Ülke genelinde su baskını, heyelan gibi doğa olayları neticesinde zarar gören ve ulaşımda kesintiye neden olan karayollarının proje planlanmasına yönelik eksikliklerin tüm yönleriyle incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizin çeşitli bölgelerinde meydana gelen su baskını, göçük ve heyelan olayları nedeniyle ulaşımın kesintiye uğraması, mevcut karayolu projelerinin planlama, güzergâh seçimi, mühendislik hesapları, zemin etütleri, drenaj altyapısı, uygulama süreçleri, oluşan kamu zararı ve uzun vadeli afet risk yönetimi bakımından bütüncül biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede, karayolu yatırımlarının bilimsel esaslara uygunluğu, hidrolojik ve jeolojik risk analizlerinin yeterliliği, kamu zararının boyutu ile ilerleyen dönemlerde benzer afet risklerine karşı alınması gereken kalıcı önlemlerin tespiti amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM Içtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 24.02.2026
Türkiye'nin farklı bölgelerinde son dönemde meydana gelen yoğun yağışlar, heyelanlar ve zemin hareketleri sonucunda bazı stratejik karayolu güzergâhları ulaşıma kapanmış ya da kontrollü geçişe alınmıştır. Bu durum, münferit meteorolojik olayların ötesinde, altyapı projelerinin planlama ve risk analiz süreçlerinin yeterliliğine ilişkin yapısal soruları gündeme getirmektedir.
Antalya ile Konya'yı birbirine bağlayan ve bölgesel kalkınma açısından stratejik öneme sahip Yeni Antalya-Konya Karayolu'nun bazı kesimlerinin yoğun yağışlar sonrasında su altında kalması, özellikle tarihi Kesik Beli Yolu ve Eynif Ovası çevresinde meydana gelen taşkınlar nedeniyle kamuoyunda ciddi endişe yaratmıştır. Bölgenin tarihsel olarak mevsimsel su tutan doğal bir havza niteliğinde olması; geçmiş dönemlerde yol güzergâhlarının ovanın merkezinden değil daha güvenli kotlardan geçirilmiş olması, mevcut güzergâh tercihinin teknik ve bilimsel dayanaklarının sorgulanmasına yol açmaktadır.
Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt
Ayrıca bölgenin karstik jeolojik yapısı ve çevresindeki geniş polyeler nedeniyle yer altı su seviyesinin meteorolojik yağıştan bağımsız olarak da yükselebildiği bilinmektedir. Bu durum, yaşanan su baskınının yalnızca aşırı yağışla açıklanamayabileceğini, hidrolojik sistemle bağlantılı kalıcı bir risk barındırabileceğini göstermektedir.
Benzer şekilde Antalya'nın Kumluca ile Kemer ilçelerini birbirine bağlayan karayolunda meydana gelen göçük ve heyelan nedeniyle ulaşımın tek şeritten kontrolü-dlarak saglanması; son yıllarda aynı güzergâhta benzer olayların tekrar etmesi ise yolun müe altyapısı, zemin etütleri ve drenaj sistemlerinin yeterliliği konusunda soru CHP doğurmaktadır. Ulaşımın ana arterlerinden biri olan bu yolun kalıcı ve kapsar 1923 güçlendirilmesi gerekliliği açıktır. Ayrıca Kumluca girişinde henüz tamamlanmamış kesimlerin süratle bitirilerek yolun tam kapasite ve güvenli şekilde duble yol olarak hizmete açılması önem arz etmektedir.
Adana-Kayseri-Sivas güzergâhında meydana gelen göçük olayı da dikkate alındığında, sorun yalnızca bölgesel değil; ülke genelinde karayolu projelerinde jeolojik, hidrolojik ve iklim temelli risk analizlerinin yeterliliği ile uygulama süreçlerinin teknik standartlara uygunluğuna ilişkin sistematik bir değerlendirme ihtiyacını ortaya koymaktadır.
• Bu kapsamda, karayolu projelerinde güzergâh seçimi ve kot belirleme süreçlerinde tarihsel, jeolojik ve hidrolojik verilerin ne ölçüde dikkate alındığı, zemin etütleri ve drenaj projelerinin yeterliliği, aşırı yağış, taşkın ve heyelan risklerine karşı öngörülen mühendislik önlemlerinin (viyadük, menfez kapasitesi artırımı, drenaj kanalları, istinat yapıları, kot yükseltme vb.) yeterli olup olmadığı, oluşan kamu zararının miktarı ve sorumluluk zincirinin tespiti, suyun çekilmesi veya göçük sonrası oluşabilecek zemin deformasyonlarının uzun vadeli yapısal risk oluşturup oluşturmadığı, benzer meteorolojik koşullarda yolun tekrar hizmet dışı kalma riskinin bulunup bulunmadığı, iklim değişikliği bağlamında artan ekstrem hava olaylarına karşı mevcut karayolu projelerinin dayanıklılık kapasitesinin yeterli olup olmadığı hususlarının bütüncül biçimde incelenmesi kamu yararının gereğidir. Kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen büyük ölçekli ulaştırma yatırımlarında yalnızca inşa süreci değil, yaşam döngüsü maliyeti, afet dayanıklılığı ve sürdürülebilirlik kriterleri de dikkate alınmalıdır. Aksi hâlde tekrar eden hasarlar hem kamu bütçesinde ilave yük oluşturmakta hem de vatandaşların can ve mal güvenliğini riske atmaktadır.
Bu nedenlerle, ülke genelinde meydana gelen söz konusu altyapı hasarlarının planlama, projelendirme ve uygulama süreçleri ile risk yönetimi boyutunun bütüncül olarak araştırılması, oluşan ve oluşabilecek kamu zararının tespiti ile kalıcı ve bilimsel önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması zorunlu görülmektedir.
Deriz Demir Ankaramir. 2 Ahmet Boran YAZGAN Edime 4 Com AVSAR Teler a9
ORUP BASKANLE
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.