Kırsal bölgelerde bulunan küçük esnafın zincir marketler karşısında korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kırsal bölgelerimizde, yaylalarımızda ve küçük yerleşim alanlarımızda faaliyet gösteren yerel esnafımız; yıl boyunca ayakta kalabilmek için büyük bir mücadele vermektedir. Özellikle yaz aylarında yaylalara çıkan vatandaşlarımızla birlikte belli bir hareketlilik oluşmakta, esnafımız bu kısa dönemlerde iş yapabilme umuduyla yılın geri kalanına hazırlık yapmaktadır. Ancak ne yazık ki bugün gelinen noktada, bu doğal ekonomik döngü adil olmayan bir şekilde bozulmuştur. Sezonluk nüfus artışını fırsat bilen, halk arasında "üç harfli marketler" olarak bilinen büyük zincir mağazalar; hiçbir planlama, hiçbir nüfus kriteri ve hiçbir bölgesel denge gözetilmeden en ücra yaylalara, en küçük köylere kadar açılmaktadır.

Bu durum, zaten yılın yalnızca 4-5 ayında iş yapabilen yerel esnafımızın adeta hayat damarlarını kesmektedir. Yerel bakkal, manav, kasap ve küçük işletmeler; yaz sezonunda dahi ancak ayakta kalma mücadelesi verirken, bu büyük zincirler tüm yılın kazancını birkaç ayda elde ederek piyasayı domine etmektedir. Yerel esnafımız yılın 12 ayı boyunca kira, vergi, sigorta, elektrik, su ve tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirirken, sezonluk açılan bu büyük marketler hiçbir nüfus planlamasına tabi tutulmadan, bölgenin ekonomik dengesini altüst edecek şekilde faaliyet göstermektedir. Sonbahar geldiğinde ise nüfus azalınca kapatılmakta, geride ise zarar gören, müşteri kaybeden ve çoğu zaman kepenk indirmek zorunda kalan yerel esnaf bırakılmaktadır.

Köyünde, yaylasında kendi emeğiyle ayakta durmaya çalışan vatandaşımız, büyük sermaye karşısında korunmasız bırakılmaktadır. Kırsal ve yayla bölgelerinde faaliyet gösterecek büyük zincir mağazalara mutlaka nüfus kriteri, mesafe sınırlaması ve ekonomik denge şartı getirilmelidir. Ayrıca bu işletmelerin yıl boyu sürdürülebilir şekilde faaliyet göstermeleri zorunlu hale getirilmeli, sadece sezonluk açılıp piyasayı bozup kapanmalarına izin verilmemelidir. Yerel esnafımızı korumak; sadece ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda sosyal devlet ilkesinin bir gereğidir. Eğer bu dengesizlik gider,mezse, yarın köylerimizde ve yaylalarımızda yerel işletme kalmayacak, tüm ekonomik yapı pırkaç büyük zincirin insafına bırakılacaktır. Bu noktada kırsaldaki esnafımızı korumak adına Anayasamızın 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclis İçtüzüğün' nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Apaşturma Komisyonu kurulmasını arz ederim.21/04/2026

ORUP BAŞKANLE