Artan tüketici kredisi ve kredi kartı borçluluğunun ekonomik ve toplumsal etkilerinin araştırılarak kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bireysel kredi ve kredi kartı borç stokunda son yıllarda kayda değer artış gerçekleşmiştir. Kredi kartı bakiyelerindeki yükseliş ve ihtiyaç kredilerinin yaygınlaşması, hanehalkı borçluluğunun tarihsel ortalamaların üzerine çıktığını göstermektedir. Bunun yanı sıra Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan raporlar, kredi kartı faiz oranlarındaki artışın borçlanma maliyetini yükselttiğini ve takibe düşen alacaklarda artış eğilimi bulunduğunu gözler önüne sermektedir.

Vatandaşların toplam borçları, 2016 yılından bu yana yaklaşık 14 kat artarak 6,3 trilyon liraya kadar ulaşmıştır. Bunun 3,1 trilyonunu tüketici kredileri, 3 trilyonunu ise kredi kartı borçları oluşturmaktadır. Vatandaşların tüketici kredisi ve kredi kartı borçlarının takipte olan kısmı ise söz konusu dönemde 14,1 kat artarak 272 milyar liraya kadar yükselmiştir. Bu rakamlar, vatandaşların ağır bir borç yükü altında olduğunu göstermektedir.

Bu borçlanmanın bir sonucu olarak, bankacılık sektöründe takipteki alacaklar da önemli düzeyde artmıştır. Takipteki alacakların toplamı 650 milyar liraya yaklaşmış olup, bu durum borç geri ödeme güçlüğünün yaygınlaştığına işaret etmektedir.

Kredi kartı faiz oranlarının ve gecikme faizlerinin yükselmesi, asgari ödeme tutarını karşılayabilen, ancak borcun tamamını kapatamayan geniş bir kesimin oluşmasına yol açmıştır. Bu durum borcun devreden bir yük haline gelmesine ve faiz yükünün katlanarak artmasına neden olmaktadır. Özellikle düşük gelir gruplarında borç geri ödeme kapasitesinin zayıfladığı, icra takip dosyalarının arttığı ve finansal kırılganlığın derinleştiği gözlemlenmektedir.

Genç nüfus, asgari ücretle çalışan kesimler ile yoksulluk sınırının altında maaş alan emeklilerin kredi kartı ve ihtiyaç kredisi kullanımındaki artış, uzun vadeli tasarruf olanaklarını azaltmakta ve ekonomik güvencesizlik hissini artırmaktadır. Borçlanmanın geçici bir finansman aracı olmaktan çıkarak kalıcı bir geçim yöntemi haline dönüşmesi, sosyal refah ve toplumsal denge açısından büyük bir risk oluşturmaktadır.

Uygulanan tedbirler ve kredi sınırlamaları kredi büyümesini kontrol altına almaya yönelik olsa da bu önlemlerin sosyal maliyetleri ile gelir dağılımı üzerindeki etkileri yeterince analiz edilmemiştir. Bankacılık sektörünün karhılığı artarken, hanehalkı borç yükünün ağırlaşması ekonomik adalet bakımından da değerlendirilmesi gereken önemli bir husustur.

Bu çerçevede; hanehalkı borçluluğunun son yıllardaki gelişiminin, gelir gruplarına göre kredi kartı ve ihtiyaç kredisi dağılımının, takipteki alacakların ve icra süreçlerinin sosyoekonomik etkilerinin ve faiz politikalarının vatandaş üzerindeki yükünün ayrıntılı biçimde araştırılması ve gerekli önlemlerin zaman kaybetmeden alınması gerekmektedir. Artan tüketici kredisi ve kredi kartı borçluluğunun ekonomik ve toplumsal etkilerinin tespit edilmesi, kalıcı ve adil çözümlerin geliştirilmesi amacıyla bu Meclis Araştırma Önergesi verilmiştir. <.B. I. M. <

UP BAŞKA