Kuraklıkla mücadele ve su yönetimi politikalarının yeterliliğinin değerlendirilmesi konusunda alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Kuraklık riskinin arttığı koşullarda şehirlerin ve havzaların su arz güvenliği, su kayıp-kaçak oranları ve su yönetimi politikalarının yeterliliğinin incelenmesi; kriz yönetimi ve yapısal reform önerilerinin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederiz.
GEREKÇE
Kuraklık, Türkiye'de iklim krizinin en somut ve en yüksek maliyetli etkilerinden biri hâline gelmiştir. Su stresi altındaki havzalarda yağış rejiminin değişmesi, sıcaklık artışı ve buharlaşma kayıpları; içme suyu arzını, tarımsal üretimi ve enerji üretimini eş zamanlı biçimde etkilemektedir. Büyükşehirlerde baraj doluluk oranlarının kritik seviyelere gerilemesi, su yönetiminin yalnız mevsimlik değil, yapısal bir sorun olduğunu göstermektedir. Örneğin İstanbul'da baraj doluluk oranının 8 Ocak 2026 itibarıyla %18,8 düzeyinde bulunduğu; bir yıl önce aynı tarihte %41,7 olduğu yönünde değerlendirmeler kamuoyuna yansımıştır. Ankara'da ise 25 Ocak 2026 itibarıyla baraj doluluk oranının %12,58; kullanılabilir aktif su oranının %1,35 seviyesinde ölçüldüğü açıklanmıştır. Bu veriler, kuraklığın kent yaşamı üzerinde doğrudan bir risk ürettiğini ortaya koymaktadır.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Su yönetiminde sorun yalnız arz değildir; dağıtım şebekelerindeki kayıp-kaçak, talep yönetimi ve kurumlar arası koordinasyondur. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından, "üretilen suyun" önemli bir kısmının şebekede kaybolması kabul edilemez bir verimsizliktir. Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın yayımladığı "Su Yönetimi" raporunda, kentsel su kayıp-kaçak oranlarının yönetmelikte öngörülen hedef olan %25'e indirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak sahadaki uygulamalar, belediyeler arasında büyük farklılıklar olduğunu; bazı yerlerde kayıp-kaçak oranlarının yüksek seyrettiğini göstermektedir. Bu, yeni su kaynağı yatırımlarına yönelmeden önce mevcut sistemin verimliliğini artırmayı zorunlu kılar.
Kuraklık yönetimi ayrıca tarım politikalarıyla doğrudan bağlantılıdır. Türkiye'de suyun en büyük tüketicisi tarımdır; sulama teknolojileri, ürün deseni ve çiftçinin teşvik sistemi su verimliliğini belirler. Yanlış ürün desenleri, vahşi sulama, yeraltı sularının aşırı çekimi, obruklaşma ve ekosistem kayıpları; uzun vadeli bir çevresel ve ekonomik tahribat üretir. Kuraklık eylem planlarının havza bazında güncellenmesi, yerel yönetimler ile merkezi idare arasında veri paylaşımı ve kriz yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi gerekmektedir.
Meclis araştırması; büyükşehirlerde ve kuraklık riski yüksek havzalarda su arz-talep projeksiyonlarını, baraj/yeraltı suyu/alternatif kaynakların (arıtılmış atıksu geri kazanımı, yağmur suyu hasadı vb.) kullanım kapasitesini, su kayıp-kaçak oranlarını ve yatırım ihtiyaçlarını, tarımsal sulamada su verimliliğini ve teşvik sistemini, kuraklık erken uyarı ve kriz yönetimi mekanizmalarını ve su yönetiminde kurumsal koordinasyon ve hesap verebilirliği incelemelidir. Amaç; suyu "kriz anında kısıtlanan bir kaynak" olarak değil, planlanan, verimli kullanılan ve gelecek nesillere güvence altına alınan stratejik varlık olarak yönetecek bir ulusal reform çerçevesi ortaya koymaktır. * T. B. M1. M.
GRUP BASKANLE
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.