattında jeoteknik stabilizasyon, drenaj altyapısı, bariyer standardı, dar kurp düzenlemeleri ve yamaç güvenliği bakımından kalıcı ve bütüncül bir proje uygulanmadığı açıkça görülmektedir. Anayasa'nın 17. maddesi uyarınca devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü, Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili teknik şartnameler çerçevesinde yolun güvenlik standartlarının sağlanması zorunludur. Buna karşın, Van-Hakkâri Karayolu'nda yaşanan ölümler, "çalışmalar sürmektedir" söylemi ile açıklanamayacak bir kurumsal ihmal zincirine dönüşmüş durumdadır. Bu nedenle ilgili bakanlıklar başta olmak üzere tüm idari yapılar, güzergâhın tamamında bütüncül risk analizi, jeoteknik güncelleme, modern mühendislik uygulamaları, yüksek güvenlikli bariyerlerin kurulumu, uyarı ve ikaz sistemlerinin entegrasyonu, yol geometrisinin yeniden tasarlanması ve afet risk azaltma standartlarının uygulanması konusunda gecikmeksizin harekete geçmelidir.
Art arda yaşanan ölümler, bu yolun artık acil müdahale gerektiren bir kamu güvenliği sorunu olduğunu göstermektedir. Meclis'in denetim sorumluluğu çerçevesinde bu konuya ilişkin bütünsel bir değerlendirme yapılması ve sorumluluk zincirinin açıklığa kavuşturulması kaçınılmaz hâle gelmiştir.
Bu çerçevede, Van-Hakkari Karayolu'nda yaşanan kazaların önlenmesine yönelik denetim mekanizmasının etkin şekilde işletilmesi, sorumluluk zincirinin açıklığa kavuşturulması ve güzergâhın tamamında kalıcı, modern ve bütüncül güvenlik standartlarının tesis edilmesine ilişkin idari süreçlerin ivedilikle değerlendirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.