Başta Şanlıurfa ve Gaziantep olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde son yıllarda meydana gelen doğal afetlerin etkilerinin tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Özellikle 3 Mayıs 2026 tarihinde meydana gelen yoğun yağış ve fırtına sonrası Şanlıurfa'nın Birecik, Hilvan, Bozova, Viranşehir ve Harran ilçeleri ile Gaziantep'in çeşitli bölgelerinde yollar kapanmış, altyapılar çökmüş, elektrik ve iletişim kesintileri yaşanmış, okul ve kamu binaları zarar görmüş, iş yerleri ve tarım alanları su altında kalmıştır. Camiler, tarihi yapılar ve turistik alanlarda da ciddi hasarlar meydana gelmiştir.

Bazı bölgelerde vatandaşların rögar kapaklarını kendi imkânlarıyla açmak zorunda kaldığı, ambulans ve acil müdahale araçlarının ulaşımda güçlük yaşadığı, iletişim altyapısının çökmesi nedeniyle vatandaşların yakınlarına ve acil hizmetlere ulaşamadığı görülmüştür. Öte yandan fıstık ve zeytin başta olmak üzere çok yıllık tarımsal üretim alanlarında ciddi zarar oluştuğu; bunun yalnızca bir sezonluk mahsul kaybı değil, gelecek yılları da etkileyecek üretim kayıpları doğurduğu yönünde tespitler bulunmaktadır. Hayvancılık faaliyetleri, sulama altyapıları ve kırsal yollar da afetlerden doğrudan etkilenmiştir.

Yaşanan süreç; yalnızca doğal olayların etkisini değil, şehirleşme politikalarını, altyapı yatırımlarını, drenaj sistemlerini, enerji ve iletişim altyapısının dayanıklılığını, kamu kurumları arasındaki koordinasyonu ve afet hazırlık kapasitesini de tartışmalı hale getirmiştir. Her afet sonrası benzer altyapı sorunlarının, iletişim kesintilerinin, yol kapanmalarının ve koordinasyon eksikliklerinin tekrar yaşanması; kamu kurumlarının öngörülebilir risklere karşı gerekli önlemleri zamanında alıp almadığı sorusunu gündeme taşımaktadır. Özellikle vatandaşların zararlarının hangi ölçüde tazmin edildiği, kamu hizmetlerindeki eksiklikler nedeniyle oluşan zararlar hakkında etkili idari ve hukuki süreç yürütülüp yürütülmediği, afet sonrası destek mekanizmalarının yeterli olup olmadığı da araştırılması gereken temel hususlar arasındadır.

Anayasa'nın 2'nci maddesinde düzenlenen sosyal hukuk devleti ilkesi ile 5'inci maddesinde devlete yüklenen kişilerin huzurunu, güvenliğini ve refahını sağlama yükümlülüğü; afetlere karşı yalnızca müdahaleyi değil, önceden koruyucu tedbirlerin alınmasını da zorunlu kılmaktadır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; başta Şanlıurfa ve Gaziantep olmak üzere bölgede son yıllarda yaşanan afetlerin hukuki, idari, ekonomik, altyapısal, çevresel, tarımsal ve sosyal boyutlarıyla araştırılması; can kayıpları ve yaralanmaların nedenlerinin, kamu hizmetlerindeki eksikliklerin, afet hazırlık ve müdahale kapasitesinin, zarar tespit ve tazmin süreçlerinin etkinliğinin incelenmesi ve vatandaşların güvenli yaşam hakkını esas alan kalıcı çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir

Araştırma Komisyonu kurulması zorunlu hale gelmiştir.